Teklifi sendikalar hazırlamıştı
İsviçreliler, asgari ücreti büyük farkla reddetti. Oylamada, halkın sadece yüzde 23’ü asgari ücrete onay verdi. Teklif, haftalık 42 saatlik çalışma ile aylık, 4 bin İsviçre Frangı yani 3 bin 300 Euro anlamına geliyordu. İşverenler tarafından ülkedeki şirketlerin girişimlerini etkileyeceği ve verimliliği azaltacağı düşünülen teklif, işçi sendikaları tarafından destekleniyordu. Sendikaların amacı düşük ücretle çalışan ve toplu sözleşme fırsatı olmayan yaklaşık 400 bin kişi için "taban ücret" oluşturmak. Sol partiler ve sendikalar başta olmak üzere referandum girişimini başlatanlar, aylık yaklaşık 3 bin 300 Euro asgari ücretin kira ve gıda masraflarını karşılayabilmek için gerekli olduğunu savunuyordu.
2 yıl sonra yine sunulacak
Sonuçlar ardından açıklama yapan asgari ücret teklifinin sahibi İsviçre Sendikalar Birliği (UNIA) ve diğer emek örgütleri, "Sonuç ne olursa olsun adaletsizlik devam ediyor. İki yıl sonra teklifi yeniden gündeme taşıyacağız" dedi.
Karşı propaganda etkili oldu
Ülkede, aylık 4 bin Frank asgari ücret teklifinin reddedilmesi, hükümetin karşı propagandalarının sonuç verdiği biçiminde yorumlanıyor. Zira yasa tasarısı, 4 bin Frank'ın altında ücretle çalışan dört yüz bin emekçiyi ilgilendiriyordu. Tasarıyla ayrıca, ücret ayrımcılığına maruz kalan kadın ve göçmenlerin sorunlarının da çözülmesi hedefleniyordu.
Hükümet karşı çıkıyordu
Hükümet ise işveren örgütleriyle birlikte yasaya karşı çıkıyor; yaygın bir kampanyayla 'hayır' propagandası yapıyordu. Hükümet ve işveren örgütlerinin, asgari ücret uygulamasının onaylanması halinde firmaların ucuz iş gücü olan ülkelere göç edebileceği yönündeki propagandalarının sonuçları belirleyici oranda etkilediği belirtiliyor.
Ülkede asgari ücret yok
Öneri kabul edilseydi, İsviçre dünyada asgari ücretin en yüksek olduğu ülke olacaktı. İsviçre’de asgari ücret uygulaması bulunmuyor. Maaşlar sektörlere göre bireysel iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi ile belirleniyor.
Savaş uçağına da ret
Referandumda halk ayrıca, İsviçre Hava Kuvvetleri'ne İsveç yapımı 22 Gripen savaş uçağı alımı, aile hekimliğinin desteklenmesi ve pedofililerin çocuk ve engellilerle ilgili işlerde çalışmasının önüne geçilmesi konularında da oylama yaptı. Gripen marka 22 savaş uçağı alımına ilişkin hükümetin desteğiyle referanduma taşınan madde de tartışmalara neden olmuştu. Savunma Bakanlığı, İsviçre Hava Kuvvetleri'ne bağlı uçakların ömrünü tamamlamak üzerinde olduğunu savlayarak yasanın mutlaka geçmesi gerektiğini belirtiyordu. Ancak yasa teklifi, yüzde 52 oyla reddedildi.
Savunma Bakanı itiraz edecek
Sonuçlardan rahatsız olan İsviçre Savunma Bakanı Ueli Maurer ise, yüzde ikilik farka itiraz edeceklerini belirterek, "Bu kıl payı farkta bir terslik var. Oyların yeniden sayılmasını önereceğiz" dedi.
Ağır yaptırıma yüzde 63 'evet'
Çocuklara cinsel istismar suçundan hüküm giymiş olanlara yönelik yaptırımların ağırlaştırılmasına ilişkin madde ise yüzde 63 oy oranıyla kabul edildi. Maddeye göre hükümlüler, ömürleri boyunca çocuklarla yakın temas kurmalarını gerektiren mesleklerden men edilecek.
ALİ ONGAN/BASEL