NİHAL BAYRAM / FRANKFURT

 

Frankfurt Kitap Fuarı’nda Türkiye’deki baskıcı rejimin masaya yatırıldığı yaklaşık 30 panel ve söyleşi gerçekleştirildi. Başta Alman Der Spiegel dergisi, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Frankfurter Rundschau, Die Welle, TAZ, Süddeutsche Zeitung olmak üzere birçok gazete ve Alman yayınevi düzenledikleri etkinliklerde, Türkiye’deki insan hakları ihlalleri, tutuklamaları açık bir dille eleştirdi.

 

Basın özgürlüğü için 1 saat

Cuma günü Alman TAZ gazetesi standında “Basın özgürlüğü için bir saat/Eine Stunde für die Pressefreiheit” başlığıyla düzenlenen etkinlikte; gazeteciler, basın özgürlüğü üzerindeki baskılar ve onlarca gazetecinin tutuklanmasına tepki gösterdi. TAZ gazetesinden Doris Akrap, eski Cumhurriyet Gazetesi eski çalışanı ve taz.eksil kurucusu Ali Çelikkan ve TAZ gazetesi çalışanı Volkan Ayan soruları cevapladı.

 

Sansüre karşı kitaplar

Dikkat çekici söyleşilerden birisi de “Sansüre karşı kitaplar/Bücher gegen die Zensur“ oldu. Cuma akşamı Deutsche Welle tarafından organize edilen panele Belge Yayınlarının sahibi Ragıp Zarakolu, Yazar Aslı Erdoğan, yayıncı Christoph Links ve sanatçı Mehmet Atak katıldı.

 

Taviz vermeyeceğiz

Türkiye’de yayıncılığın zor zamanlar geçirdiğini belirten Zarakolu, yayınevlerinin susturulmaya, korkutulmaya çalışıldığını ifade ederek, “Susmayacak, ifade özgürlüğünden vazgeçmeyeceğiz, tek bir adım taviz vermeyeceğiz“ dedi.

Özgür Gündem’in Yayın Danışma Kurulu üyesi olduğu için bir süre tutuklu kalan yazar Aslı Erdoğan 20 kadın ile aynı koğuştan yeni bir bakış açısıyla çıktığını söyledi. Erdoğan, Türk devletinin kendisine karşı çok yönlü baskı uyguladığını aktardı.

Sanatçı Mehmet Atak ise Türkiye’de demokrasi yolunun daha çok uzun olduğunu vurguladı.

Alman yayıncı Christoph Links Türkiye’de baskı ve soruşturma altındaki yayıncılar ve yazarların isim listelerini Türkiye’ye karşı söz hakkı olan ülkelere ilettiklerini belirterek, “Türkiye’de ifade özgürlüğünün korunması için herkes bir şeyler yapabilir“ diye konuştu.


Sorun ülke Türkiye!

Cumartesi günü Franfurter Rundschau‘nun düzenlediği “Erdoğan‘dan fazla. Diğer Türkiye“ isimli panelin konukları arasında da Aslı Erdoğan ile gazeteci ve yapımcı Osman Okkan, gazeteci ve yazar Günther Wallraf vardı. Panelin moderatörü gazeteci Bascha Mika, Türkiye’yi “Sorun Ulke/Problemstaat“ olarak ilan etti.

 

Bedel ödeyeceğiz

Demokrasinin inşaası için bedel ödemek gerektiğini vurgulayan Aslı Erdoğan, “Evet bedel ödemek gerekiyor. Ödeyeceğiz, ödüyoruz“ dedi ve şu uyarıda bulundu: “Kürt kentleri yakılıp yıkıldığını yazdığım için hedefe konuldum. Demokrasi ve özgürlük sağlık gibidir, kaybedince ancak değerini anlıyoruz. AKPliler sanmasınlar ki bu dalga onları yutmayacak. Onlar da her yönden Türkiye‘de gerçekleşen bu olumsuz gidişatın zararlarını bizzat yaşayacak. Ve şunu da söylüyorum; Türkiye’de vahim sonuçlar olmadan Tayyip Erdoğan gitmeyecektir.“ Avrupa’nın Türkiye’ye yönelik politikasını da eleştiren Erdoğan, ‘’Aslında Avrupa Türkiye’de olup bitenlerden haberdar ama görmezden geliyor’’ dedi.


Türkiye korku ülkesi

Alman araştırmacı gazeteci ve yazar Günther Wallraf, ise  Türkiye’nin bir korku ülkesine dönüştüğüne işaret ederek, insanların pasifleştirilerek sessizleştirildiğini kaydetti. Yabancı gazetelerin dahi bu “bedava korku“dan etkilendiklerini belirten Wallraf, Türkiye’deki ofislerini kapattıklarını söyledi. Gazetecilerin günümüzde diz çöktüklerini söyleyen Wallruf, bu suskunluk devam ederse Erdoğan’ın hedeflediğı o vahim hedefe ulaşacağını vurguladı.

 

Almanya’ya eleştiri

Yapımcı Osman Okkan ise Almanya’nın Erdoğan karşısındaki tutumunu eleştirdi. Erdoğan’ın Almanya’da suskunluk ile izlendiğini, böylece Türkiye’den Almanya’ya direktif verebilecek kadar küstah olduğunu aktardı. Almanya’da yayılan “ihbar hotline servisleri“ üzerinden birçok kişinin “Alevi“ ve “Kürt“ kimliklerinden dolayı “vatan haini“ olarak ihbar edildiklerini anlattı.



Solcular geçit vermedi



Almanya’da 24 Eylül seçimlerinde parlamentoya giren aşırı sağcı AfD’nin temsilcisi Björn Höcke Cumartesi günü protestolarla karşılaştı. Sağcı Antaios yayınevinin “Solcular ile yaşamak/Mit Linken leben) isimli kitabın tanıtım etkinliğine katılan Höcke, “Naziler defolsunlar“ sloganıyla karşılandı. Sağ ve sol grup arasında yaşanan tartışmaya polis müdahale ederken, Höcke ise sessizce alandan uzaklaştı.

 “Identitären Bewegung“ isimli sağcı yayınevinin okuma saatide protestolar nedenle iptal oldu.

 “Junge Freiheit“ isimli sağcı yayınevinin önündeki protestoda ise Sol Yayınları Trikont’un sahibi Achim Bergmann, yumruklu saldırıya uğradı. 



İran protesto edildi



İranlı İnsan Hakları Mücadele grubu, ellerinde İran cezaevinde tutuklu bulunan siyasi tutsakların, yazarların, avukatların, öğretmenlerin, işcilerin ve bilim insanlarının fotoğraflarıyla fuarda dolaşarak idamlar ve insan hakları ihlalleri hakkında bilgi verdi. İranın resmi ülke standı önünde yapılan protesto eyleminde polis devreye girerek grup üyelerini stant alanından uzaklaştırdı. Grubun sözcüsü Mohamed Amin Kamangar gazetemize verdiği demeçte “İran‘da siyasi tutsaklar serbest bırakılmadıkları, idamlar durdurulmadığı, recm durdurulmadığı sürece mücadelemiz devam edecektir“ dedi.



Demirtaş‘ın kitabına yoğun ilgi




Tutuklu HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş’ın “Seher“ isimli kitabına da ilgi yoğundu. Kitabın telif hakkı Frankfurt Kitap Fuarında İtalya, Hollanda, Yunanistan ve Almanya yayınevlerine verildi.  Böylece kitap bu ülkelerde o ülkenin diline çevrılp yayınlanacak.

Merkezi İstanbul’da bulunan Anatolya Lit ajansının temsilcileri İngiliz yayınevlerinden de teklif aldıklarını söyleyerek, gördükleri ilgiden duydukları memnuniyeti dile getirdi.  


İdil ve Taner için kampanya




Uluslararası Af Örgütü (AI) Agora isimli açık alanda dünya üzerinde suçsuz yere tutuklanan isimler için bilgilendirme sergisi açtı. AI sembolleriyle kaplanmış otobüsün üst katında paneller ve söyleşiler, okuma saatler ve açık kürsü sohbetleri gerçekleşirken, otobüsün giriş kapısı önünde Türkiye’de 5 Temmuz’dan bu yana tutuklu bulunan Uluslararası Af Örgütü Türkiye direktörü İdil Eser ve Uluslartarası Af Örgütü Türkiye bölümü başkanı Taner Kılıç için imza kampanyası düzenlendi. 



Ziyaretçi sayısı düştü



Her yıl alışık olduğumuz yoğun karabalık nerde? Bu yılki Frankfurt Kitap Fuarı bekletinin altında ve geçmiş yıllara göre azalan bir kitleyle gerçekleşti. Ziyaretçi sayısının düşmesi kimi stant sahiplerinin Cumartesi gününden fuardan ayrılmalarına yol açtı. Havanın sıcak olmasından etkilenen fuar ziyaretçileri de saatlerce stantları gezmektense  dış alanda sunulan yemek ve içecek stantlarında sohbet etmeyi, ellerine kitap alıp güneşin altında okumayı tercih etti. Fuarın son gününde kitap satışları ziyaretçi sayısının kısmen de olsa artmasına yol açtı.