• Arjantin'deki işçi, gençlik ve diğer emekçi kesimlerin eylemleri, Milei’nin faşizmi inşa saldırganlığını püskürterek onu yenilgiye uğratabilme potansiyeli taşıyor.

ZİYA ULUSOY

Arjantin’de 19 Eylül’de sol partiler ve işçiler tarafından faşist Milei’ye karşı ülke çapında 'Öfke Yürüyüşleri' düzenlendi.

Sol basının belirttiğine göre; başkent Buenos Aires’te Plaza de Mayo Meydanı’nda 50 bin kişinin katıldığı yürüyüşün bazı kollarına polis saldırdı. Yürüyüşçüler dövüşerek polis saldırısını aştı.

Öfke Yürüyüşü, Troçkist partilerin etkinliğinde düzenlenen ve Milei’ye karşı aday gösterdikleri Myriam Bregman’ı desteklemeyi de kapsayan devam edecek eylemlerin bir parçası olmasına rağmen kitleseldi.

Bunun başlıca nedeni, devam eden işçi eylemleriydi. Daha doğrusu Milei’nin işçi düşmanı yasasına karşı işçi direnişleri yasanın Parlamento'da onaylandığı Şubat'ta ve sonrası Nisan'da birer günlük genel grevler ile (Şubat’ta Parlamento önüne yürüyüş) yürüyüşler gerçekleşti. Grevleri iki işçi konfederasyonu (CGT ve CTA) düzenledi. Ayrıca kesimsel grevler de bu süreçte arttı. 15 Ekim’de ise üniversite öğrencilerinin eylemi gerçekleştirilecek.

Milei’nin işçi düşmanı yasası, var olan işçi haklarını gasp eden nitelikteydi. Çalışma gününü 8 saatten 12 saate çıkarmaya izin veriyor, grev hakkını asgari hizmet zorunluluğu dayatarak etkisizleştiriyor, kıdem tazminatını büyük ölçüde gasp ederek sermayenin işçi kıyımı işini kolaylaştırıyor. Milei, bu saldırıyla esasen uluslararası ve yerli tekellere kârlarını artıracakları Arjantin yaratmak ve sermaye oligarşisinin gücünü işçilere ve sol güçlere göstermek istiyor.

Birer günlük grev ve Parlamento yürüyüşünü, CGT ve CTA işçi sendika federasyonları birlikte gerçekleştirmelerine rağmen polis saldırılarında onlarca işçi yaralandı ve tutuklandı. Sendika bürokratları, Milei’ye sınırlı mücadeleyle baskı kurmakla yetindiler ve aidatların otomatik kesilmemesi ve sağlıkta ücretli iznin gasp edilmesine ilişkin düzenlemeler yasadan çıkarılınca fiilen mücadeleyi zayıf tuttular. İşçi düşmanı yasayı engellemek için gerekli olan uzun süreli grev ve yürüyüşleri baştan savdılar. Bazı sektörlerde örgütlü işçiler direnişi uzatma eylemleri gerçekleştirdiler fakat yasayı engelleyecek yeterli güce ulaşamadı.

İşçilerin öfkesi, sendika bürokratlarının engellemelerine rağmen eylemlere yansıyor, Milei’nin faşist diktatörlük inşasına karşı mücadele potansiyelini güçlendiriyor.

Bilindiği gibi Milei, Arjantin sermaye oligarşisinin modern “anarko” kapitalist temsilcisi olarak, kuralsız saldırganlığıyla tanınıyor. Trump’ın yakın iş birlikçisi ve Netanyahu’nun Filistinlilere soykırımını destekliyor. ABD’nin Latin Amerika’da rakipsiz hakimiyeti için Trump ile askeri-siyasi-ekonomik iş birliği içinde. İşçi haklarını gasp etmekten, başta lityum ve altın olmak üzere madenlerin ve doğal gaz çıkarımını ABD tekellerine geniş ölçekte açmaktan, ABD yapay zeka tekellerinin imtiyazlı yatırımı politikasına kadar stratejik anlaşmalar yapıyor. Milei ile Trump arasında 23 Eylül’de imzalanan belgeyle bu iş birliklerini içeren anlaşması yapıldı ve And-Atlantik Koridoru’nun inşası kararı alındı.

Bu yolla ABD tekellerine Arjantin’in yeraltı kaynaklarını işletme imtiyazı da tanınıyor. Arjantin’de önceki dönemlerde doğrudan yatırımları artmış olan Çinli sermayenin tasfiyesi hedefleniyor. Trump, daha önce de bir defada 40 milyar dolarlık kredinin Arjantin devleti ve sermaye tekellerine borç olarak verilmesini sağlayarak iş birliğini güçlendirmişti.

Trump, Milei’yi Latin Amerika ülkelerinde faşist liderler koordinasyonunun örnek lideri olarak da öne çıkarıyor. Ekim 2027 seçimlerinde Milei’nin yeniden seçilmesine, Kolombiya örneğinde desteğe benzer destek veriyor.

İşçi grev ve eylemleri ile gençlik ve öğretmenlerin eylemleri, Arjantin’de Peronist burjuva blok ile Milei faşist bloku arasındaki parlamentarist iktidar dalaşından bağımsız işçi ve antifaşist hareketi geliştirilebildiği ölçüde, Milei'yi ve faşizmi inşa saldırganlığını püskürtüp yenilgiye uğratabilir.

Günümüzdeki işçi, gençlik ve diğer emekçi kesimlerin eylemleri bu potansiyeli taşıyor. Sol, devrimci ve komünist parti, kitle örgütleri ve sendikalardaki devrimci mevziler, bağımsız işçi ve antifaşist hareketi geliştirerek bu potansiyeli devrimci bir çizgide yönetebilirler.