Avrupa Birliği (AB) liderleri önceki gün Brüksel'de toplanarak mültecileri geri alma ve Avrupa'dan uzak tutma taahhüdüne karşılık, daha fazla mali yardım, vize muafiyeti ve yeni fasılların açılmasını isteyen Türkiye'nin taleplerini ele aldı. Zorlu geçen görüşmelerin sonunda Türkiye'ye sunulacak anlaşma taslağı üzerinde mutabakat sağlandı.
AB liderleri tekliflerini dün zirveye dahil olan Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu'na sundu. Davutoğlu ile önce AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker ve AB dönem başkanı Hollanda'nın başbakanı Mark Rutte bir araya geldi.
Finlandiya ve Çek Başbakanı duyurdu
Ardından zirveye başkanlık eden Donald Tusk, Türkiye ile yapılacak anlaşmanın taslağını öğle yemeğinde 28 AB üyesi ülkenin liderine sundu. Zirve sürerken Finlandiya Başbakanı Juha Sipila ile Çek Cumhuriyeti Başbakanı Bohuslav Sobotka Twitter hesaplarından 'Türkiye ile anlaşmanın onaylandığı'na dair mesajlar yayınladı.
Tek fasıl açılacak
Davuoğlu ile 28 AB üyesi devlet ve hükümet başkanlarının anlaşmayı onayladığı belirtildi. Daha önce veto tehdidinde bulunan Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiades de anlaşmayıkabul etti. Anlaşmada öne çıkan maddeler şöyle:
* Türkiye-AB anlaşmasının son taslağında yalnızca 'Mali ve Bütçe Hükümleri' başlıklı 33. faslın haziran ayına kadar açılması öngörülüyor. Taslak diğer fasıllarla ilgili olarak da hazırlık çalışmalarının hızlandırılmasını öngörüyor.
* Ankara AB’nin şart koştuğu 72 koşulu yerine getirdiği takdirde haziran ayı itibarıyla talep edilen vize serbestisi de sağlanacak. Ancak bu çok mümkün görünmüyor.
* Avrupa Komisyonu, Türkiye'ye mülteciler için verilecek olan 3 milyar Euro’luk yardımın tahsisi için bir hafta içinde bir liste hazırlayacak. Ankara projelerini ortaya koyarsa mültecilerin şartlarının iyileştirilmesinde kullanılmak üzere Türkiye’ye daha fazla fon sağlanacak.
Pazar günü yürürlüğe girecek
* Türkiye-AB anlaşmasının yürürlüğe girme tarihi 20 Mart olarak belirlendi.
* Türkiye, deniz ya da kara yoluyla Yunan adalarına giden mültecileri pazar gününden itibaren almaya başlayacak. Türkiye, Yunanistan'dan alacağı her sığınmacı karşılığında AB'nin de Türkiye'den bir Suriyeli almasını istiyor. AB ilk aşamada 72 bin sığınmacı alabileceğini belirtiyor. Ancak bu sığınmacıların kaçınının hangi ülkeye dağıtılacağı konusunda belirsizlik hakim.
4 konuda anlaşmazlık vardı
Daha önce AB-Türkiye arasında dört madde üzerinde anlaşmazlık yaşandığı belirtilmişti. Anlaşmazlık yaşanan ilk konu AB yasalarına ve uluslararası hukuka uygun bir anlaşma sağlamak, ikinci konu Kıbrıs ve Türkiye’nin AB’ye üyelik müzakereleri, üçüncü konu anlaşmanın uygulanacağı tarih ve dördüncü konu da AB’nin Türkiye’ye ek 3 milyar Euro vermesi olarak açıklanmıştı.
AB sınır dışı garantisi istiyor
AB, Türkiye'den Yunanistan'dan alacağı sığınmacıları tehlikeli bölgelere sınır dışı etmeme garantisi istiyor. Zira AB liderlerinden bir kısmı mültecilerin Türkiye’ye geri gönderilmesinin hukuk ve insan haklarına aykırı olduğunu belirtiyor, çünkü AB Türkiye’yi iltica açısından ‘güvenli ülke’ olarak tanımıyor.
BRÜKSEL