Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanlarının yeni yıldaki ilk toplantısında Paris saldırıları sonrası DAİŞ ve El Kaide gibi örgütlere karşı işbirliğini artırma imkanları değerlendirildi. Brüksel'de toplanan bakanlar, Suriye ve Irak'a giden ve oradaki DAİŞ benzeri örgütlerle beraber savaştıktan sonra vatandaşı oldukları Avrupa ülkelerine geri dönenlerin yarattığı tehdit hakkında konuştu ve olası saldırılara karşı alınacak ortak tedbirlerin genel hatlarını belirledi.

Bakanlar ne talep ediyor?

Bakanlar, radikal dinci örgütlerle mücadelede Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Türkiye ile işbirliğinin geliştirilmesini talep etti. Polonya Dışişleri Bakanı Grzegorz Schetyna, "Paris'te yaşanan trajedinin ardından ilk kez toplanıyoruz. Radikalizmin artış nedenlerini belirlemek ve sorunla kökünden mücadele etmek zorundayız" açıklamasında bulundu. Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, görüşmelerin amacının "İslam dünyasında da yer alan ülkelerle daha yakın bir bilgi alışverişi ve işbirliği" olduğunu söyledi. AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini de "Bilgileri paylaşmak ve işbirliğini güçlendirmek zorundayız” dedi.  İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hammond da Avrupa Parlamentosu'ndan uçak yolcularının bilgilerinin paylaşımını öngören programa onay vermesini talep etti. Hollanda Dışişleri Bakanı Bert Koenders ise "DAİŞ gibi grupların finansman kaynaklarını bulup kurutmalıyız” dedi. Belçika Dışişleri Bakanı Didier Reynders ise "Avrupa'ya geri dönen cihatçılar konusunda daha iyi bir bilgi paylaşımı" talep etti.

Arabi: İşbirliğin sınırları var

Toplantıya Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil El Arabi de katıldı. El Arabi, ülkeler arasındaki işbirliğinin bazı sınırları olduğunu vurguladı. El Arabi, bunun özellikle ülkelerin 'iç meseleleri' söz konusu olduğunda geçerli olduğunu vurguladı.

12 Şubat zirvesine hazırlık

Brüksel'deki toplantı 12 Şubat'ta Avrupa Birliği liderlerinin katılacağı özel bir zirveye hazırlık niteliği taşıdı.

Yeni düzenlemeler yolda

Fransa'daki saldırılar üzerine geçen hafta Paris'te toplanan AB içişleri bakanları ile ABD Adalet Bakanı Eric Holder, ortak yolcu veritabanı oluşturulması konusunda uzlaşmaya varmıştı. İtalya'nın önerisiyle AB üyesi ülkelerin ortak bir istihbarat örgütü kurması da gündemde. Ayrıca AB ülkeleri olası saldırıları önleme gerekçesiyle yasalarını sertleştiriyor. Hazırlıkları süren düzenlemeler, şüphelilerin kimliklerine el konmasını, yolcu listelerinin polisle paylaşılmasını ve kişilerin internette daha sıkı takip edilmesini de içeriyor.

STÖ'ler kaygılı

Ancak uzmanlar ile sivil toplum örgütleri, bu yöntemlerle 11 Eylül sonrasında olduğu gibi saldırgan örgütlerle bağlantısı olmayan sıradan vatandaşların fişlenebileceğini, ayrımcılık görebileceğini ve haksız uygulamalara tabi tutulabileceğini belirtiyor. Uzmanlar, devletlerin tamamen 'güvenlik' politikalarına odaklanması yerine daha fazla demokrasi ile çoğulculuğu ve katılımcılığı esas almasını öneriyor.


Avrupa alarm durumda
Brüksel’deki toplantı geçtiğimiz haftalarda üst üste yaşanan saldırıların ardından geldi. Geçen hafta Belçika’da devlet güçleri, polisleri hedefleyen planlanmış bir saldırıya karşı operasyon düzenlerken, iki hafta önce Fransa'nın başkenti Paris'te mizah dergisi Charlie Hebdo'ya yapılan saldırı ve sonrasında yaşanan rehin alma olaylarında üç saldırgan hariç 17 kişi hayatını kaybetti. Saldırıların ardından alarm durumuna geçen devlet güçleri; Belçika, Fransa, Almanya ve Yunanistan'da gerçekleştirdikleri baskınlarda 20'den fazla kişiyi gözaltına aldı. Geçtiğimiz Perşembe gecesi Belçika'da yapılan operasyonlar sırasında Verviers kentinde basılan bir evde otomatik silahlı 2 kişi ise polise ateş açmaları ardından öldürülmüş, 13 kişi de gözaltına alınmıştı. Savcılar, DAİŞ bağlantılı bu kişilerin Belçika'da bazı polisleri öldürmeyi planladıklarını açıkladı. Belçika'da Cuma günü mahkemeye çıkarılan 5 kişi resmen "bir terör örgütünün faaliyetlerine katılmakla" suçlandı. Üçü tutuklandı, ikisi serbest bırakıldı.

Belçika zanlının iadesini istiyor

Yunanistan'da gözaltına alınanların kesin sayısı ve bu kişilerin kimlikleri henüz bilinmiyor. Ancak Belçika, Yunanistan'da gözaltına alınan ve geçen hafta önlendiği açıklanan 'terör saldırısı girişimiyle' bağlantılı olduğundan şüphelendiği bir kişinin iadesini isteyeceğini açıkladı. Bu kişinin Verviers'te ortaya çıkarılan DAİŞ bağlantılı hücrenin Fas kökenli lideri Abdülhamid Abaaoud olabileceği belirtiliyor. 

BRÜKSEL