Suriye Devlet Başkan Beşar Esad, Pazar günü başkent Şam’da, aylar sonra kameralar karşısına çıktığı ilk konuşmasında, ‘’vatan hainleri’’ diye nitelediği Suriye muhalefetini “Batı’nın kuklası“ olmakla suçlayarak, hükümetinin ‘’hizmetkarlarla değil, doğrudan efendiyle’’ görüşmek istediğini söylemişti. Esad ayrıca yeni bir hükümet kurulması, diyalog konferansı düzenlenmesi ve genel af ilan edilmesini de içeren 5 aşamalı bir çözüm planı da açıklamıştı. Ancak Esad’ın açıklamaları ABD, AB ve Suriyeli muhalifler tarafından kabul görmedi.


ABD kınadı
ABD açıklanan planı, ‘’gerçeklerden kopuk’’ ve “Esad’ın iktidara tutunma çabası” olarak nitelendirdi. Aynı zamanda Esad’ın muhalifleri ‘’Batı’nın kuklaları’’ olarak nitelemesini de kınadı. ABD Dışişleri sözcüsü Victoria Nuland, ‘’Suriye halkının siyasi dönüşüm isteğine’’ katkıda bulunacak bir öneri getirilmediğini söyledi. Nuland, Esad’ın öne sürdüğü planın, BM’nin atadığı uluslararası Suriye elçisi Lahkdar Brahimi’nin gayretlerine gölge düşürdüğünü de belirterek, Esad’e görevi bırakması çağrısını yineledi. Esad’in konuşmasını bir “meydan okuma” olarak yorumlayan Amerikan basını ise özel temsilci Brahimi’nin bu konuşma sebebiyle görevi bırakabileceğini savundu.

AB ‘bırak’ dedi
Avrupa Birliği de Beşar Esad’ın iktidardan inmesi gerektiği görüşünü yineleyerek, Suriye devlet başkanında siyasi dönüşüm sürecine izin vermesini istedi. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherina Ashton’ın bürosundan yapılan açıklamada, “Esad çekilmeden kriz çözülmez” denildi.

İngiltere: İkiyüzlü
İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague ise Esad’in konuşmasını “ikiyüzlülük” olarak tanımladı. Hague, Esad’in konuşmasının ardından resmi twitter hesabından, “Esed’in konuşması ikiyüzlülüğünün ötesindeydi. Suriye’deki ölümler, şiddet ve baskı kendi eseri. Reform konusundaki boş vaatlerle kimseyi kandıramaz” diye yazdı.
Esad’in konuşmasından önce ise İngiltere Başbakanı David Cameron BBC’ye yaptığı açıklamada, Esad’in görevini bırakması gerektiğini söyleyerek, “Ellerinde yeteri kadar kan var” dedi.

Erdoğan’dan aynı nakarat
Esad’ın “sınırdan Suriye’ye terörist geçişine izin vermekle” suçladığı Türkiye’nin Başbakanı Erdoğan ise bilindik açıklamalarını tekrar ederek, Esad’ın halkına zulüm yaptığını ve “Karşısındakileri El Kaide veya terörist diye ifade etmek suretiyle hedef saptırdığını“ söyledi. Suriye devlet terörü yaşandığını savunan Erdoğan ölümlerin tamamından Esad’ın sorumlu tuttu.


Muhalefet:  Esad gitsin
Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu da Esad’ın planını kabul etmediğini açıkladı. Koalisyonun başkan yardımcılığını yürüten ve aynı zamanda Suriye Ulusal Konseyi’nin de başkanlığını yapan George Sabra krizin çözümü için gerçekleşecek girişimlere önşart olarak Esad’ın görevi bırakmasını gösterdi ve “Esad görevini bırakmadıkça, sunulan hiçbir girişimi Suriye muhalefeti kabul etmeyecek” açıklamasını yaptı.
Ulusal Koordinasyon Komiteleri üyesi Ahmed Asravi de Esad’ın yol haritasını yetersiz bulduklarını belirterek, “Suriye halkı krizin çözülmesini istiyor, yönetimin krize bakış açısını öğrenmek değil” dedi.
Ulusal Koalisyonun sözcüsü Velid Bunni de  Esad’ın yol haritasını reddediklerini ve “Esad ile mevcut yönetimin içinde olduğu hiçbir girişimi kabul etmeyeceklerini” söyledi.

İran planı destekliyor
İran’dan ise Esad’ın planına destek geldi.  İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın danışmanı Seyyid Mücteba Semere Haşimi, “Halktan yana olduğunu iddia edenler ve Suriye’nin kalkınmasını isteyenler, bu önerinin hayata geçirilmesini desteklemeli” dedi. Haşimi, Esad’ın önerisinin İran’ın planıyla birçok açıdan bağdaştığını söyledi.


‘Bize de danıştı’
İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi de “İran yönetimi sunulan planı destekliyor” açıklamasını yaptı. Salihi’nin yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahiyan da ‘’Esad’ın çözüm önerisi, bölgesel ve uluslararası desteği almaya layık’’ dedi. Esad’ın planını hazırlarken Rusya, Çin ve İran’a da danıştığını açıklayan Abdullahiyan, kapsamlı olarak değerlendirilebilecek ve şiddeti durdurmaya yardım edecek önerinin, tüm gruplarca temel olarak kabul edileceğini savundu.

İran’ın planı neydi?
İran, Suriye’de çözüme için hazırladığı planı Aralık’ta duyurmuştu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Abdullahiyan’ın açıklamasına göre Rusya’nın da haberdar olduğu ve destek verdiği plan 6 maddeden oluşuyordu:
* Tüm tarafların şiddete ve silahlı çatışmaya son vermesi
* Suriye’deki tüm siyasi güçleri arasında ulusal diyalogun organizasyonu
* Ulusal uzlaşı hükümetinin oluşturulması
* Suriye halkına uluslararası yardım yapılması
* Suriye halkına karşı suç işlemeyen tutukluların serbest bırakılması
* Suriye toplumunun tüm kesimleri için medya erişiminin sağlanması.

 HABER MERKEZİ