Güven yeniden sağlanmalı
Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında güvensizliğin ortak çalışmayı zorlaştırdığını kaydeden Merkel, Avrupa ve ABD’nin ortak olduklarını, ortaklığın da güven ve saygı temelinde tesis edilmesi gerektiğini vurguladı. Merkel, “ABD’nin de dünyada dostlara ihtiyacı var” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Hollande da ABD ile ilişkilerin tehlike altında olduğunu belirterek, “Yaşananlar nedeniyle bu ilişkiler değişmemeli fakat güvenin restorasyonu ve güçlendirilmesi gerekiyor” ifadesini kullandı. AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy ise Almanya ve Fransa’nın ABD ile görüşmeler yoluyla dinleme skandalına yıl sonuna kadar çözüm bulma arzusunda olduğunu bildirdi.
AB’den sert mesaj
Merkel ile Hollande’a Brüksel’de bir araya geldikleri diğer Avrupa Birliği liderleri de destek verdi. Tepkilerini sözlü olarak göstermekle yetinmeyen AB liderleri, “ortak tutum” niteliğinde bir bildiriye imza attı. Dün açıklanan bildiride, dinleme faaliyetlerinden dolayı ABD’ye sert mesajlar verildi. ABD ile Avrupa arasındaki özel ilişkilere verilen önemin vurgulandığı bildiride, “Ancak ortaklık karşılıklı saygı ve güvene dayanmalıdır. Buna gizli servislerin faaliyetleri ve işbirliği de dahildir. İstihbarat terörle mücadelenin yaşamsal önemdeki bir unsuru. Ancak güven eksikliği bu alanda işbirliğine gölge düşürebilir” denildi. Bildiride, Fransa ve Almanya’nın bu yılın sonundan önce sorunu giderme ve karşılıklı anlayış sağlama amacıyla ABD’yle ikili görüşmelerde bulunma niyetlerinin AB liderleri tarafından not edildiği kaydedildi. AB ile ABD arasında veri koruma konusunda bir çalışma grubu bulunduğuna işaret edilen bildiren liderler, yıl sonuna kadar bu konuda yeni kurallar belirlenmesi çağrısında bulundu.
35 lider daha dinlenmiş
Bu arada ABD’nin eski istihbarat çalışanı Edward Snowden’ın sızdırdığı gizli belgeler, ABD’nin 35 dünya liderini dinlemiş olabileceğine işaret ediyor. İngiliz Guardian gazetesinin Snowden’ın sızdırdığı gizli belgelere dayanarak yer verdiği haberde, NSA’nın devlete bağlı bir kurumdan Amerikalı bir yetkilinin sağladığı numaralarla bu dinlemeleri gerçekleştirdiği belirtiliyor. Ancak Merkel dışında bu liderlerin kim olduğu henüz bilinmiyor. Belgede adı belirtilmeyen Amerikalı yetkilinin, NSA’ye aralarında 35 dünya liderinin telefonunun da bulunduğu, 43’ü daha önce bilinmeyen, 200’ün üzerinde irtibat numarasını temin ettiği öne sürüldü.
Merkel’e de tepki var
Merkel kendisini dinleyen ABD’ye kızgınken, ülkesinde ise eleştiriye maruz kaldı. ABD’nin telekulak faaliyetlerine öfkeli olan Alman siyasetçiler hükümetlerinin geç kalan tepkisini de eleştirdi. Merkel ile koalisyon müzakerelerini sürdüren Sosyal Demokrat Parti üyesi Joachim Poss’dan “Merkel daha önce de bu kadar kararlı tepki verebilirdi. Kişisel olarak maruz kalmadan, skandal yaz aylarında patlak verdiği sırada da kararlı tepki verebilirdi” açıklaması geldi.
Hükümetin ihmali var
Sol Parti ve Yeşiller Partisi ise hükümeti en başından bu yana NSA’nın dinleme skandalında gerçekleri gizlemekle suçluyor. Yeşiller Partisi’nin yeni Meclis Grup Başkanı Anton Hofreiter, “Eğer ABD’nin, sıkı dostu ve müttefiki ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarını bile dinlediği gerçekten doğruysa bu yüzsüzlüktür. Ama aynı zamanda da federal hükümetin, vatandaşların dinleme skandalına maruz kalması sanki bir şey ifade etmiyormuş gibi bu kadar uzun süre rahat davanmış olması ve şimdi kendileri aynı muameleye maruz kalınca büyük bir öfkeyle tepki vermesi de yüzsüzlüktür” dedi.
Alman hükümetinin kişisel verilerin korunmasından sorumlu yetkilisi Peter Schaar da hükümetin NSA’nın dinleme skandalında ihmali olduğunu söyledi.
BRÜKSEL/BERLİN