Aylardır sıkıyönetim koşullarında yaşayan Silvan, Cizre, Lice, Nusaybin, Silopi, Sur, Gever gibi çok sayıda direniş merkezinde halk sandıklarda da AKP'ye yanıt verdi.
Öz yönetim ilanının yapıldığı merkezlerin başında gelen Şırnak'ta HDP, oy oranını artırarak yüzde 85.43'lük oy oranıyla 4 milletvekilinin tamamını aldı.
İlan ettikleri öz yönetimle beraber günlerce polis saldırısına maruz kalan ve Hacı Lokman Birlik'in cenazesinin akrep tipi zırhlı aracın arkasına bağlanarak sürüklenmesiyle hafızalara kazınan Şırnak kent merkezinde HDP'nin oyları büyük oranda arttı. Kent merkezinde kullanılan oyların resmi olmayan sonuçlarına göre 27 bin 989 oy ile yüzde 72 oranında HDP alırken, AKP 8 bin 780 oy aldı. Kent merkezinde MHP oyların 932'sini alırken, CHP 681 oy aldı. Kent merkezinde kullanılan 863 oy ise diğer partiler arasında dağıldı.
Şırnak birinciliği bırakmadı
9 gün boyunca sıkıyönetim altında tutularak 22 sivilin katledildiği Cizre'de, resmi olmayan sonuçlara göre HDP yüzde 93.4 oranında oy çıkardı. HDP, Cizre'de 7 Haziran seçimlerinde 57 bin 31 oy ile yüzde 91 oranında oy almıştı.
HDP Silopi'de de 49 bin 800 oy ile yüzde 90 oy oranına ulaştı.
İdil'de 7 Haziran seçimlerinde oyların 25 bin 411'ini alan HDP, bu ilçede de oylarını artırarak 25 bin 792'ye çıkardı ve 83.5'lik oy oranına ulaştı.
Halkın özyönetim beyanında bulunduğu ilçelerden bir diğeri olan Beytüşşebap'ta da halk iradesini HDP'den yana kullandı. İlçede oyların 4 bin 870'ini alan HDP yüzde 79.4 oranıyla birinci gelirken, seçim öncesi koruculara AKP'ye oy vermeleri yönündeki baskılar da İdil seçimlerinden geriye not olarak düşüldü.
Uludere'de de HDP aldığı 15 bin 629 oyla yüzde 88.6 oranıyla birinci parti oldu. TSK uçakları tarafından 34 Kürdün katledildiği Roboskî köyünde HDP 527 oyun 510'unu alırken, CHP 8, MHP 7 oy alırken AKP ise 2 oyda kaldı.
Asker ve korucuların yoğun olduğu Güçlükonak'ta da tüm baskılara rağmen HDP oyların 4 bin 12'sini alarak yüzde 82.5 oranıyla birinci oldu. AKP'nin kendisini güçlü gördüğü tek yer olan ilçeden sadece oyların 578'ini alabildi. İlçede MHP 98 oy alırken, CHP ise 90 oy alabildi.
Yasaklara inat HDP
24 Temmuz savaş konsepti ardından defalarca sokağa çıkma yasağı ilan edilen Amed ilçeleri sokakta olduğu gibi sandıkta da direnişi tercih etti. Öz yönetim ilan edilen ve aylarca asker ve özel harekat timlerinin saldırıları karşısında canlı kalkan direnişi sürdüren Lice'de kullanılan oyların 12 bin 905'ini alan HDP yüzde 95.16 oranıyla birinci parti oldu.
PKK'nin kuruluş kongresini yaptığı Amed'in Lice ilçesine bağlı Fis köyünde 216 seçmenin 198'i sandık başına gitti. 2 oyun geçersiz, 1 oyun da oy pusulasında HDP'nin yanında bulunan BBP'ye çıktığı sandıktan HDP 195 oy aldı.
3 kez "sokağa çıkma yasağı" ilanıyla polis ve askerlerin top ve havan atışlarıyla adeta savaş alanına dönen ve 2'si çocuk 8 kişinin polisler tarafından katledildiği Amed'in Bismil ilçesinde de HDP, 46 bin 587 oy alarak yüzde 83, 94 oranıyla birinci oldu.
5 kez sokağa çıkma yasağı uygulanan ve aylardır sokaklarda direnen Silvanlılar, sandıkların taşınma kararıyla engellenmek istese de iradesine sahip çıktı. HDP geçerli 40 bin oyun 35 bin 68'ini alarak, yüzde 87.6'lık oy oranına ulaştı. Sonuçlarda yüzde 1'lik bir düşüş yaşanmış oldu. HDP 7 Haziran seçimlerinde yüzde 88.9 oranında oy almıştı. AKP-Hüda Par koalisyonuna ise 4216 oy çıktı.
Yine öz yönetimin ilan edildiği ve geçici savaş hükümeti AKP tarafından 5 kez sokağa çıkma yasağıyla çocukların da aralarında bulunduğu 7 yurttaşın polis kurşunuyla katledildiği Amed'in Sur ilçesinde de HDP büyük bir arayla birinci parti oldu. Kullanılan oyların 46 bin 116 oy alan HDP, yüzde 79,48 ile birinci oldu.
Serhat da benzer sonuçlar
AKP'nin tüm saldırılarına karşı Ağustos ayında "öz yönetim"in ilan edildiği Serhat ilçelerinde de HDP birinciliği göğüsledi. Van'ın Başkale ilçesi, yüzde 95,66 oy oranı ile HDP'ye en yüksek oy oranının çıktığı merkez oldu. Başkale, 7 Haziran seçimlerinde de yüzde 97.38'lik oran ile birinciliği elde tutmuştu.
Öz yönetimin ilan edildiği Muş'un Varto ilçesinde HDP yüzde 91.04 oy oranı ile 14 bin 680 oy aldı. AKP'ye 523 oy çıkarken, CHP de 662 oy aldı.
Vali Işın'a rağmen
Vali Musa Işın'ın özel olarak AKP adına seçim çalışması yürüttüğü, muhtarların ölümle tehdit edildiği Ağrı'da da HDP birinci parti geldi. Ancak 4 milletvekilinden birini AKP'ye kaptırdı.
Tüm baskı, siyasi soykırım operasyonlarına rağmen HDP Doğubayazıt ilçesinde yüzde 84.92 oy oranı ile 41 bin 136 oy, Diyadin'de yüzde 82.33 oy oranı ile 13 bin 635 oy aldı.
Yine öz yönetim inşa çalışmalarının sürdüğü Van'ın Tuşba, Edremit, İpekyolu, Bitlis'in Hizan gibi ilçelerinde de HDP açık ara seçimi önde götürdü.
Savaş engelleyemedi
AKP'nin saldırıları ve merkeziyetçi yönetimine karşı Eylül ayında "özyönetim"in ilan edildiği ve Belediye Eşbaşkanı ve parti yöneticilerinin tutuklandığı Mardin'in Nusaybin ilçesinde de tüm savaş araçlarının devreye konulmasına rağmen HDP, 41 bin oy ve yüzde 90.01 gibi bir oranla birinci parti oldu.
Gever geleneği sürdürdü
Özel harekat timlerinin saldırıları sonucu 6 gencin katledildiği Hakkari'nin Gever (Yüksekova) ilçesinde HDP önceki seçimlerde olduğu gibi açık ara birinci oldu. Seçimlere katılım oranının yüzde 90.42 olduğu ilçede kullanılan 62 bin 177 oydan 57 bin 436'sını alan HDP yüzde 93.6'lık oranla birinci parti oldu. AKP ise 2 bin 619 oyla yüzde 4.27 ile ikinci oldu. 7 Haziran seçimlerinde HDP ilçede 59 bin 323 oyla yüzde 94,01 oy alırken, AKP ise 2 bin 136 oyla yüzde 3,38 oy almıştı.
Yine HDP özellikle köy ve mahallelerdeki kimi sandıklarda kullanılan oyların tamamını aldı. Pınargözü, Kadıköy, Sarıyıldız, Salkımlı, Gökyurt, Köşkönü, Dedeler, Serindere, Çatma, Güldalı, Değerli, Sarıtaş, Aşağı Uluyol, Güçlü, Karabey, Kısıklı, Akpınar, Güllüce, Demirkonak gibi onlarca köy ve mahallelerdeki çok sayıda sandıkta HDP ya tam çekti ya da birer ikişer oy kaptırdı.
GBT kontrolüne rağmen HDP
Günboyu askerlerin okulun önünde GBT kontrolü yaptığı Kertinis (Akçalı) köyünde HDP 294 oy alırken, AKP ve CHP ise birer oy aldı. Yine, askerlerin okul kapısı önünde GBT kontrolü yaptığı Morê (Yılmaz) köyünde ise, HDP 247 oydan 245'ini almayı başardı.
Askerler de HDP'ye verdi
3 aydır operasyonların merkezi konumuna gelen ve AKP'nin askerleri ölüme sürdüğü Geliyê Doskî bölgesindeki köylerde çok sayıda rütbeli ve paralı asker de oy kullandı. Hem sivil hem de askerin oy kullandığı Oramar'ın 1159 nolu sandığında HDP 113, AKP 63, MHP 22 ve CHP 12 oy aldı. Operasyon bölgesindeki Şitazin (Yeşiltaş) köyünde ise askerlerin de HDP'ye oy verdiği ortaya çıktı. Köydeki sandıkta oy kullanan askerlerin sayısı 105 iken, HDP dışındaki partiler toplam 53 oy aldı. Ortaya çıkan tabloda HDP'nin köyde aldığı 217 oydan 52'si askerlerin oldu.
Operasyon bölgesindeki Mêrgan (Tuğlu) köyünde HDP 146, AKP 5, Sinava (Kamışlı) köyünde HDP 371, AKP ise 1 oy aldı. Yine askerlerin de oy kullandığı operasyon bölgesi köylerinden Gürkavak'ta HDP 492, AKP 17 oy aldı.
HABER MERKEZİ
Katılım düştü oylar azaldı
AKP'nin seçim hile ve usulsüzlükleri kadar savaş politikasının bir parçası olan ilan ettiği "özel güvenlik bölgeleri" ile OHAL uygulamalarının yanı sıra Kürdistan'ın birçok merkezinde seçim günü yaşanan polis, asker ve korucu baskısı da seçim sonuçlarını etkiledi. HDP'li seçmen özellikle Serhat'ta sandığa gitmedi. Bu durum ise partinin seçim başarısını olumsuz etkiledi.
En dikkat çekici düşüş ise Van'da yaşandı. Bir önceki seçimlerde katılım oranının yüzde 84 olduğu kentte, katılım oranı yüzde 67'ye düştü. HDP burada 1 vekilini kaybedince AKP vekil sayısını 2'ye çıkardı.
HDP'nin 7 Haziran seçimlerinde yüzde 78 oy alarak büyük başarı elde ettiği Ağrı'da ise katılım oranı yüzde 82'den yüzde 71'e düştü. HDP'nin oyları yüzde 10 puan azalarak 68'e düşerken, 4 milletvekilinden biri de AKP'ye geçmiş oldu.
Katılım oranın yüzde 88'den yüzde 77'ye düştüğü Muş'ta HDP'nin oyları yüzde 71'den yüzde 61'e düştü, ancak HDP vekillerini korudu.
Iğdır'da da yüzde 83'ten yüzde 76'ya düşen sandığa gitme oranı oyları da etkiledi. Buna göre HDP'nin yüzde 56 olan oyu, yüzde 52'ye düştü. 2 milletvekilinden birini kıl payı AKP'ye kaptıran HDP'nin sonuçlara itiraz edeceği bildirildi.
Katılım oranının yüzde 13 düştüğü Hakkari'de de devletin halkı sindirme politikaları sonuç verdi ve insanlar sandığa gitmekte büyük güçlük çekti. Bir önceki seçimlerde yüzde 93 olan katılım oranı, yüzde 80'e düştü. Buna rağmen HDP kentteki 3 milletvekilinin de tamamını alabildi. Ardahan'da ise yüzde 83 olan katılım oranı yüzde 71'e düşerken, 7 Haziran seçimlerinde yüzde 30 oy oranıyla birinci parti olan HDP, düşüş yaşayarak, yüzde 30 olan oylarını yüzde 24'e düşürdü, AKP ve CHP'nin ardından 3'üncü parti olarak, elinde bulundurduğu vekili de CHP'ye kaptırdı.
Kars'ta özellikle askerlerin yoğunlukta olduğu Sarıkamış ve Kağızman ilçelerindeki köylerde asker, korucular ve muhtar eliyle baskılar yapıldı. Örnek olarak; Çoğunluğu HDP'li olan Halefoğlu köyünde 1555 seçmenden 600'e yakınının sandık başına gidemedi. HDP'nin gezici araçları birçok yerde durdurularak köylere, seçim alanlarına girmeleri engellendi. Kars merkezde Kürtlerin yoğunlukta yaşadığı mahallelerdeki okullarda özel harekat timlerinin araçlarıyla okul bahçelerinde beklediği görüldü. Kentte HDP 2 olan vekilinden 1'ini kaybetti.
Irkçı saldılar AKP'yi yükseltti
7 Haziran sonrası Saray'ın paramiliter güçler tarafından HDP ve Kürtlere yönelik saldırıların yapıldığı bölgelerde AKP'nin oylarının arttığı görüldü. AKP, devlet istihbaratı bilgisinde "Barış"ın katledildiği Ankara'da, polis gözetiminde "İkinci Madımak"ın yaşatılmak istendiği Kırşehir'de ve saldırıların yoğun yaşandığı İstanbul ve ilçelerinde oylarını artırdı. AKP, yine Kürtlerin işyerlerinin yakıldığı ve linç edildikleri Alanya'da da milliyetçi oyları alarak, oy oranını artırdı.