Bugün Ermeni Soykırımı'nın 100. yıldönümü. Başta Ermenistan olmak üzere birçok ülkede soykırımda hayatını yitirenler için anma törenleri yapılacak. Bu yıl Erivan'daki törenlerde çok sayıda ülkeden temsilci de hazır bulunacak. Ermeni Soykırımı anıtındaki resmi anma törenine Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'ın yanısıra dini liderler ile çok sayıda siyasetçinin de olduğu binlerce kişinin katılması bekleniyor.
Artık geçmişle yüzleşme zamanı
Ermeniler, Türk devletinden soykırımı tanımasını ve özür dilemesi bekliyor. Ancak 100 yıldır yürürlükte olan inkar zihniyeti bugün de Erdoğan/AKP hükümeti tarafından devam ettiriliyor.
AKP Hükümeti ve Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "soykırım" ifadesini kullanan Papa ve Avrupa Parlamentosu’na tavır almış, son olarak da parlamentosu Ermeni Soykırımı’nı Avusturya’daki Türkiye büyükelçisi geri çağrılmıştı.
Erdoğan, bugün Erivan'daki törenlere katılacaklar için ise "Kendileri çalıp, kendileri oynayacaklar" deme gafletinde de bulunmuştu.
Başta KCK ve HDP ile Kürt kurumlarının da aralarında bulunduğu demokratik kesimler ise Türk devletinden soykırımı tanımasını ve özür dilemesi bekleniyor.
Sarkisyan'dan Obama açıklaması
Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ise ABD Başkanı Barack Obama’nın müttefiki Türkiye’nin onurunu kırmamak için "Ermeni Soykırımı" demediğini, ancak bunun Amerika’nın soykırımı tanımadığı anlamına gelmediğini söyledi.
Sarkisyan, Ermeni Soykırımı’nın 100’ncü yıldönümü öncesinde başkent Erivan’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Obama’nın, açıklamasında "soykırım" ifadesini kullanmayacak olmasını değerlendirdi.
Serj Sarkisyan, ABD Başkanı'nın müttefiki Türkiye’nin onurunu kırmamak için "Ermeni Soykırımı" demediğini, ancak bunun Amerika’nın soykırımı tanımadığı anlamına gelmediğini söyledi.
Türkiye'ye çağrı
Ermenistan lideri, Türkiye’yle ön koşulsuz diplomatik ilişkiler geliştirmeye hazır olduklarını da belirtirken, "Bizimle normal ilişkiler geliştirmek için Türkiye’ye Ermeni Soykırımı'nı kabul etmeleri gerektiğini ön koşul olarak sunmadık” dedi. Sarkisyan konuşmasında, "Ön koşulları olan ilişkilerden söz etmiyoruz. Türk yöneticiler herhangi bir ön koşul olmadan bizimle normal ilişki geliştirmeye hazır olduklarında, bunu şekillendireceğimiz konusunda rahatım" ifadelerini kullandı.
Türkiye dışında herkes tanıyor
Zira Türkiye haricinde Avusturya, Almanya, Fransa, İsveç ve Rusya'nın da olduğu 21 ülke 1915'te yaşanan kıyımı "soykırım" olarak tanırken, geniş bir Ermeni diasporasına sahip olan ABD bu ülkeler arasında yer almıyor. ABD Başkanı Barack Obama, "soykırım" yerine "büyük felaket" demeyi tercih ediyor.
Putin de 'soykırım' dedi
Obama'nın aksine Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise üstüne basa basa "Ermeni Soykırımı" dedi.
Vladimir Putin, Rusyalı Ermenilere gönderdiği mektupta 24 Nisan 1915 için, "İnsanlık tarihinin en korkunç ve dramatik vakalarından Ermeni Soykırımı'nın tarihi" ifadesini kullandı. Putin, ayrıca "24 Nisan kederli bir gün. Yüzyıl sonra, kendi acımız ve kaybımız olarak gördüğümüz bu trajedinin tüm kurbanları önünde eğiliyoruz" dedi.
Bir daha yaşanmasın
"Rusya’nın objektif ve tutarlı tutumu değişmeyecektir: Etnik temelli kitlesel imhanın hiçbir haklı gerekçesi olamaz" diyen Putin, benzer olayların yaşanmaması için uluslararası toplumun elinden geleni yapması gerektiğinin altını çizdi.
Putin mektubunda "Ermenistan ve bölgenin diğer halklarının yeni nesillerin, din düşmanlığı, agresif milliyetçilik ve yabancı düşmanlığının neden olduğu korkuların korkuyu bilmeden barış ve uyum içinde yaşaması gerekir” ifadelerine de yer verdi.
Putin, Erivan’da bugün düzenlenecek Ermeni Soykırımı‘nın 100’üncü yılı anmalarına da katılacak.
Rusya resmen tanıyan ülkelerden
Soykırımı resmi olarak tanıyan ülkelerden biri olan Rusya’da parlamentonun alt kanadı Duma, 1995 yılında aldığı kararla hem Ermeni Soykırımı’nı tanıdığını açıklamış, hem de 24 Nisan’ı "soykırım kurbanlarını anma günü" ilan etmişti.
Soykırım nasıl başladı?
Birinci Dünya Savaşı'ndan önce Osmanlı topraklarında 2 milyondan fazla Ermeni yaşıyordu. Ancak 1915-1923 tarihleri arasında 1.5 milyon Ermeni katledildi. 24 Nisan 1915’ten itibaren Ermeni düşünür ve entelektüeller İstanbul'da gözaltına alınmaya başlandı.
Aydınların da olduğu yaklaşık 2 bin 500 kişi öldürüldü ve böylece Ermeni halkını yok etme hareketinin ilk aşaması başlamış oldu.
Bundan sonra dünyanın her yerindeki Ermeniler bu günü soykırımında ölenlerin anısına adadılar. Soykırımın ikinci aşaması ise yaklaşık 60 bin Ermeni erkeğin bir kere de zorla askere alınmasıydı. Hepsi burada öldürüldüler ve Ermeniler silah tutan güçlerini kaybetmiş oldular.
Üçüncü aşama da Ermeni halkının genç yaşlı çoluk çocuk demeden katledilmeye başlanması ve Suriye çöllerine doğru sürülmesiydi.
Tehcir sırasında binlerce insan Türk askerler ile işbirlikçileri tarafından katledildi. Kalanlar da açlıktan, bulaşıcı hastalıklardan hayatını yitirdi. Kadınlar ve çocuklar işkencelere maruz kaldılar. Birçok insan zorla Müslümanlaştırıldı. Ayrıca Ermenilerin taşınır ve taşınmaz malları, zenginlikleri yağmalandı.
Soykırımın son etabı ise Osmanlı bakiyesi Türk hükümeti tarafından Ermenilere kendi yurtlarında yapılan tehcirin ve kitlesel imhanın inkar edilmesiydi.
Tüm dünyada gittikçe daha fazla ülke Ermeni Soykırımı'nı kabul etse de Türkiye ısrarla inkar etmekte ve buna karşı tarihi değiştirmeye çalışmakta ve farklı yerlerde lobi faaliyetleri yapmaktadır.
Türkiye tarafların arşivlerinin yanı sıra üçüncü ülkelerdeki arşivlerde de soykırım konusunda araştırma yapılmasını, Türk ve Ermeni tarihçilerle diğer uluslararası uzmanlardan oluşan bir ortak tarih komisyonu kurulmasını teklif ediyor.
HABER MERKEZİ