Tutuklu Öğrencilerle Dayanışma İnisiyatifi (TÖDİ), 700’ü aşkın lise ve üniversite öğrencisi 'örgüt propagandası yapmak', 'örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek' iddialarıyla tutuklanırken, dikkatleri cezaevlerindeki öğrencilere çekmek amacıyla Türkiye’nin bir çok yerinde çeşitli eylemler gerçekleştirmişti.
Ödülün verilme sebebi; Türkiye’de akademik çalışmaları nedeniyle veya Kürt haklarına ilişkin ifade ve örgütlenme özgürlüğü haklarını kullanmalarının ardından cezai süreçlere tutuklu lise ve üniversite öğrencilerine sundukları destek, hukuki yardım ve hak arama çalışmaları olarak gösterildi.
Ortadoğu Çalışmaları Birliği’nin (MESA) 46. yıllık toplantısındaki ödül töreninde Akademik Özgürlük Ödülü, Akademik Özgürlük Komitesi adına New York Üniversitesi'nde Prof. Dr. Zachary Lockman takdim etti. Lockman, "TÖDİ’nin hazırladığı rapor, çoğunluğunun Kürt olan öğrencilerin maruz kaldıkları uzun süreli hapis ve gözaltılarına ilişkin üzücü deneyimleri su yüzüne çıkarıyor ki bu da aslında Türkiye’de özellikle Kürt hakları konusuna ilişkin yayın, örgütlenme, bilimsel araştırmayı kapsayan akademik özgürlüğün karşı karşıya kaldığı tehlikeyi de ortaya çıkarıyor" şeklinde konuştu.
Ödüle ilişkin yayınlanan metinde şunlar yer aldı: "Devletin yoğun baskı ve tacizlerine rağmen TÖDİ tutuklu öğrencilerin içinde bulundukları zor koşullara dikat çekme konusunda oldukça başarılı bir çalışma yaptı. MESA ve bazı diğer kuruluşlar öğretim görevlileri ve gazetecilerin gözaltına alınmalarını, tutuklanmalarını ve hapse atılmalarını protesto ediyor olmalarına rağmen, ki bu Türkiye'de özellikle son iki yılda çok sık yaşanan bir durum, TÖDİ'ye yüzlerce öğrencinin Kürt haklarına ilişkin yaptıkları eylemler ve araştırmalar yüzünden maruz kaldıkları ağır cezaları gün yüzüne çıkarması nedeniyle verilmiştir. TÖDİ'ye bu ödülü takdim etmek, akademik özgürlüğün aynı zamanda öğrencilerin eğitim alma ve hükümet baskısı olmadan bilimsel araştırmalar yapabilme haklarını da kapsadığını da hatırlatma noktasında önem taşımaktadır."
Tutuklu Öğrencilerle Dayanışma İnisiyatifi'nin Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Türkiye’de tutuklu öğrenciler' raporu geçtiğimiz aylarda yayınlanmış, rapor, Adalet Bakanlığı'nın Türkiye'deki tutuklu öğrenci sayısına ilişkin verdiği 209 sayısını yalanlamakla birlikte bu sayı içinde ezici çoğunluğu Kürt öğrenciler oluşturduğunu ortaya koymuştu. Tutuklu öğrencilerin yargılama süreçlerini tıkayan en büyük neden ise anadilde savunma hakkının kabul edilmemesiydi.
ÖZLEM GALİP/LONDRA