Tirkîya keweno weçînayişeke zaf qirîtîk î. No weçînayiş mîyanê demokratîkbîyiş û otorîterbîyişî de do bişêro. HDP semedo ke Tirkîyayî bikero cayeke demokratîk berêy xo heta peynîyî do abikera. Semedo ke Tirkîya neyînîyê xo ra bixelisyo û amayişeke bê problem biyaro do bi serkewtişê weçînayişê HDPî bêro. 

Tirkîya hem zere, hem zî problemêy xo yê teberî ra bixelisyo. Çimkî bê HDPî xêzeke vernîya Tirkîyayî roşnî bikero çîno. HDP do Tirkîyayî otorîterîya AKPî û CHPî ra rizgar bikera. Projeya otorîterbîyişê AKPî ke AKP ci dana, bi serkewtişê HDPî do bêro şikitişî. Ey ra pey CHP ya bikewo xêza HDPî ya zî zey partîya Yewnanistanî PASOKî bihelîyo û biqedîyo. Serkewtişê HDPî do cayê polîtîkakerdişê MHPî teng bikero û nêverado ke polîtîka bikera. Ey ra pey zî do tarîxa Tirkîyaya Newe dest pê bikera. Şarêy ke hesreta azadîyî de cuyayişî kerdêy rojêy weş bivînêy û bi serkewtişan roj bi roj rizgar bibêy.

Weçînayişeke hintayê encam şikyeno biafirno? Beno ke no tewr persîy bizafîyê zî. Bêguman, goreya weçînayişêy verî ke Tirkîyayî de bîy merdim bîyaro têvernayiş (kiyaslama) û zey demeke weçînayişî bêro vînayişî se beno ke tikey amebo pifkerdiş. Weçînayişê 7’ê hezîranî zey weçînayişêy verî ke 4 serran de yew ameyê viraştiş merdim nêşkeno bivîno. HDP semedê azadîya şaran heta bi se seran ra naştî ra xo weye kerda û resaya ney gamî. Tecrûbêy hintayê serran ra pey ameya ney astî. Hevîya şaran a. Hevîya aştî û biratîyî ya. Têkoşîna Azadîyî ya ke ay pey de ra do hêza xo weçînayişî ra bigera û qat bi qat hêzeke sîyasî do biveja meydanî. Ey demî de do bêro ewnîyayiş ke 70 wekîlîy semedê amayişê şaran hezeke senî xobîyişî ra giranîya xo dayo bieyso. 


HDP partîyeke şikyena amayişê şaran binexşno ya

Tevgera Azadîya Kurd 40 serrêy ke têkoşîneke dana û encama ay a sîyasî zî HDP ya. HDP hezeke mayinde a Tirkîyayî pîya rayîra bibero ya. No zî yeno maneya ke şikyena sîyaset û polîtîka Tirkîyayî kokî ra bilerzno û raşteya waşteyê şaran bîyara ca.


HDP partîyeke dîrokî ya

HDP do goreya CHP, MHP û AKPî biba partîyeke sîyasî a bişikya probleman weş û rew hal bikera. CHP, MHP û AKP bi derfetêy dewlete xo payan ser de têpêşenêy û gird kerdêy û zey hormon dabê xo yê. Hetê bînî de zî HDP hêza xo bi temamî civatî ra gena gird û hîra bena û do dîrokeke newe bivirazo ra biba hêzeke newe. 

No hawabîyiş do sîyaseta Tirkîyayî bibedilno û dengeya ci ke esto bixeribno. Edî do ravêreyaya Tirkîyayî bi projeyê HDPî gan bigero û berêy rengnayişî. 


HDP teberî de zî bi hêz a

HDP partîya ke problemêy Tirkîyayî teberî de zî hal bikera ya. No semedî ra şaran mîyan de bawerîyeke hevpar daya û girota. No zî beno semed ke HDP partîya raşt ya sifte a Tirkîyayî ya. Ewro Tirkîya bi destê partîyê ke qels mendey resaya asta parsêkeyî û teberî de îtîbarê Tirkîyayî girotêy bin payan. 

Semedê ranta xo zaf çîyan pêşkeşê teberî kerdêy. Partîyê ke ewro şaran rayîra benêy nêşkenêy temsîlîyeta kurd-tirk, elewî-sunî û yên bînan bikerêy tenê semedê ke înan ra feydeyeke ranteke bigerê ra têkoşîna kesayetîya partîya xo danêy. Mezgê HDPî no nîyo. Sereraştkerdişê problemêy teberî ra yenêy goreya menfaatê şaran teşkerdiş û rayîraberdişo.


Maskeyê Erdoganî kewt

AKP aştî nêwazena. Partîya ke aştî nêwazena 12 serrêy ke serekwezîrtî û na gam zî serekomarî kena. Kerdişêy înan ke heta ney gamî înan deşîfre kerd o û maske înan vista war. 

Bi hawayê akerde: “Bi hawayê akerd ma semedê AKP ravêrayeya çareserî ra bibo îqtîdar têkoşîn da, şima zî semedê meşrû bikerêy xebat kerd.” vat bi. No zî yeno mana: “Ma bêçareserî ra nêma nêgirotê.” vejeno meydanî. 

Mezgê ke çareserîya aştî û biratî xo de nêwegirot semedê çareserîya kurd nêeşkeno çîyeke zî bikero. No semedî ra wexta ke çareserî bi ravêreya sereke ya şaran û dinyayî ey demî de Erdogan maskeyê xo vist war. Semedo ke Erdogan aşt û naşt keno zî no yo.

Gamêy ke Rayverê Şarê Kurd eştîy bi semed ke hukûmat mecbûrî gaman bierzo. Heyeta şopnayişî, heyata muzakereyî, sekreterî çîyê ke hukûmat cira apeya gam nêerzê ra yê. Erdogan û ekîba ci semedo ke ney halî ra ranteke bûrê û bidê AKPî ra têgeyrayişan de bîy ra nêwazenêy ke çareserî bibo. Zey ke bivajo: “Ez înan meşgûl keni, hetê bînî ra semedo ke ez înan tasfîye bikerî ra têgeyreni.” Ewnîya ke kar cîdî yo Erdogan qîyametî visna. Bi hawayeke waştke kaykerdişî xirabe bikero. Maskeyê xo bi kerdişêy xo vist war û raşteya xo aşkera kerdo.


Rayverî maskeyê  Erdoganî vist war

Yeno vînayiş ke zey ke Erdogan no ravêreyeya çareserî dabo despêkerdişî danê mojnayişî. Yanê cîlake rîyê înan ra visya war keney ke bigê û rayeke bîn rîyê xo bi zûkerî ra cîla bikerêy. Bi ney hawayî wazenêy şarî rayeke bîn bixapînê. 

No ravêreyî de heme kesîy zano ke mîmarê ci Rayverê Şarê Kurd bixo yo. Eke Rayver nêbîyayê se, heta ney gamî adirbirnayiş 10 rayan holîra amebi wedarnayiş û xirabekerdiş. Rayverî maskeyê Erdoganî vist war û çi kar keno vet teber.

Kam aştî û çareserî ra hetkar û verkar o vet meydanî. No hawa zaf zelal bîyo. Dadgehî de qewimyayişan ra û herîşa bonê Ewleheya Stenbolî ra zî ranteke sîyasî bivejo ra Erdogan kewt têgeyrayişî mîyan. Himakî AKPijî qewimyayişêy nêy hawayan ra şukur kerdîy ke rayê înan bizêdîyê. 

Hureynîya demokrasî û ewleheya zereyî bipawê ‘pakêta ewleheya zereyî’ a faşîstana vetîy. No zî dano eysayiş ke ney ra pey AKP semedê Tirkîyayî barke gird o. 

Lazimo ke no bar bivisyo. Ma se vajê! Homa Tirkîyayî sîyasetmedarêy winayîna ra bipawo.


MUSTAFA KARASU