SEMRE TURAN / MA/DERSİM 

Dersim’de bir buçuk aydır devam eden orman yangınları sonucu önemli büyüklükteki ormanlık alanlar küle dönüştü. Kimi bölgelerde askeri amaçla özellikle çıkarılan bu yangınlar, müdahale biçimi ya da yapılan engellemelerle ilçeler arasında dahi ayrımcılığa sahne oldu. Peki, Dersim’i saran bu yangınların altında ne var?

Eşsiz bir doğal güzelliği sahip olan Dersim coğrafyasında, oldukça önemli büyüklükteki ormanlık alanlar küle dönüştü. Yaklaşık bir buçuk aydır kentin birçok bölgesinde görülen yangınlar ilk olarak Pertek ilçesi kırsalında başladı. Ardından Hozat ilçesi kırsalı ile devam eden yangınlar, bugün kent merkezine kadar yaklaşmış durumda.

 Kentteki orman yangınları bu yıl ilk olarak 26 Temmuz’da Pertek ilçesine bağlı Çataksu köyü kırsalında çıktı. Anında müdahale edilen yangın 2 gün boyunca kontrol altına alınamayınca yangın söndürme uçağıyla müdahale edilerek, söndürüldü. Bugüne kadar karşılaşılmaması nedeniyle yangın uçağı ile müdahale edilmesi kentte bir ilk oldu.

Pertek’ten sonra Hozat

 Pertek’ten sonra bu kez Hozat ilçesi sınırlarında yer alan Aliboğazı bölgesine yönelik havadan ve karadan yapılan bombardıman yangına yol açtı. Çıkan yangın kısa zamanda büyüyerek Değirmendere, Zoğar, Zenge, Koçeri, Bozan, Koskozulca, Dündül, Dereköyü ve Çakmaklı bölgelerine kadar yayılmasına rağmen hiçbir müdahalede bulunulmadı. Gönüllülerin de müdahale etmesine izin verilmedi.

Tunceli Valisi Tuncay Sonel ise, yaptığı açıklamada söz konusu yangınların “örtü altı yangını” olduğunu savundu. Vali’nin bu açıklamasına rağmen harekete geçen kent halkı ve doğa gönüllüleri, yıllardır “özel güvenlik bölgesi” ilan edilen yangın bölgesine gitti. Canları pahasına yangına müdahale eden gönüllüler, çektikleri görüntü ve fotoğraflarla da “örtü altı yangını” diyen Vali’yi yalanladı.

Tırmıklarla müdahale edildi

Hozat’taki orman yangınlarına yetkililer tarafından hiçbir müdahalede bulunulmamasına dönük büyüyen tepkiler üzerine 15’inci günde gönüllülerin bölgeye gitmelerine izin verildi. Bölgeye ulaşan gönüllüler, yangına ellerinde tırmıklarla müdahale etti. Yapılan bu müdahale sonucu yangınlar ancak 20 günde kontrol altına alınıp, söndürüldü.

Hozat bölgesindeki yangınları söndürmenin sevincini yaşayan gönüllüler, hemen ertesi gün bu kez bombalanan kent merkezi kırsalında çıkan yangınla yüz yüze kaldı.

Aynı bölgeler yine yakıldı 

Gönüllü ekipler bunun üzerine merkez kırsalında çıkan orman yangınları için kolları sıvadı. Geyiksuyu, Bali Deresi, Bali Mezrası, Müşkirek Köyü, Bokır Dağları ve Çırtık Deresi bölgesine yayılan yangın birkaç gün içinde söndürüldü. Ancak aynı bölgeler birkaç gün sonra havadan yapılan bombardıman sonucu ikinci kez yakıldı.

 Gönüllülerin müdahale etmek üzere söz konusu yangın bölgelerine gitmesine de yine izin verilmedi.

HDP heyetine izin yok 

Bu kez 10 milletvekilinden oluşan HDP heyeti, incelemelerde bulunmak üzere kente geldi. Kente daha adım atar atmaz Vali Tuncay Sonel’in kendilerine dönük “huzuru bozan kişiler” açıklaması ile karşılaşan HDP’li vekillerin yangın bölgelerine gidişlerine de hiçbir şekilde izin verilmeyeceği aktarıldı.

Vali’nin bu açıklamasını dikkate almayan HDP heyeti, yangın bölgesine hareket etti. Fakat tüm yollar asker ve polisler tarafından kapatılarak, gidişleri engellendi. HDP’li vekiller adeta Dersim’i kendilerine yasaklayan Vali’ye, Seyit Rıza Meydanı’nda yaptıkları açıklamayla yanıt verdi.

Kendiliğinden söndü

 Kent merkezinin yanı başındaki Geyiksuyu’nda süren yangın, hiç kimsenin müdahalesine izin verilmesi nedeniyle ancak bir hafta sonra alevlerin kayalık alana ulaşması ile kendiliğinden söndü. Yangın kendiliğinden sönse de oldukça önemli büyüklükle ormanlık alan küle dönüştü.

Kutudere’de sürüyor

 Geyiksuyu bölgesindeki yangın kendiliğinden söner dönmez bu kez yine merkeze yakın Kutudere bölgesinde yer alan Roj Deresi’ndeki ormanlık alan yapılan bombardıman sonucu tutuştu. Yine hiç kimsenin müdahale etmesine izin verilmemesi nedeniyle bölgede 4 gündür devam eden yangın giderek büyüyor. Gidişlere izin verilmemesinden kaynaklı bölgeye dair bilgi de alınamıyor.

İçindeki canlılarla birlikte doğaları hedef alınan Dersim halkının büyük bölümünde ise, ilçeler arasında dahi ayrımcılık yapıldığı kanısı hakim. Nedeni ise Pertek ilçesinde çıkan orman yangınına 2 gün içinde yangın söndürme uçağı ile müdahale edilirken, bombardıman sonucu diğer bölgelerde çıkan yangınlara hiçbir şekilde müdahale edilmediği gibi izin de verilmemesi.

Tek bir amacı yok

 Kentteki siyasilerden ekolojistlere, kurum temsilcilerinden yerel halka hemen herkes çıkarılan bu yangınların tek bir amaç ile tanımlanamayacağı düşüncesinde. Askeri amaçların yanı sıra yer altı zenginliklerine göz dikilmesi nedeniyle orman yangınlarıyla bölgenin insansızlaştırılmak istendiği düşüncesi öne çıktığı kadar Alevi inancının hedef alındığı algısı hakim.