Reydayişê vizêr yê Meclîsê Federal de pêşnûme bi reyanê çehar partîyan (CDU/CSU, SPD û Kihoyî) ame qebûlkerden (tenya di kesan rey nêda) û biyayişê 1915-16î zey qirkerden ame qebûl bî. Serokê Meclîsî Norbert Lammert verîya reydayişî de qisey kerd û vist vîrî ke hikûmeta nikayî yê Tirkîye rîwalê qewimyayişanê 1. Herbê Dinya ra mesûl nîna girewten û va, la biyayişanê neyra tepya ra hikûmeta nikayî mesûl a. Lammert’î wextê qiseykerdişê pêşnûme de tehdîtanê vera parlamenteranê tirk zî rexne kerd û va, nê tehdîtî nêşkenê cesaretê ma bişikînê. No mabeyn de Serokwezîra Almanya Angela Merkel, Serokê SPD Sîgmar Gabrîel û Wezîrê Karê Teber Frank-Walter Steînmeîer tewrê ronişten nêbî.
‘Qerar qebûl nêkenime’
Dûştê qerar sermîyananê dewlet yê Tirkîye ra nêrazîbîyenî varîyay. Serokwezîrê Tirkîye Bînalî Yildirim’î qerar zey qerarekê şaş hesibna û qewimyayişan înkar kerd. Yildirim’î da zonayen ke Tirkîye do no qerarî qebûl nêkero û aşkere kerd ke înan Sefîrê Tirkîye yê Berlîn vengdayişê Enqera erdo. Reîscûmhûrê Tirkîye Erdogan ke Kenya de bi zî da aşkere kerd ke bado ke Sefîrê Tirkîye ageyro, ê dê qerarê xo yê peynî aşkere bikerê.
Bi Almanya ra pîya 24 welatan bîyayîşanê 1915î zey qirkerden naskerd. Konseyê Awrûpa û Parlamentoyê Awrûpa zî qirkerden naskerd. Dewletê Jûbîyayî yê Amerîka de pêşnûme 42 eyaletan ra vêrîya ra. Emerîka hurendîya qirkerden çêkûya ‘Meds Yeghern’ (Felaketa Pîl) kar ana.
Zewbîn heta nika, welatanê Ûrûgûay, Leteyê Rûm yê Kibris a Başûr, Arjantîn, Rûsya, Kanada, Yewnanîstan, Lîbanon, Belçîka, Swêd, Îtalya-Vatîkan, Fransa, Swîsre, Slovekya, Hollanda, Almanya, Venezûella, Lîtwanya, Polonya, Şîlî, Bolîvya, Komara Çek, Awûstûrya û Sûrîye qetlîamê 1915î zey qirkerden qebûl kerdîyê.
ANF/BERLÎN