‘’Belediyelere kayyumlar atandıktan sonra ilk işleri, kadınların dişleri ve tırnaklarıyla yarattıkları değerleri bir çırpıda yok etmek oldu. Sadece Amed’de değil kayyum atanan 95 belediyede de aynı şeyi yaptılar. Seçimlerden hemen sonra kadın çalışmalarında nerede kaldıysak, çalışmaya oradan başlayacağız.’’
HABER MERKEZİ
2014 seçimlerine gidilirken 2012 yılında özellikle de yerel seçimlerde kullanılacak oyları da etkileyecek şekilde yerel yönetimler yasasında önemli değişiklikler yapıldı. Büyükşehir olan yerlerde kullanılacak tüm oyların, büyükşehir belediye başkanlığını etkileyeceği de kabul edilmiş oldu. Önceden Amed Büyükşehir belediyesi için sadece merkez ve merkez ilçelerde bulunan seçmenler oy kullanabiliyorken, Ergani yada Kulp’un herhangi bir köyünde olan bir seçmen de yeni değişiklikle büyükşehir belediye başkanı seçiminde oy kullanabilir duruma geldi. Bu özellikle de Mardin’de o dönem BDP olan, şimdi geleneği devralan HDP’nin örneğin Mardin’de avantaj sağlamasına yol açtı. Büyükşehir belediye başkanlığı için ilçelerin de oy kullanmasıyla Mardin Büyükşehir belediyesi rahat bir şekilde kazanıldı.
2014 yerel seçimlerinde Amed Büyük Şehir Belediyesi ve bağlı 17 ilçenin toplamda 16’sını HDP, Çermik ve Çüngüş ilçelerini de AKP’li aday kazandı. Bu belediyelerden Hazro, Ergani ve Çınar belediyelerine kayyum atanmazken fiilen işlevsiz hale getirildi. Bağlar belediye başkanı Birsen Kaya Akat’ta DBP tarafından ihraç edildi. Akat, ihraç edilmesine rağmen belediye başkanlığından istifa etmedi.
Hazro, Ergani, Çınar ve Bağlar belediyeleri dışında kalan Amed BŞB ile birlikte toplamda 12 belediyeye kayyum atandı. Amed’de işlevsiz bırakılan 4 belediye ve kayyum atanan 12 belediye ile birlikte toplamda iradesi gaspedilen seçmen 400 bin 9’dur.
Amed’de BŞB’ne bağlı 17 ilçe belediyesi şu şekildedir:
Bağlar, Bismil, Çermik, Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kayapınar, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan, Sur, Yenişehir.
AMED Büyükşehir Belediyesi
2014 yerel seçimlerinde Amed’de toplam kayıtlı seçmen 923 bin 544 olarak kaydedildi. Bu seçmenlerden seçim günü oy kullanan 759 bin 361 kişi oldu. Toplam geçerli oyların 719 bin 514 olduğu yerel seçimlerde oyların 400 bin 9’unu Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) adayları Gültan Kışanak ve Fırat Anlı alırken, 249 bin 268’ini de AKP adayı Galip Ensarioğlu aldı. BDP, Amed Büyükşehir belediyesini %55,32 oyla kazandı. 25 Ekim 2016 tarihinde akşam saatlerinde evlerine yapılan baskınla gözaltına alınan Gültan Kışanak ve Fırat Anlı, 30 Ekim 2016 tarihinde çıkarıldıkları mahkeme tarafından tutuklandılar. 1 Kasım 2016 tarihind kayyum atanan Amed BŞB’ne kayyum olarak, Ankara Etimesgut Kaymakamı Cumali Atilla atandı. Atilla, 2019 yerel seçimlerinde AKP’nin Amed BŞB adayıdır.
Kayyum atandığından bu yana Amed BŞB’nde yurtsever, devrimci, sendikalı birkaç kişi kayyum tarafından işlerinden edildi. Amed BŞB tiyatrocuları zorla zabıta yapılmak istendi. Birçok daire başkanı görevinden istifa ederken, istifa etmeyip kayyumla çalışanların da halk nezdinde neredeyse herhangi bir karşılığı kalmadı.
Sıfır proje
Amed BŞB’ne kayyum olarak atanan Cumali Atilla, daha önce hazırlanan fişleme listelerini İçişleri bakanlığına gönderdi. Birçok kişinin KHK ile işten çıkarıldığı belediyede birçok kişi de, sözleşmeleri feshedilerek işlerinden çıkarıldılar. Yoğun işten çıkarılmaların yaşandığı dönemde psikolojik savaş argümanlarını da devreye koyan kayyum, “Ankara’nın mutlaka işlerinden atılması gerekenler diye bir listeyi Atilla’ya gönderdiği, Atilla’nın da bu listeye karşı çıkarak, insanların ekmeğinden olmasına gönlü razı gelmediği ve veto ettiği” söylemi yaygınlaştırıldı. Oysa kayyum olarak görevli bir memur olan Atilla’nın, herhangi bir irade beyanında bulunması söz konusu olmazken, belediye içinde kendi konumunu sağlamlaştırmak söylemleri geliştirdiği görülmektedir. Yine kayyum olarak geldikten sonra Baydemir tarafından hazırlanan ve Bakanlığın onayına takılan “Tramvay” projesini kendi projesiymiş gibi Bakanlığın onayına sunan Atilla’nın şimdiye kadar hayata geçirdiği tek bir projesi bulunmamaktadır.
1 Şubat 2019 tarihinde görülen mahkemesinde 14 yıl 3 ay hapis cezası verilen Gültan Kışanak halen Kandıra F tipi Kapalı cezaevinde tutuklu bulunuyor. 2019 seçimlerinde HDP tarafından Hülya Alökmen Uyanık ve Selçuk Mızraklı aday gösterildi. Uzun yıllardır Amed’de emek alanında mücadele yürüten Uyanık, Amed halkı tarafından yakından bilinen bir isim. Selçuk Mızraklı’da hali hazırda Amed milletvekili.
Nerede kaldıysak, oradan başlayacağız
HDP Amed Büyükşehir Belediyesi eşbaşkan adayı Hülya Alökmen Uyanık, kayyum tehditlerini, baskı altında yürüttükleri seçim çalışmalarını, halkın kayyumlara tepkisini, kapatılan kadın kurumlarını gazetemize değerlendirerek, seçim gününe ilişkin olarak çağrılarda bulundu.
Kayyum atanacağı tehditleri ile seçim çalışmalarınızı yürütüyorsunuz. Bu söylemler kampanyanızı etkiliyor mu?
Seçim çalışmaları başlamadan aslında hem aday belirleme hem de halkı sandıktan soğutma çabası olarak bu söylemleri gördük. Halkta bunun bir karşılığı yok. Ortada bir gasp durumu var. Halkımız da buna cevap verebilmek için seçim gününü bekliyor. Sandıktan uzaklaşma veya ”nasıl olsa başkan olamayacaksınız” gibi bir yaklaşımları yok. O yüzden seçimlere ve sandığa olan ilgili devam ediyor. Kampanyamızın başında belki medya yoluyla bu söylemler pompalansa da, sahada bir karşılığı olmadığını söyleyebiliriz.
Ağır bir baskı ortamında seçimlere gidiyorsunuz? Çalışmalarınıza yönelik ne tür engellemeler yaşanıyor?
HDP ve Kürt siyaseti hiçbir seçime normal kampanya yürüterek gitmedi. Geçmişten bugüne sistematik baskılar devam ediyor. Köylere, ilçelere gittiğimizde çalışmalarımızı, görünürlüğümüzü engelleme çabalarına daha çok şahit oluyoruz. Ulusal medyada çarpıtma haberler, yalan haberler yapılıyor. İl binamızda açlık grevlerinin devam etmesi nedeniyle polis ablukası altında. Bu abluka seçim çalışmalarımızın, kampanyalarımızın düzenli şekilde yürütülmesine de engel oluyor. Ama biz bir şekilde halkımıza ulaşmanın yolunu buluyor, halkımızla buluşuyoruz.
Sahada her gün halkla iç içe olan biri olarak halkın iktidara ve uygulamalara olan tepkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Her gün halkla içiçeyiz. 2015’ten bu yana baskı ve korku politikasını halkımız bütün yönleriyle değerlendiriyor. Hatta bazı söylemleri biz daha kullanmadan, onlar dile getiriyorlar. İktidarın Kürt halkına yaptıklarının ne anlama geldiğini halkımız bize anlatıyor, biz onlara değil. AKP-MHP iktidarı bu seçimi beka sorununa indirgedi ama beka sorunu olan kendi iktidarları. Halk da bunu görüyor. Bu seçimde kampanya yürütmesi gereken belediye eşbaşkanları ya tutuklu ya da sürgünde. Halkımızın da bu yapılanları yakından takip ettiğini ve seçim gününe hazırlandığını söyleyebiliriz.
Belediyelerin kapattığı kadın merkezleri yetmiyormuş gibi seçime az bir zaman kala var olan tek kadın pazarı da kapatılmak isteniyor. Seçildiğinizde ilk yapacağınız iş ne olacak?
Belediyelere kayyumlar atandıktan sonra ilk işleri, kadınların dişleri ve tırnaklarıyla yarattıkları değerleri bir çırpıda yok etmek oldu. Sadece Amed’de değil kayyum atanan 95 belediyede de aynı şeyi yaptılar. Seçimlerden hemen sonra kadın çalışmalarında nerede kaldıysak, çalışmaya oradan başlayacağız.
Bağlar kadın pazarıyla ilgili kadının ekonomik olarak kendini var edebilmesi, ürettikleri satabilmesi için parti olarak çalışmalarımız zaten vardı. Geldiğimizde bu çalışmalarımız devam edecek. Seçildikten sonra kadın pazarını bir semtte değil, her semtte açmayı planlıyoruz. Belki bu bir kooperatif de olabilir. Bunu kadınlarla birlikte kararlaştıracağız. Ama bu konuda kendimizi sorumlu hissediyoruz ve her semtte kadın pazarı açma konusunda çalışmalarımızı hayata geçireceğiz.
Amed halkına bir çağrınız var mıdır?
Amed’de ”seçimi yüzde 90 kazanacağız, seçimden başarıyla çıkacağız” söylemi var. Ama bizim önümüze koyduğumuz bir kıstas var. 24 Haziran seçimlerinde aldığımız oyun üzerine çıkabilirsek kendimizi kazanmış sayacağız. Halkımızla birlikte oyları arttırarak kayyumlara güçlü bir cevap vermek istiyoruz. Dosta da düşmana da mesajımızı en güçlü şekilde vermemiz gerekiyor. O nedenle seçim günü mutlaka oy kullanalım.
Halk olarak zor bir süreçten geçiyoruz. 31 Mart bir sınav günüdür. İktidarın hunharca saldırılarına, pervasızlığına bir fren olabilmek için bir vesiledir. Hem oy kullanalım, hem de oylarımıza sahip çıkalım. Seçim günü sandık başlarında olalım. Müşahit olarak, sandık görevlisi görev alalım, oylarımıza sahip çıkalım.
ÇERMİK BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde BDP oyların %42’sini alarak Çermik’te ikinci parti oldu ve belediye başkanlığı seçimlerini kaybetti. Son yapılan 2018 yerel seçimlerinde HDP oyların %32,9’unu alarak ikinci parti oldu. Aday profili ve gerçekleşecek olan kampanyanın seyrine göre netleşecek Çermik seçimlerinde, 2018 seçimlerine göre AKP ile oy farkı 3500 civarındadır.
BAĞLAR BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %58,2’sini alan BDP, Bağlar belediyesi seçimlerini kazandı. Bağlar belediyesi Amed’de kayyum atanmayan belediyeler arasında yer almaktadır. Belediye eşbaşkanının BDP’den ihraç edilmesine rağmen istifa etmedi. 2018 genel seçimlerinde de Bağlar’da HDP oyların %71’ini alarak birinci parti oldu.
EĞİL BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde BDP oyların %52,1’ini alarak Eğil seçimlerinin kazananı olmuştu. Son gerçekleşen 2018 seçimlerinde HDP oyların %54,1’ini alarak, birinci parti oldu.
HAZRO BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %67,1’ini alan BDP, belediye başkanlığı seçimlerini kazanmıştı. 2018 seçimlerinde de oyların %78,3’ünü alarak Hazro’da birinci parti oldu.
KOCAKÖY BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %76,5’ini alan BDP birinci parti oldu. Son yapılan 2018 yerel seçimlerinde oyların %81,3’ünü alan HDP, birinci parti konumundadır.
KULP BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %58,4’ünü alan BDP, belediye başkanlığı seçimlerini kazanmıştı. Son yapılan 2018 seçimlerinde oyların %62,2’sini alan HDP birinci parti konumdadır.
SİLVAN BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %69,5’ini alan BDP, belediye başkanlığı seçimlerini kazanmıştı. Son yapılan 2018 sçeimlerinde oyların %80,9’unu alan HDP, Silvan’da birinci parti konumdadır.
ÇINAR BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde Çınar’da oyların %46,9’unu alan BDP belediye seçimlerinin kazananı oldu. Son yapılan 2018 yerel seçimlerinde de oyların %64,6’sını alan HDP, Çınar’da birinci parti konumdadır.
HANİ BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %45,8’ini alan BDP, Hani belediye seçimlerinin kazananı olmuştu. Son gerçekleşen 2018 seçimlerinde HDP oyların %48’ini alarak birinci parti oldu.
DİCLE BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %49,7’sini alan BDP, Dicle belediye başkanlığı seçimlerinin açık ara kazanını olmuştu. Son gerçekleşen 2018 seçimlerinde oyların %55,6’sını alan HDP, Dicle’de açık ara önde görünmektedir.
ERGANİ BELEDİYESİ
BDP, 2014 yerel seçimlerinde Ergani’de kullanılan oyların %46,4’ünü alarak birinci parti olmuştu. Son gerçekleşen 2018 seçimlerinde oyların %61,4’ünü alan HDP, Ergani’de birinci parti konumundadır.
ÇÜNGÜŞ BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerde BDP Çüngüş’te oyların %22,8’ini alarak Çüngüş’te 3. parti oldu. CHP’nin ikinci parti olduğu seçimlerde belediye başkanlığını AKP kazanmıştı. Son yapılan 2018 seçimlerde HDP Çüngüş’te oyların %26,5’ini alarak ikinci parti oldu.
BİSMİL BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %68,1’ini alan BDP, Bismil belediyesi seçimlerini kazandı. Son yapılan 2018 genel seçimlerinde HDP Bismil’de oyların %77,2’sini alarak açık ara birinci parti oldu.
KAYAPINAR BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde BDP oyların %54,6’sını alarak birinci parti oldu. 2018 seçimlerinde oyların %67’sini alan HDP, Kayapınar’da birinci parti konumundadır.
SUR BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %54,4’ünü alan BDP, belediye başkanlığı seçimlerini kazanmıştı. Son yapılan 2018 seçimlerinde HDP oyların %65,6’sını alarak birinci parti oldu.
YENİŞEHİR BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %50,1’ini alan BDP birinci parti olmuştu. Son yapılan 2018 seçimlerinde oyların %64,5’ini alan HDP, Yenişehir’de birinci parti konumundadır.
LİCE BELEDİYESİ
2014 yerel seçimlerinde oyların %89,4’ünü alan BDP, belediye başkanlığı seçimini kazanmıştı. Son yapılan 2018 seçimlerinde oyların %86,5’ini alan HDP, Lice’de birinci parti konumundadır. Lice, uzun yıllardır özgürlük hareketinin desteklediği partilerin en fazla oy aldığı ilçelerden biridir.
Yarın: Dersim