- Amed Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Doğan Hatun, kayyumun bıraktığı 5 milyardan fazla borcu bitirme noktasına geldiklerini belirterek, iktidarın hazır olan raylı sistem projesinin önünü açmasını istedi.
Amed Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Doğan Hatun, kayyumdan kalan banka kredileri borcunun 3 milyar 750 milyon lira; ayrıca 1.8 milyar lira da hizmet alınmış müteahhitlere hak ediş borcu olduğunu belirterek, "Göreve geldiğimiz günlerden itibaren borçları ödemeye gayret ettik. Nitekim sıfırlama noktasına da önemli ölçüde yaklaştık" dedi.
Ekonomi gazetesinden Vahap Munyar'a konuşan Eşbaşkan Doğan Hatun, üzerinde çalışıp uygulanabilir hale getirdikleri Dağkapı-Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Raylı Sistem Hattı ile ilgili bilgi verdi. Buna göre; 14.1 kilometrelik bu proje, Sur İçi (Dağkapı) ile Kayapınar/Diclekent aksını birbirine bağlayacak. Proje, dar gelirli vatandaşların kent merkezindeki sağlık, eğitim ve istihdam olanaklarına erişimini kolaylaştırarak kentsel ayrışmayı azaltacak. Bakanlık onaylı “2040 Ulaşım Master Planı”nın omurgasını oluşturan proje Yenişehir, Bağlar ve Kayapınar ilçelerinden geçiyor.
Durum ve planlanan takvim
* İhale Sözleşmesi İmzası: 2026 yılı 4’üncü çeyreğinde uluslararası finans kuruluşu (IFI) kredi onayı planlanıyor. Bu yönde İLBANK garantörlüğünde aktif görüşme süreçleri devam ediyor.
* İnşaat Başlangıcı ve Sipariş: 2027 yılı birinci çeyreğinde şantiye kurulumu ve altyapı çalışmalarına başlanacak. Aynı dönemde 36 ay teslim süresi olan tramvay araçlarının üretim siparişi verilecek.
* Ticari İşletmeye Geçiş: Kasım 2029’da resmi açılışın yapılması ve Ocak 2030 itibariyle projenin ilk tam işletme yılına girerek ticari faaliyetlerine başlaması öngörülüyor.
* İlk Aşama İşletme Kapasitesi: Başlangıçta 10 dizi (20 araç) ile 8 dakika sefer sıklığında çalışılacak ve günlük ortalama 104 bin 115 yolcu taşınacak. Proje güzergahında 20 peron (durak) inşa edilecek.
Projenin bedeli ve finansman
* Proje 200 milyon euroya mal olacak. Tamamı için kredi gerekiyor. Bunun için İller Bankası (İLBANK) teminatı isteniyor. Biz Fransız Kalkınma Bankası’ndan 24 yıl vadeli alabiliyoruz. Banka kredileri borcu 3 milyar 750 milyon lira; ayrıca 1.8 milyar lira da hizmet alınmış müteahhitlere hak ediş borcu vardı. Eylül'de tamamen borçlarımızı sıfırlamış olacağız. Dolayısıyla İLBANK’tan teminat alabilecek durumdayız. Önümüzdeki en önemli engel, proje için konulan yüzde 60 yerlilik şartı.
Yerlilik şartı engel oluşturuyor
Dış kredi kullanınca yerlilik şartını yerine getiremiyoruz. Dış kredi kullanınca, vagonları kaynağı sağladığımız ülkeden almamız gerekiyor. Yerlilik şartına uyma konusunda da içeriden kaynak bulma ve vade sıkıntısı yaşıyoruz.
Hükümetten beklentileri
Yerlilik şartını bizim ve benzer durumda olan belediyeler için kaldırsalar projemize bir an önce başlasak.
Projenin çevresel yönü
Karayolu araçlarından (otobüs, minibüs, bireysel araçlar) raylı sisteme geçiş sayesinde karbon emisyonu ciddi oranda azalacak. Araçlarda enerji geri kazanımı sağlayan rejeneratif frenleme teknolojisi kullanılacak, depo sahasında yağmur suyu hasadı yapılacak ve istasyonlarda güneş enerjisi entegrasyonu değerlendirilecek.
Proje ile yaratılacak istihdam
Projenin inşaat aşamasında aylık ortalama 800 kişi (yüklenici nezdinde), işletme aşamasında ise makinist, güvenlik ve teknik personel dahil 300 kişi doğrudan istihdam edilebilecek.
Tüm istasyonlar ve araçlar, hissedilebilir uyarı bantları, rampalar, sesli/görsel anons sistemleri ile engelli ve yaşlı bireylerin erişimine tam uyumlu tasarlanıyor. “UNESCO Dünya Mirası” statüsü gözetilerek, inşaat süreci için özel prosedürler hazırlandı. Koruma Kurulu ile koordinasyon sağlandı.
***
Afet Koordinasyon Merkezi
Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Doğan Hatun, bir Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) kurulması için de proje hazırladıklarını belirterek, çevre illere de hizmet verebilecek. AKOM konusunu İller Bankası (İLBANK) yönetimiyle de görüştüklerini, AKOM’un bilişim altyapısı ve teknik donanımı için dış finansman imkanları üzerinde de durduklarını söyledi. Hatun, "AKOM yalnızca afet anlarında değil, aynı zamanda trafik kontrolü ve ulaşım koordinasyonu gibi alanlarda da işlev görebilecek şekilde planlanıyor. Böylece kriz yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor" dedi.
***
Amedspor’a tesis altyapısı
Doğan Hatun, Amedspor’un Süper Lig’e yükselmesinin şehirde moral-motivasyon etkisi yarattığını vurgulayarak, tesis altyapısı ihtiyaçlarına dikkat çekti. Hatun, "Geçmişte belediyemize ait olan bazı tesisler Gençlik ve Spor Müdürlüğü bünyesine alınmış ve kullanılmıyor. O alanları belediyemize iade etseler, elbirliği ile kullanılabilir hale getirsek diye düşünüyoruz. Amedspor’a destek olmak için elimizden ne geliyorsa yapacağız. Amedspor’un yakaladığı başarıyı sürdürmesi için yanlarında olacağız" diye konuştu.
***
Asbestli su boruları değişecek
Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Doğan Hatun, 2.5 yıldır altyapıya yatırım yaptıklarını hatırlatarak, şunları paylaştı: "Su borularının az da olsa bir bölümü asbestlilerden oluşuyor. Onları tümüyle değiştirmek için çalışıyoruz. Zor günler için ayrı bir arıtma tesisi kurduk. Deniz suyunu arıtan sisteme benziyor. 200 milyon liralık yatırımla fabrika gibi çalışan sistem kurduk. Altyapı yatırımları vatandaşlar tarafından pek fark edilmese de biz yapmaya devam ediyoruz.
***
Hazine cevap vermiyor
Eşbaşkan Hatun, çöp aktarma istasyonu konusunda yaşadıkları bir sıkıntıyı da paylaştı: "Lice yakınlarında bir çöp aktarma istasyonu kurmak istiyoruz. Orada 3 dönümlük bir Hazine arazisini talep ettik. 2.5 yıldır bu konuda bize maalesef olumlu cevap vermediler. O alanı alıp bir an önce çöp aktarma istasyonunu kurmak istiyoruz."
