Amed yasaklar kıskacında

Amed’in Sur ilçesinde dünyanın en uzun süreli sokağa çıkma yasağı devam ediyor. Lice, Hani, Silvan, Kocaköy, Hazro ve Kulp ilçelerindeki köylerde yasaklar belli aralıklarla sık sık uygulanıyor. Lice bölgesindeki yasak ve operasyon da sürüyor.

Son dönemde askeri operasyonlar gerekçe gösterilerek vali ve kaymakamlar tarafından sık sık ilan edilen “sokağa çıkma yasakları” nedeniyle köylerde yaşam durma noktasına geldi. Hayvancılık ve tarım ile geçimini sağlayan köylüler, yasaklar nedeniyle bu temel ekonomik faaliyetleri yapamaz hale geldi. Can güvenliği nedeniyle ekili ve dikili arazilerine gidemeyen ve hayvanlarını otlatamayan köylüler, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin canlandığı ilkbahar aylarında binbir emekle ektiği ürünlerin susuzluk ve bakımsızlık nedeniyle gözlerinin önünde kuruyup gitmesine seyirci kalıyor. Bunun yanında gördükleri baskılar nedeniyle yasak ilan edilen köylerde yaşayan köylüler, evlerini terk edip kentlere göç etmek zorunda kalıyor. 

Son bir yılda sık sık başvurulan “sokağa çıkma yasağı” uygulaması nedeniyle hayatın durma noktasına geldiği yerlerin başında Amed geliyor. Kentin Sur ilçesinde 18 ayı dolduran yasak dünyanın en uzun süreli sokağa çıkma yasağı olurken, Lice, Hani, Silvan, Kocaköy, Hazro ve Kulp ilçelerindeki köylerde yasaklar belli aralıklarla sık sık uygulanıyor. En çok yasak ilan edilen ilçelerin başında da Lice geliyor. 

Lice’de 11 kez 50 gün

Diyarbakır Valiliği ve ilçe kaymakamlıklarının resmi web sitesinden sokağa çıkma yasaklarına ilişkin yapılan duyurulardan derlenen rakamlara göre, 1 Ocak 2017 ile 12 Haziran 2017 arasındaki 6 aylık dönemde 7 ilçede 101 gün sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Yasaklarda başı çeken Lice’ye bağlı köylerde 11 kez ilan edilen sokağa çıkma yasağı tam 50 gün sürdü. Bu sürede Hani’de 5, Hazro’da 3, Silvan’da 1, Kocaköy’de 2, Kulp’ta 4 ve Dicle’de 2 defa sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Bu yasaklar nedeniyle Hazro’da 10 gün, Hani’de 16 gün, Kocaköy’de 7 gün, Silvan’da 2 gün, Kulp’ta 8 gün ve Dicle’de 8 gün boyunca sokağa çıkma yasağı uygulandı. Öte yandan Sur’da 28 Kasım 2016’dan beri 6 mahallede ilan edilen sokağa çıkma yasağı 18 aydır devam ediyor. 

* Ocak 2017 ile 12 Haziran 2017 tarihleri arasında ilan edilen sokağa çıkma yasakları tarihlerine göre şöyle:

* Sur’da Baro Başkanı Tahir Elçi’nin Dört Ayaklı Minare’nin yanında katledildiği 28 Kasım’da ilan edilen yasak 12 Aralık’ta verilen 17 saatlik aranın ardından 12 Mart 2016 tarihinde kısmen kaldırıldı. Operasyonlar bitmesine rağmen yasak, Hasırlı, Cevatpaşa, Fatihpaşa, Dabanoğlu, Cemal Yılmaz ve Savaş mahallelerinde 18 aydır devam ediyor.

* Lice’ye bağlı 10 köyde 5 Ocak’ta ilan edilen yasak 6 Ocak’ta sona erdi.

* Lice ve Hani’ye bağlı 13 köyde 12 Ocak’ta ilan edilen yasak 14 Ocak’ta sona erdi.

*Lice, Kulp ve Silvan ilçelerine bağlı 10 köyde 24 Şubat’ta ilan edilen yasak 25 Şubat’ta kaldırıldı.

* Lice ve Hazro’ya bağlı 12 köyde 2 Mart’ta ilan edilen yasak 5 Mart’ta kaldırıldı.

* Lice’nin 18 köyünde 5 Mart’ta ilan edilen yasak 16 Mart’ta kaldırıldı. 

* Lice ve Hani ilçelerine bağlı 10 köyde 19 Mart’ta ilan edilen yasak 21 Mart’ta kaldırıldı. 

* Lice ve Hani ilçelerine bağlı 9 köyde 24 Mart’ta ilan edilen yasak 30 Mart’ta kaldırıldı. 

* Lice, Kocaköy ve Hazro ilçelerine bağlı 14 köyde 13 Nisan’da ilan edilen yasak 14 Nisan’da kaldırıldı. 

* Kulp’a bağlı 8 köyde 21 Nisan’da ilan edilen yasak 24 Nisan’da kaldırıldı. 

* Lice ve Hani’ye bağlı 16 köyde 8 Mayıs’ta ilan edilen yasak 11 Mayıs’ta kaldırıldı. 

* Kulp’a bağlı 3 köyde 11 Mayıs’ta ilan edilen yasak aynı gün kaldırıldı. 

* Hani’nin 6 köyünde 20 Mayıs’ta ilan edilen yasak 21 Mayıs’ta sona erdi. 

* Dicle’ye bağlı 4 köyde 21 Mayıs’ta ilan edilen yasak 24 Mayıs’ta kaldırıldı. 

Yasak ve operasyon sürüyor

* Lice, Hazro, Kocaköy ve Dicle ilçelerine bağlı 59 köyde 28 Mayıs’ta yasak ilan edildi. 2 Haziran’da 43 köyde yasak kaldırılırken, 16 köydeki yasak ise devam ediyor. Yasağın kaldırıldığı köylerin giriş ve çıkışları zırhlı araçlarla kapatarak arama noktaları oluşturan asker ve polisler, kimlik kontrolü ve aramanın ardından köylülerin giriş ve çıkışlarına izin veriyor. 4 ilçedeki 104 köyde ve mezrada 28 Mayıs’ta başlatılan askeri operasyon devam ediyor. 

* Kulp’a bağlı 10 köyde 4 Haziran’da ilan edilen yasak 6 Haziran’da kaldırıldı. 

* Lice’ye bağlı 18 köyde 6 Haziran’da ilan edilen yasak halen devam ediyor. 10 bin asker ve korucunun katılımıyla 4 ilçedeki 104 köyde ise askeri operasyon sürüyor.  

Hakkari’de 25 bölge yasaklandı

Hakkari ve ilçelerinde bulunan 25 bölge, bir kez daha “Özel güvenlik bölgesi” ilan edilerek yasaklandı.  Hakkari merkez ile Çukurca, Şemdinli ve Gever ilçeleri sınırları içinde bulunan 25 bölgede yasak ilan edildi. 13 ile 27 Haziran tarihleri arasında yasaklanan bölge, bir yıl içinde defalarca yasaklandı. Konuya dair yapılan açıklamada, ”2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nun 32/A maddesi gereğince;İlimiz Merkez, Çukurca, Şemdinli ve Yüksekova İlçeleri sınırlarında bulunan 25 bölge 13 Haziran 2017 günü saat 00.00.01’den 27 Haziran 2017 günü saat 23.59.59’a kadar, ‘Özel Güvenlik Bölgesi’ ilan edilmiştir. Vatandaşlarımızın belirtilen bölgelere izinsiz olarak girmesi yasaklanmıştır” denildi. 

AMED