• Türkçülük yapanlar ve devletin bütün ideolojik aygıtları, Türkiye sınırları içinde Türklük dışındaki bütün kimlikleri kendi varlıklarına yönelmiş bir tehdit olarak görüyorlar.
  • Başka kimlikleri yok sayıyor ve baskı uyguluyorlar. Emperyalizm ve kapitalizm kavramları üzerinden saygısızca saldırıyorlar. Tam bir çifte standart, tam bir tutarsızlık hali!

CAFER TAR

"Türkiye‘de bir Türklük sorunu var mı?“ bundan emin değilim; bence var ama bunu kimi zaman insanlar abartarak tartıştıkları için ben bu tartışmadan en azından bu vadede kaçınmak istiyorum. Ayrıca varsa da bunu Türkler ve kendilerini Türk hissedenler tartışsınlar. Ben Dêrsimli bir Kürt'üm ve bu mesafeden en azından Türkçülük yapanların Türk olmayanlara karşı bir garezi ve kendilerine ilişkin de bir kompleksi olduğunu kolaylıkla söyleyebilirim.

Başkalarının varlığını kendisine bir tehdit olarak gören başka bir kimlik tanımlaması var mıdır? Bilmiyorum ama Türkiye‘de Türkçülük yapanlar ve devletin bütün ideolojik aygıtları, Türkiye sınırları içinde Türklük dışındaki bütün kimlikleri kendi varlıklarına yönelmiş bir tehdit olarak görüyorlar. Halbuki bu halleriyle kendileri başka kimlikleri yok sayıyor, onları tehdit ediyor, baskı uyguluyor ve yok etmeye çalışıyorlar. Bunu yaparken bile ne olduğunu tam olarak bilmedikleri emperyalizm ve kapitalizm gibi kavramlar üzerinden insanların demokratik haklarına saygısızca saldırıyorlar. Tam bir çifte standart, tam bir tutarsızlık hali!

Geçenlerde Haluk Bilginer ile çok önceden yapılmış bir söyleşi yeniden dolaşıma sokuldu. Haluk Bilginer, "Türk sineması“ denmesinin doğru olmadığını, "Türkiye sineması"nın daha doğru bir kavram olduğunu ifade ediyordu. Bunun üzerine Türkiye kamuoyu gerçekten ikiye ayrıldı. Bir grup, Haluk Bilginer‘i vatan hainliğiyle suçlarken, diğerleri haklı olduğunu söyledi. Aslına bakarsanız ben bunu hiç de kötü bulmuyorum; Haluk Bilginer‘i eskiden oyuncu olarak çok beğenirdim; şimdi politik tutumunu da beğeniyorum. Ayrıca Haluk Bilginer üzerinden bu konunun tam da Barış ve Demokratik Toplum Süreci aşamasında gündeme gelmesi oldukça iyi oldu. Tam da şimdi "Türklük ve Türkiyelilik nedir?“ üzerinden samimi bir tartışmaya ihtiyacımız var.

İlk bakışta sorun, sadece basit bir isimlendirme sorunu gibi görünebilir fakat gerçekte bu tartışma, Türkiye‘de kimi zaman binlerce insanın canına mal olmuş ve eğer bir biçimde çözülemezse bundan sonra da birçok yeni soruna neden olabilme potansiyeline sahip; ulusal kimlik sorununa, farklı halkların bir arada nasıl ortak yaşaması gerektiğine ve kültürel çoğulculuk sorununa denk düşüyor.

Böyle olduğu için ulusalcı çevreler, pervasızca ve hızla Haluk Bilginer‘e saldırmaya başladılar. Kimisi, yediği ekmeği ona zehir ediyor, kimisi eğer beğenmiyorsa gidebileceğini söylüyor, hatta kimisi daha ileri giderek 'vatan hainliği' ile suçluyor. İşte sorun tam da burada; birbirine tahammülü olmayan insanlar, nasıl birbirleri ile barış içerisinde yaşayacak. Hatta bir adım daha ileri gidelim: Tam da şimdi nasıl son 50 yıl içinde on binlerce insanın canına ve malına neden olmuş bir çatışma halinden pozitif entegrasyona geçeceğiz? 

Bu türden tartışmalardan rahatsız olmamalıyız. Bunlar bir tür irin patlaması gibi; bu türden tartışmaları sürdürme cesareti ve çabası olmadan tarihsel negatif bir miras olarak yeni nesillere devrolmuş ve zaman içerisinde yapısal bir karakter kazanmış bu tekçi/inkarcı zihniyet, Türkiye toplumunun ve devletinin aklından ve davranışlarından sökülüp atılamaz.

Dünyanın hiçbir yerinde; sinema, edebiyat, müzik ve tiyatro gibi etkinlikler sadece bir etnik gruba mal edilemez. Türkiye‘de Türkler dışında birden çok farklı etnik kimlik ve inanç yaşıyor; öyleyse bütün bu kültürel üretkenlik bütün bu halklara aittir.

Haluk Bilginer‘e gelen itirazların "Neden İngiliz sineması, Fransız sineması, Alman sineması gibi isimlendirmelere itirazınız yok da Türk sinemasına itiraz ediyorsunuz?“ olarak geliyor. Haluk Bilginer‘in buna cevabı nedir bilemem ama bence bu tartışma külliyen yanlış; İspanya‘da bir İspanyol sineması var ama Katalan sineması da var; İngiltere‘de bir İngiliz sineması var ama İrlanda ve İskoçya sineması da var. Türkiye‘de ise Türk sinemasının yanında ve hatta onun içinde bir Kürt sineması var mı? Türkiye sinemasına itiraz edenler, Kürt sinemasına ne diyorlar? Asıl soru budur. Kürt romanı, tiyatrosu ve sineması, Türk sineması için bir tehdit midir? İkisi birlikte bir Türkiye sineması olsa Türk sineması bundan nasıl bir zarar görür?

Kendi çevremde Türk sinemasından rahatsız olan bir tek insan tanımıyorum; hatta birçoğu zevkle izliyorlar. Sorun Türk sineması sorunu değil; Türk sinemasını Kürt, Arap, Ermeni vs diğer halkların sinemasının karşısına koymak, diğer halkların sinema etkinliklerini Türk sinemasının ötekisi haline getirmek. Burada sorun "Türk mü, Türkiye sineması mı?“ düzeyinde tartışılamaz. Biz burada çok daha derinde bir sorunu konuşuyoruz, asıl konuştuğumuz şey; üzerinde yaşadığımız toprakların bundan sonra nasıl bir ülke olacağı? Sorun, bizim burada farklı kimliklerin birbirini dışlamadan bir arada yaşayabileceği bir ülke inşa edip edemeyeceğimiz. Demokratik bir ülkede iç barış ve toplumsal harmoni, birbirini inkar ederek değil, eşit ve özgür yurttaşlığı ülkede yaşayan bütün insanlar için güvenceye alarak olur. Bu ülkenin ihtiyacı olan şey tam da budur.