Tundîya pêroyî zî dibistanan, kargehan û zehfê rayan hetê pergala desthilatan ser amîya pêkardişî û heta nika zî domyaya. Tundîyêka trajîke Erebîstan de ganîwext binerdkerdişê tûtêy/gedeyêy keynan bîyo.
Binerdkerdişê tûtê keynan û zeyke koleyan girotiş û rotişê cînîyan Erebîstan de heta ke Hz Mihemmedî (SEW) qedexe kerdo verdewam kerdo. Dewrê Orteyînî (Serdema Navîn) de cînîya ke Avrûpa de waşta zanayîşan ser de bixebetîya û fikranê xo vila bikera zey pîrecazû û sêrbaze ameya binamkerdişî, ameya kiştişî û veyşnayîşî. Rojhilata Mîyanîne de zahf rayan bi awayê taybetî, yanê hetê malbate ra rast ro tundî û kiştişî amîya.
Kurdistan de zî hetê taybetî ser mîyanê malbate de binê nameyê namûsî de, hetê pêroyî ser de zî hetê desthilatan ra tundî ro cînîyan amîya kerdişî. Cînîyê welatê ma wextê qirkedişê ermenîyan de bi vatişê tehcîrî, wextê serhildanê Şêx Seîdî ke bi zagonanê Takrîr-i Sikûnî, wextê qirkerdişê Dêrsime de binê nameyê islahatî de bi trajedyanê pîlan ameyê kiştişî û tecawizkerdişî.
Bi heman awayî başûr de bi hezaran cînî hetê rejîmê BAAS’î ra bîyê mexdûrê şerî û tecawiz û qirkerdişan ra derbas bîyê. Rojhilatê welatê ma de rast ro dardekerdişan û îşkenceyan ameyê û yenê.
Serrê newayan de ancî Vakûr de bi destê desthilatan ro heme qayde tundîyan rast ameyê û na serra  peyîne de zî cînîyê kurdan û yê Rojhilata Mîyanîne rast ro belayê çeteyanê daişî ke destek dewletanê desthilatan û emperyalîstan ra gênê û neyarê azadîya cînîyan ê ameyê. La ferqêke esto, ke eyro roc rayîrêke hetê Rayverê kurdan ra ro cînîyanê kurdan ameyo akerdişî û bîyo temînatê azadîya cînîyê kurdan, yê Rojhilata Mîyanîne û heta yê heme cînîyanê dinya. Di nê dewrî de ke Rojawan de Şoreşê Cînîyanê kurdan veng dayo heme dinya û balê înan anto, go 25’ê Teşrîne de bi mebesta Rocê Destdayîşê Mîyanneteweyî û Têkoşîna Hemverê Tundîya Cînîyan Ser de çalakî bêrê kerdişî.
Welatanê dinya de ayê ke tay bo zî mafê azadî û têdustîye cînî zanê û nirx danê go 25’ê Teşrîne Rocê Destdayîşê Mîyanneteweyî û Têkoşîna Hemverê Tundîya Cînîyan Ser de vengê xo berz bikerê.
Cînîyê kurdan zî ke destê desthilatanê her çar perçeyanê xo ra bîyê mexdûrê tundîye, go pilpilokê wayanê Mîrabelayan ke 25’ê Teşrina 1960 de hetê dîktatorîya Rafael Leonîdas Trûjîlloyî ya bi awayêke hovî ameyî tecawizkerdiş û kiştişî biperrnê û bi seyan heta bi hezaran bibê pilpilok û binê dirûşmeya ‘Wayêyê Mîrabelan ra heta Sakînayan, ma Kobanê de Arîn ê, hemverê sînorî Kader ê’ de qadan dekerê.
Eyro û siba û heme wextî cînîyê kurdan go tekoşîna xo ya azadî berz bikerê û mêrdeyê kurdan zî go her tim paştî bidê tekoşîna înan. Bi hestê azadbîyayîşê cînîyan 27’ê Teşrîne ro Rayverê kurdan, Gerîlan, Giroteyanê Azadî û heme Cînîyan pîroz bo.


Nesrîn NAVDAR