İran ile Federal Kürdistan Hükümeti’nin 8 ay önce PKK ve PJAK’a karşı gizli bir anlaşma yaptığı ortaya çıktı. Güneyli güçlerle temas kuran İran, Kandil’den PJAK ve PKK’yi sökerek bu bölgenin denetimini YNK ve KDP’ye vermeyi vaad etti. Federe Kürdistan Yönetimi ise görüşmede İran’ın PKK-PJAK’a karşı girişeceği operasyonlara ses çıkarmayacaklarını, hatta bazı alanlarda istihbarat desteği sağlayabilecekleri taahüdünde bulundu. Ocak’ta İran’da yapılan toplantı, bizzat Federal Kürdistan Hükümeti’nin Başbakanı Berham Salih’in bilgisi ve onayı gerçekleştirildi. Federal Kürdistan Hükümeti’nin İçişleri Bakanı Kerim Sincari’nin başkanlık ettiği Kürt heyetinde yer alan Federe Hükümet’in Tahran Temsilcisi Nazım Ömer, İran devletiyle bir anlaşma yaptı. Bu görüşmede İran heyetine İran-Federal Kürt Hükümeti ilişkilerinden sorumlu Muhammedi isimli kişi başkanlık etti. İran heyetinde ise Firuzende Haci ve Serdar Muhammedi isimli iki karargah komutanı ve Batı Azerbaycan Sorumlusu da yer aldı. Anlaşma 28 Ocak 2011 tarihinde Piranşehir’de sağlandı. Görüşmenin ana gündemi; PKK ve PJAK’ın etkisizleştirilerek Güney Kürdistan’dan çıkarılması ve boşalacak bölgeye Güneyli güçlerin yerleştirilmesiydi.
Gerilla yerine peşmerge
Görüşmede İran tarafı PKK ve PJAK’ın bulunduğu alanları “temizleyerek” buranın kontrolünü Güneyli güçlere vereceklerini ifade ederek ortak operasyon önerisinde bulundu. İran devleti bu planın Neçirvan Barzani döneminde yapılan bir güvenlik anlaşmasına dayandığı da belirterek Güneyli güçleri baskı altında tutuyordu. Buna karşılık Kerim Sincari, İran’ın PKK-PJAK’ın hakim olduğu bölgelere saldırması halinde sessiz kalacakları taahüdünde bulundu. Sincari kendilerine GPS cihazları verilmesi durumunda PKK ve PJAK kamplarının yerlerinin tespit edilmesinde yardımcı olabileceklerini de söyledi.
Anlaşmayı Salih imzaladı
Tahram Temsilcisi Nazım Ömer anlaşma metnini Bölge Hükümeti Başbakanı Berham Salih’e de gönderdi. Berham Salih bu belgeyi imzalayarak yürürlüğe girmesinin yolunu açtı. Irak devletinin toprakları içindeki bir bölge İran tarafından bombalanırken, bir çok köy de saldırı sonucu tahrip oldu, siviller öldü ve bir de iç göç yaşandı. Buna rağmen Irak Merkezi Hükümeti, Kürdistan Federe Hükümeti ve ABD sanki böyle bir saldırı olmamış gibi davrandılar. Siyasi gözlemciler, „sessiz kalma“nın da onay anlamına geldiğini belirtirken, bu onayın bir antlaşmaya dayandığı ortaya çıktı.
Türkiye de haberdar
Saldırı öncesinde Türk ordusunun da sınır boyunda büyük bir yığınak yapması, İran pastarları arasında Türk ordu mensuplarının yer alması ve bunlardan bir kısmının öldürülmesi, Türkiye’nin de Tahran’daki anlaşmadan haberdar olduğu, bu saldırının aktif ortaklığını yaptığını göstermektedir.
Sessizlik dikkat çekiciydi
Saldırının ilk haftasında Güney Kürdistanlı güçlerin İran operasyonu karşısındaki derin sessizlikleri dikkat çekiciydi. Oysa bu saldırılar, Kürtler arası yakınlaşma ve ulusal kongre tartışmalarının gelişme kaydettiği bir süreçte gerçekleşti. Güney Kürdistan halkının saldırılara karşı tepki göstermesi üzerine, bölge hükümeti de İran’a yönelik gecikmeli ve zayıf bir kınama yaptı.
İttifak sürüyor mu?
Bu görüşmenin yapıldığı tarihten sonra Güney Hükümeti ile İran arasında ne gibi görüşmeler yapıldığına dair net bir bilgi yok. Ancak İran’ın Kandil, Xinere ve Xakurke’ye yönelik olarak başlattığı saldırının ilk gününden itibaren Güney Yönetimi’nin net bir tutum içine girmemesi İran ile Güneyli güçler arasında işbirliğinin devam ettiği yönündeki kuşkularını sürdürüyor.
Federe Kürdistan Hükümeti ile İran arasında yapılan anlaşma Güney’de yayınlanan Livin dergisi tarafından da deşifre edilmişti.
HABER MERKEZİ