Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu'nda Türkiye'deki olağanüstü hal (OHAL) uygulaması ile demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularındaki geriye gidiş nedeniyle Avrupa Birliği üyelik görüşmelerinin dondurulması görüşü ağırlık kazandı. Bugün yapılacak oylamada bu yöndeki karar tasarının kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Tüm gruplar yaptırım istiyor
Avrupa Komisyonu’nun 9 Kasım’da açıklanan sert eleştiriler içeren son Türkiye raporunun ardından Salı günü Strasbourg’da AP Genel Kurulu’nda "AB-Türkiye İlişkileri" başlıklı bir oturum düzenlendi. Gece geç saatlere kadar süren oturumda siyasi gruplar adına yapılan konuşmaların tamamında, Türkiye’de demokrasi, insan hakları ve hukuk devletine saygı konusunda yaşanan gerileme gerekçe gösterilerek, üyelik müzakerelerine ara verilmesi çağrısında bulunuldu.
Avrupa Komisyonu’ndan uyarı
Oturumda Avrupa Komisyonu adına da görüş belirtildi. Komisyon Başkan Yardımcısı ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini Türkiye’deki durumun kaygı verici olduğunu söylemekle birlikte, üyelik müzakerelerinin sona erdirilmesi fikrini savunmadı. Oturum sonunda söz alan Avrupa Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Johannes Hahn ise Türkiye’nin son yıllarda giderek artan biçimde "AB’den uzaklaştığını, bu durumun görmezden gelinemeyeceğini" söyledi.
Mogherini ve Hahn ölüm cezasının "Türkiye’nin Avrupa ailesinden dışlanması" anlamına geleceğini uyarısında da bulundu. AP Türkiye raportörü Hollandalı parlamenter Kati Piri ise konuşmasında "Türkiye'de gelinen nokta bize müzakereleri geçici olarak dondurma seçeneğinden başka bir şeçenek bırakmıyor" görüşünü yineledi.
Karar tasarısında ne var?
AP’deki siyasi gruplar önceki gece geç saatlerde ortak bir metin üzerinde uzlaştı. Basına sızan 9 maddelik tasarıda, Türkiye ile müzakerelerin dondurulması, yeni fasıl açılmaması ve yeni girişim başlatılmaması öngörülüyor. İdam cezasının geri getirilmesi halinde ise AB'ye katılım sürecinin resmen askıya alınacağı belirtiliyor. Tasarıya göre, müzakerelerin dondurulması kararı, "OHAL uygulaması kapsamında alınan orantısız önlemler" kaldırıldığında gözden geçirilecek.
Bu aşamada Türkiye'de "hukuk devleti ve insan haklarına saygı" ilkesinin temel alınacağı vurgulanıyor. Karar tasarısında Türkiye'nin vize serbestisi için gerekli 72 koşuldan 7'sini yerine getirmediğine de vurgu yapılıyor.
Oylama bugün yapılacak
Siyasi grupların ortak karar tasarısı metni bugün öğlen saatlerinde AP Genel Kurulu’nda oylanacak. AP’deki 8 grubun mutabakatı nedeniyle tasarının kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Kararın hukuksal bağlayıcılığı olmasa da siyasal açıdan Aralık ayında toplanacak olan AB liderlerinin görmezden gelemeyecekleri yorumu yapılıyor.
Erdoğan kuyruğu dik tutma derdinde
Eleştirilerin odağındaki Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Avrupa Parlamentosu’nda bugünkü oylamadan çıkacak sonucun hiçbir öneminin bulunmadığını savundu. Erdoğan dünkü açıklamasında ‘Yapacakları oylamanın bizim nezdinimizde hiçbir kıymeti harbiyesi yok’ dedi.
Merkel hep aynı
Almanya Başbakanı Angela Merkel ise Türkiye'de basın özgürlüğünün kısıtlanması ve gözaltı dalgalarını eleştirirken, Ankara ile diyaloğu koparmak istemediklerini vurguladı.
Federal Meclis’te başlayan bütçe görüşmelerinde dün sabah bir konuşma yapan Merkel, Türkiye ile akılcı bir işbirliği içinde bulunmanın Almanya'nın çıkarına olduğunu savundu. Türkiye’nin mülteci anlaşmasını feshetmesinden korkan Almanya başta olmak üzene Fransa ve İngiltere’nin tavrı nedeniyle AB, eleştirilerin odağındaki Türkiye’ye yönelik somut adım atmaktan kaçınıyor.
STRASBOURG