BM kararları, bu ülkelerde diktatörlerin mal varlığını araştırmak için kurulan komisyonlar yurtdışına çıkarılan paraların peşine düştükçe, hesaplar da birer birer açığa çıkıyor. Fakat gözlemciler, diktatör ve rejim yanlısı bütün hesaplara ulaşmanın mümkün olmayacağını da belirtiyorlar.
Uluslararası denetim
Uluslararası baskılar nedeniyle İsviçre’de „ekonomik suçlara karşı uluslararası koordinasyon“ girişimleri arttı. Mali, uyuşturucu suçlara karşı BM ofisi (UNODOC), Dünya Bankası, Uluslararası Varlıkları Kurtarma Merkezi (İCAR), Çalıntı Varlıkları Kurtarma Girişimi’nin de (StAR) aralarında bulunduğu çok sayıda uluslararası örgüt, İsviçre’de incelemeler ve konferanslar düzenliyor. Eylül 2009 yılında İsviçre’nin imzaladığı uluslararası anlaşmalarda Bern hükümetine kaçak edinen varlıkları iade etme ve mağdurlarına tazminat ödeme yükümlülüğü getiriyor.
İsviçre’ye Arap diktatör ve rejimlerinden ne kadar para ve varlık aktarıldığı tam olarak bilinmiyor. Hesapların çok sayıda kişi, firma adına düzenlenmiş olması, tüm hesaplara ulaşılmasını zorlaştırıyor. Kamuoyunda seslendirilen rakamlar sadece komisyonların ulaştıkları, açığa çıkarabildikleri hesaplara ilişkin bilgilerden ibaret kalıyor.
İşte bilinenler
İsviçre’de Arap Baharı sonrası ülkelere ilişkin dondurulan hesapların dökümü ise şöyle:
Tunus: İsviçre Tunus hükümetinin devrilmesinden sonra, Tunus eski Cumhurbaşkanı Bin Ali ve yaklaşık 40 kişi ile ilgili varlıklar bloke etti. Bin Ali ve yandaşlarının hesaptaki 60 milyon Dolar’lık hesabına tedbir kondu.
Mısır: 11 Şubat 2011’de İsviçre, Hüsnü Mübarek ve onunla ilişkileri tespit edilen çevresinin varlıklarını bloke etti. Bloke edilen 410 milyon Dolar dışında, Mısır’a ait olduğu söylenen çok sayıda hesap bulunduğundan sözediliyor.
Libya: 24 Şubat 2011’de Federal Konsey, Muammer Kaddafi’nin İsviçreli banka hesaplarındaki yaklaşık 650 milyon Frank’ı dondurdu. BM’nin kararıyla bu paranın 550 milyonunun aktarıldığı belirtiliyor.
Suriye: Beşar Esad rejiminin banka hesaplarında yaklaşık 70 milyon Frank donduruldu. Haziran ayında kara listeye alınan Suriye’ye ait 120’den fazla kişi ve 40 şirket de bu yaptırım kapsamına alındı.
Özbekistan: Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Kerimov yeni hedeflerden biri. Kerimov’un İsviçre bankalarına milyarlarca dolar para aktardığı belirtiliyor. Özbekistan’a ilişkin tartışmalar sürüyor.
ALİ ÖZŞERİK/ZÜRİH