Avrupa liderliği Türkiye'de!

• Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Yolsuzluk Algı Endeksi'ne göre Türkiye, AB üyesi ülkeler ile karşılaştırıldığında, 44 ile AB içinde en düşük puanı alan Romanya'nın da gerisinde kaldı. Türkiye, Ekonomik ve İşbirliği Kalkınma Teşkilatı (OECD) ülkeleri arasında da sondan 3. sırada yer aldı.
• Avrupa Konseyi'ne üye 47 ülkeden geçen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) en çok başvuru Rusya ve Türkiye'den yapıldı. AİHM Başkanı Robert Spano, Türkiye'den yapılan başvurular bir yıl öncesine oranla yüzde 27 artış gösterdiğini söyledi.

 

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Yolsuzluk Algı Endeksi'ne göre Türkiye, Avrupa’da lider, OECD’de de liderler kulübünde. AİHM’e ihlal başvurularında ise lider Rusya’nın takipçisi.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü (Transparency International), 2020 Yolsuzluk Algı Endeksi'ni açıkladı. Endekste yolsuzluk, 0 ila 100 arasında derecelendiriyor. Buna göre, 0 yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 ise tamamıyla yolsuzluktan arınmış ülkelere işaret ediyor.

Endekste, dünyadaki yolsuzluk oranının, bir önceki yıla benzer bir seviyede seyrettiği belirtildi. Buna göre; 2020’de ülkelerin üçte ikisi 50'nin altında kalmış bulunuyor.

Yolsuzluk Algı Endeksi'ne göre 40 puan alan Türkiye, küresel sıralamada 180 ülke arasında 86. sırada bulunuyor. Türkiye geçen yıl yayınlanan endekste ise 39 puan ile 91. sırada yer almıştı. Türkiye ile aynı puanı paylaşan ülkeler, Trinidad ve Tobago, Doğu Timor, Fas, Hindistan ve Burkina Faso oldu.

Endekse göre, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler ile de karşılaştırıldığında, 44 ile AB içinde en düşük puanı alan Romanya'nın da gerisinde kaldı. Türkiye, Ekonomik ve İşbirliği Kalkınma Teşkilatı (OECD) ülkeleri arasında da sondan 3. sırada yer aldı.

Son 8 yılın en çok gerileyeni

İstanbul'da bulunan Uluslararası Şeffaflık Derneği, Türkiye'nin küresel sıralamada "ekonomik, sosyal ve politik istikrarsızlıkların yoğun olduğu, demokrasi ile tanışamamış birçok ülkenin gerisinde" kaldığına dikkat çekti. Dernek'ten yapılan açıklamaya göre; 2012’den bu yana puanı ve sırası hızlı bir biçimde düşmekte olan Türkiye, bu yıl 1 puan fazla almasına karşın son 8 yıl içinde en çok gerileyen 5 ülke arasındaki yerini değiştiremedi.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yönetim Kurulu Üyesi ve Uluslararası Şeffaflık Derneği Başkanı E. Oya Özarslan da "Türkiye yolsuzlukla mücadele konusunda endişe verici durumunu koruyor. Temelli bir adım atmadığımız sürece de böyle olmaya devam edecektir" dedi.

Yolsuzluk Algı Endeksi'nin ilk sırasılarında, 88'er puan alan Danimarka ve Yeni Zelanda yer aldı. Bu iki ülkeyi 85'er puanla Finlandiya, Singapur, İsveç ve İsviçre takip etti. Almanya, 2019'da olduğu gibi 80 puanla 8. sırada geldi.

Demokrasi ile doğru orantılı

Raporla ilgili DW'ye açıklamalarda bulunan Şeffaflık Örgütü Yönetim Kurulu Başkanı Daniel Eriksson, "Toplumlar demokratikleştikçe, açıklaştıkça, şeffaflaştıkça, yolsuzlukla mücadele etme kabiliyetleri de artıyor. Görüyoruz ki düşünce özgürlüğünün altını oyan, insan haklarını ihlal eden bazı ülkelerde yolsuzlukla mücadele kabiliyeti de çok düşük" şeklinde konuştu.

AİHM’e başvuru şampiyonlarından

Avrupa Konseyi'ne üye 47 ülkeden, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) geçen yıl en çok başvuru, Rusya’dan sonra Türkiye'den yapıldı.

AİHM Başkanı  Robert Spano’nun Strasbourg’da düzenlediği basın toplantısında açıkladığı rakamlara göre; Mahkeme'ye 2020’de yapılan başvuruların yüzde 75'i Rusya, Türkiye, Ukrayna ve Romanya'dan geldi. Bu başvuruların yüzde 22,4'ü Rusya'dan, yüzde 18,1'i Türkiye'den yapıldı. Spano, başvurularda ilk sırada yer alan Rusya'dan 13 bin 650, arkasındaki Türkiye'den 11 bin 150 başvuru geldiğini açıkladı.

Bir yılda yüzde 27 artış

Türkiye'den yapılan başvurular, bir yıl öncesine oranla yüzde 27 artış gösterdi. Üye ülkelerde hukukun bağımsızlığının önemine işaret eden Spano, Türkiye ile ilgili davalarda en çok ifade özgürlüğü ile ilgili 5 ve 10. maddelerinden ceza verildiğini açıkladı. Türkiye hakkında açıklanan 97 karardan 85'inde AİHS'nin en az bir maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılırken, altı davada ihlal bulunmadı; bir dava dostane çözümle, 5 dava ise diğer yollardan sonuçlandı. Türkiye davalarında açıklanan kararlarda 21 kez adil yargılanma hakkı, 16 kez özgürlük ve güvenlik hakkı, 14 kez mülkiyet hakkı, 11 kez de toplanma ve dernek kurma özgürlüğüyle ilgili maddelerin ihlal edildiği sonucuna varıldı.

Spano, hukuk devleti, insan hakları ve adaletin bağımsızlığıyla ilgili ciddi sınamalarla karşı karşıya olunduğunu belirterek, AİHS'nin hukuk devleti çerçevesinde işlev gören güçlü, bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından pratikte uygulamasını sağlamanın Avrupa Konseyi üyesi her devletin "ödev ve sorumluluğu" olduğu mesajı verdi.

Bakanlar Komitesi’ni işaret etti

Başkan Spano, ayrıca AİHM'in 2020'de aldığı en önemli kararlardan birinin Demirtaş davası olduğunun da ifade etti. Spano, "AİHM Büyük Daire'nin verdiği kararlar kesindir. Ve uygulanma zorunluluğu vardır. Fakat bunun uygulanıp-uygulanmadığını izlemek AİHM'in değil, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin görev alanındadır" dedi.

Spano, çok eleştirilen Türkiye ziyareti ile ilgili olarak da Mahkeme'nin yerel hukuk temsilcileri ile görüşmesinin önemli olduğunu, üye devletlerle diyalogu güçlendirmek için bunun geleneksel bir yöntem olarak uygulandığını savundu.

HABER MERKEZİ