Avrupa Rojava’yı desteklemeli
“Rojava’da temel demokrasi içerisinde, cinsiyet eşitliğinin var olduğu çok kimlikli ve çok inançlı bir sistem inşa ediliyor. Örneğin şehir/kent meclislerinin başında bir kadın, bir erkek eşbaşkan seçiliyor. Çoğu zaman aynı zamanda biri Arap biri de Kürt oluyor. ”
EGÎD EREN
HABER MERKEZİ
Alman Gazeteci Jan Jessen, Rojava ve Güney Kürdistan’daki siyasal gelişmeleri yakından takip etmek için Kürdistan’a gitti. Kürdistan’da ilk uğradığı mekan ise Kürtler açısından önemli bir merkez olan Êzîdîlerin kutsal mekanı olan Laleşi ziyaret ederek, ruhani önderlerle bir araya geldi. Güney Kürdistan’ın Duhok ili yakınlarında bir kazı alanı gezen Jessen, Asurluların 2800 yıl inşa ettikleri bir sulama barajında incelemede bulunarak, “Çok etkileyici. Ne yazık ki, bölge sadece savaş ve çatışmaya indirgenmiştir. Kürdistan sadece güzel değil, aynı zamanda tarih açısından da zengindir” dedi.
Güney’deki gözlemlerinin ardından Jessen devrimi daha yakından görmek için Rojava’ya gitti. Neue Ruhr Zeitung (NRZ) gazetesi politika editörü Jessen Güney Kürdistan ve Rojava izlenimleri üzerine konuştuk…
İlk izlenimlerinizi anlatabilir misiniz? Öncelikli gündem neydi?
Açıkçası Rojava’da kaldığım dönemde şiddetli bir savaş hissetmedim. Ne Mart’ta Kobanê ve Minbic’te iken ne de son Qamışlo ziyaretimde. Ekonomisi ise oldukça iyi. Halkın gıdaya erişimi sağlanıyor, takviyesi temin edilebiliyor. Ancak elektrik konusunda biraz sorun yaşanıyor. Fakat görüşmelerde savaşın farklı boyutları hep belirtiliyor. Güneydoğu’da DAİŞ çetesinden arta kalanlara karşı mücadele, Türkiye’nin tehditleri ve İdlib’deki durum gibi...
Kuzey Suriye Federasyon Kantonları’nın askeri ve siyasi temsilcileriyle görüşmeler yaptınız. Rojava ve Suriye’nin geleceği konusunda neler söylediler?
YPG Sözcüsü Nuri Mehmud, Türkiye’nin tehditlerini ciddiye aldıklarını belirtti. Mehmud’un bana aktardığına göre Avrupa ülkelerine, Rojava’ya saldırının yapılmaması konusunda Erdoğan üzerinde baskı yapılması yönünde görüşmelerin yapıldığını aktardı. Ayrıca kendi öz güçlerine ve savaş deneyimlerine de güveniyorlar.
İdlib gündeme geldi mi?
İslamcı örgütler İdlib’ten Efrîn’e geçiş yaptıkları için gündeme gelmişti. Rojava’daki Kürt özyönetim yapılarına saldırıları düzenleyeceklerinden, bu milislerin de saldırının başını çekeceklerinden endişe ediliyor.
Rojava’da nasıl bir sistem inşa ediliyor? Dikkatinizi en çok ne çekti?
Rojava’da temel demokrasi içerisinde, cinsiyet eşitliğinin var olduğu çok kimlikli ve çok inançlı bir sistem inşa ediliyor. Örneğin şehir/kent meclislerinin başında bir kadın, bir erkek eşbaşkan seçiliyor. Çoğu zaman aynı zamanda biri Arap biri de Kürt oluyor. Kadınlara her açıdan eşit hak tanınıyor. Yine Kobanê’nin yeniden inşası. Uluslararası destek olmadan şehrin yeniden yapılandırılması beni çok etkiledi.
Benim ilgimi, başka bir konu daha çekti: Kürtlerin gözaltına aldığı, yabancı uyruklu DAİŞ‘liler. Kuzey Suriye hapishanelerinde tutuklu bulunan DAİŞ çetelerinin en az 35’inin Alman vatandaşı olduğunu söylediler.
Rojava’da en acil ihtiyaçları ve sorun olarak neler görülüyor?
Kürtlerin Reqa ve Kobanê gibi savaştan dolayı yıkılan, tahrip edilen kentlerin yeniden inşası için desteğe ihtiyaçları var. Bunun yanı sıra Efrîn’den Şehba bölgesinde göçenlerin yardıma ihtiyacı var. Söylenenlere göre 100 bin insan çok zor şartlarda yaşamak zorunda bırakılmış.
Almanya’nın Rojava politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz? YPG/YPJ’ye karşı yasakçı tutumuna ilişkin ne diyorsunuz?
Nasıl YPG/YPJ sembollerinin yasaklanması yanlışsa YPG/YPJ için savaşan Almanlara açılan davalar da bir o kadar yanlış. Almanya ve diğer batı ülkeleri Rojava’ya desteklerini geliştirmeleri gerekir.
DAİŞ’in yeniden örgütlendiği, bir süre sonra Irak ve Suriye’den yeniden saldırılara başlayacağı belirtiliyor. Sahadan bu konuda gördükleriniz, tespitleriniz nedir?
DAİŞ son günlerde Dêra Zor tarafında bulunan Hecîn’de toprak ele geçirdi. Başûr’da militanların verdiği bilgiye göre Güney Kürdistan’daki cihatçıların güçlendikleri kaydedildi. Bu, Irak hükümetinin yanlış kararlarından dolayı kaynaklanıyor. Örneğin Musul, Hawij ve Kerkük’te DAİŞ çetesi yeniden bir araya gelerek genç erkekleri örgütlüyor. DAİŞ’e karşı savaş henüz bitmedi.