AYM, HDP ile meşgul

• AYM Başkanı Kadir Özkaya, HDP'nin kapatılması istemiyle açılan davada "esas incelemesine başlanması" aşamasına gelindiğini açıkladı. Özkaya, Selahattin Demirtaş için de "AİHM'nin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etme yetkimiz yok" dedi.

Ankara Vilayetler Evi'nde basın kuruluşlarının Ankara temsilcileriyle iftarda bir araya gelen Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, HDP'ye açılan kapatma davası, Can Atalay hakkındaki AYM kararlarının uygulanmaması ve Selahattin Demirtaş'ın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) "hak ihlali" kararlarına rağmen cezaevinde tutulması hakkındaki soruları yanıtladı. 2025 yılı sonu itibarıyla parti kapatma davalarına ilişkin derdest dosya sayısının 5 olduğunu söyleyen Özkaya, "Anayasa Mahkemesi, HDP hakkında açılan kapatma davasıyla ilgili henüz bir karar vermedi. Davayla ilgili son durum nedir?" sorusuna şu cevabı verdi: "Çok kapsamlı bir dava. İddianamede ileri sürülen hususların incelenmesi ve araştırılması çok zaman alacak bir boyuttaydı. Baştan itibaren dosyada 4 raportör görevlendirdik. Bugüne kadar Anayasa Mahkemesine çok sayıda kapatma davası açılmış olmasına rağmen, HDP kapatma davasının niteliğinde bir başka dava yok. 520 kişinin eylemi kapatma davasına gerekçe olarak gösteriliyor. Bunların 451'i hakkında yasaklılık kararı isteniyor. 520 kişi hakkında 4 bin eylemden bahsediyoruz. Bu eylemlerin tamamı soruşturma ve kovuşturma konusu olmuş. Bu da yaklaşık 3 bin davaya tekabül ediyor. 840 sayfa iddianame, ekinde 60 klasör ve bu klasörlerin içinde yaklaşık 200 GB dijital materyal bulunan bir davadan söz ediyoruz. Teknik anlamda dosyada sona gelindiğini söyleyebiliriz. Yani tamamlanma sürecine yaklaşılmış durumda. Bir başka ifadeyle, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemesine başlanmasına gelme durumunda. Çok uzun zaman almadan değerlendirme yapılabilecektir."

AYM ve AİHM kararları

"Milletvekilliği düşürülen Can Atalay ile eski HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş hakkında AYM ve AİHM tarafından verilen ihlal kararlarının, mahkemelerce yerine getirilmemesine" ilişkin değerlendirmeleri sorulan Özkaya, AYM'nin Atalay ile ilgili verdiği üç kararı bulunduğunu anımsattı. AYM üyesi olarak söz konusu kararlarda yargısal görüşünü ifade ettiğini anımsatan Özkaya, "Can Atalay'ın milletvekili olarak yargılanmasının özel usule tabi olduğunun ve Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa'nın 14 ve 83. maddeleri yorumu çerçevesinde milletvekili sıfatı devam ettiği sürece yargılamanın durması gerektiğinin ifade edildiği iki kararın altında imzam var" dedi. Özkaya, üçüncü karar içinse "Karar verilmesine yer olmadığına şeklindeydi. Ben orada teknik sebeplerle Anayasa'nın 84 ve 85. maddelerindeki hükümleri gözeterek AYM'nin işin esasını inceleyemeyeceğini, karar verilmesine yer olmadığına şeklindeki kararın da aslında işin esasına ilişkin bir karar olduğunu değerlendirdiğim için karşı oy kullandım. Ama Mahkememiz çoğunluğu önceki verilen iki ihlal kararını da gözeterek farklı yorumladı. Esasa girerek karar verilmesine yer olmadığı yönünde bir karar tesis etti" dedi.

AYM temin edemiyormuş

Selahattin Demirtaş'ın durumuna dair Özkaya, "Bizim, AİHM'nin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkimiz yok. Dolayısıyla bu konudaki değerlendirmelerimiz de farklı yorumlanabiliyor. O nedenle bu tür konularda kararlarımızla değerlendirme yapmanın daha doğru olacağını düşünüyorum" diye konuştu. Özkaya ayrıca, "AYM olarak AİHM'nin vermiş olduğu ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilmemesi üzerine yapılan başvurularda işin esasını inceliyoruz ve ihlal kararının niteliğine de bakarak eğer gerçekten ihlal kararının gereğinin yerine getirilmediğini tespit ediyorsak ihlal kararı veriyoruz" dedi. 

"Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunmasıyla" ilgili soruya ise Özkaya, "Anayasa Mahkemesi tarafından herhangi bir sözlü ya da fiili eylemde bulunulmadı. Süreç de zaten devam etmedi. Yani sadece o kararın alınmasıyla kaldı, sonrasında başka bir gelişme olmadı. Anayasa Mahkemesi de bu konuda bir tutum içerisine girmedi" yanıtını verdi. ANKARA