KULSÛMA ELÎ / GIRKÊ LEGÊ


Rojava’da Baas rejimi günlerinde birçok kültürel faaliyet, gizli yapılıyordu. Özellikle Kürtçe üzerinde koyu bir yasak vardı. 19 Temmuz Devrimi, halklar ve topraklarla birlikte sanatı da özgürleştirdi. O günden sonra Rojava’nın her yerinde olduğu gibi Girkê Legê’de de kültür merkezleri açıldı.

Girkê Legê’deki kültür-sanat kurumları arasında Aram Tigran Kültür Merkezi, Cizîr Kantonu Kültür Konseyi Bürosu ve Aydınlar Birliği de bulunuyor. Çalışmaların organizasyonunu ise Mezopotamya Demokratik Kültür Sanat Hareketi (TEV-ÇAND) üstleniyor.

Gizli prova, takip, tutuklama

Kuruluşu 80’li yıllara dayanan TEV-ÇAND‘ın bünyesinde birçok müzik, folklor ve tiyatro grubu vardı ve bu gruplar o yıllarda yurttaşların evlerinde gizli provalar yapıyordu. TEV-ÇAND’a bağlı gruplar, Newroz başta olmak üzere birçok kültür etkinliğinde sahne aldı. Aram Tigran Kültür Merkezi yöneticilerinden Hesan Ezîz, o yıllarda birçok üyelerinin Baas rejiminin kolluk güçleri tarafından takip edildiğini ve çoğunun da tutuklandığını söyledi.

Aram Tigran Kültür Merkezi

2013 yılında Rimêlan kasabasında kurulan Aram Tigran Kültür Merkezi, şimdi TEV-ÇAND çalışmalarının yürütüldüğü bir merkez durumunda. Kültür Merkezi bünyesinde Şehit Serhildan, Şehit Alinya, Şehit Peyman, Şehit Çekdar ve Nucan müzik grupları ve Berfa Çocuk Müzik Grubu yer alıyor. Şehit Yekta ve Şehit Hêvî Grupları tiyatro; Şehit Gulan Zelal ve Şehit Diljîn Nergiz grupları halkoyunları çalışmalarını sürdürüyor.

TEV-ÇAND çalışanları ve üyeleri birçok kutlama, tören ve etkinlikte sahne alıyor. Bu çalışmaların kentin her bölgesine ulaşması amacıyla TEV-ÇAND’ın Çilaxa ve Til Koçer kasabası ile Dêrna Axî köyünde de birer ofisi bulunuyor.

Organizasyon ve güvenlik

Kültür Konseyi Bürosu, 2014 yılında Rimêlan’da oluşturuldu. Büro Eşbaşkanı Evîn Xalid kültürel etkinliklerin organizasyonunu yaptıklarını ve düzenlenen etkinliklerin güvenliği için Asayiş güçleri diyaloga geçtiklerini söyledi.

Evîn Xalid, büro olarak çok sayıda kültür semineri düzenlediklerini ve şiir geceleri organize ettiklerini, komünlerde de kültür komiteleri oluşturduklarını belirtti.

Aydınlar Birliği

Cizîrê Kantonu Aydınlar Birliği, 2015 yılında Girkê Legê’de gerçekleştirdiği konferansıyla kuruluşunu ilan etmişti. Merkez şubesi de 2016’da yine Girkê Legê’de açıldı.

Birlik bünyesinde onlarca şair, yazar, edebiyatçı ve akademisyen yer alıyor. Aydınlar Birliği’ne bağlı ayrıca basın, maliye ve gözlem komiteleri de yer alıyor.

Aydınlar Birliği üyelerinden Biradost Mîtanî, çalışmaları kapsamında şiir geceleri düzenlediklerini; Kürt öykü ve destanları ile tarihine ilişkin seminerler organize ettiklerini ifade etti.