İngiltere Gündemi
Suriye’ye askeri müdahale ya da AB’den çıkılıp çıkılmaması konusunda halihazırda bölünmeler yaşayan iktidar partisi, Başbakan David Cameron’ın babasının offshore şirketinde 2010 yılında kadar hissedar olduğu haberi ile iyice alaşağı oldu. Londra'da Başbakanlık Binası'nın bulunduğu Downing Street caddesinde binlerce kişi biraraya gelerek Cameron’ın istifa etmesi gerektiğini duyurdu. Son 4 günde Panama belgeleri ve İngiltere bağlantısı konusunda 5 açıklama yapan Cameron, ancak beşinci açıklamasında, sahip olduğu hisselerini 2010 yılında 31.500 sterline sattığını söyledi. Bu geç itirafı hem kendi partisini hem de muhalif kesimi fazlasıyla kızdırdı. Başta İşçi Partisi olmak üzere pek çok kesim başbakanın istifa etmesi gerektiğini belirtiyor.
Birleşik Krallık destekli vergi cennetlerinin kapatılması için Başbakan Cameron'a çağrı yapılan bir imza kampanyası başlatıldı. Kampanyaya son 48 saatte 126 binden fazla kişi destek verdi.
Baskılar karşısında Cameron altı yıllık vergi beyannamesini kamuoyuna açıklamak zorunda kaldı. Cameron bu adımıyla, ne kadar vergi ödediğini açıklayan ilk İngiliz başbakan oldu.
80 bin sterlinlik miras vergisini ödememek için ailesi tarafından kendisine taksitler halinde para aktarıldığı da ortaya çıktı ki bu Başbakan’ı farklı bir minvalde köşeye sıkıştırdı. Zenginlerin miras vergisi ödememek için girdikleri alengirli taktikler ülkede tekrar tartışılmaya başlandı.
Panama belgelerinde adı geçen İngiliz şirketlerin meşruluğunu araştıracak bir soruşturma bugün başlıyor. Sızdırılan belgelerde aralarında devlet başkanlarının da olduğu 100'den fazla politikacının yanı sıra birçok uluslararası şirket ve ünlü kişilerin de adları geçiyor. Yani soruşturmanın sonuçları kamuoyuna doğru ve yansız bir şekilde aktarılırsa birçok politikacı dahil büyük şirket sahipleri usulüne uygun ticaret yapmamakla suçlanacak ve offshore şirketlerin meşruluğu tartışılacak.
Cameron’un hissedar olması neden bu kadar büyük olay oldu ya da nedir bu offshore şirket meselesi? Offshore, en kaba tabiriyle "vergiden muaf" olmak demek. Sırf vergi ödememek için ticari faaliyetlerini ülke dışında yürütmek demek. Cameron’ın babasının eski şirketi de verginin hiç ödenmediği Panama adlı küçük bir ülkede kurulmuş.
Panama, nüfus ve yüzölçümü bakımından çok küçük olduğu için yatırıma teşvik etmek amaçlı şirketlere vergi uygulaması dayatmayarak sadece kuruluş ücreti ve işletme giderleri talep ediyor. Şirketlerin vergiden muaf olmalarının yanısıra yaptıkları işlemlerle ilgili kayıt tutmak veya bu yönde hesap verme zorunluluğu da yok. Panama, boşuna "vergi cenneti" diye nitelendirilmiyor.
Orta Amerika’da yer alan Panama'nın kapitalist ülkelerin ticari faaliyetlerini yürütebilecekleri bir alan oluşturması bakımından Kolombiya’dan ayrılması için 1903 yılında dönemin Amerika başkanı tarafından özellikle çaba sarf edilmiş. Şimdinin vergi muafiyeti sistemi 19. yüzyılın başlarında tasarlanmış. Meselenin temeli 113 yıl öncesine dayanıyor, biz daha yeni tartışıyoruz. İktidarlar gerçeklerin üstünü örtmeyip tartışabilmemize izin verirlerse elbette.