OHAL'in sadece Batman'da vurmadığı toplumsal alan kalmadı; ağır hak ihlali ve tahribatlara yol açtı. Şehrin yeşil alanları, hayvanlar, mezar taşları, Kürtçe tabelalar, park isimleri ve birçok kültürel, inançsal değerler tahrip edildi. Kentte en derin saldırı ise kadın kurumlarına yönelik yapıldı. Bu süre içerisinde çocuk, genç ve kadınlara yönelik sistematik cinsel saldırı, istismar ve şiddet arttı. 

Batman Belediyesi ile Gercüş, Beşiri, İkiköprü ve Balpınar belediyelerine 11 Eylül 2016’dan itibaren atanan kayyumlar, Kürtlere ait tüm değerleri tahrip ve yok etmeye başladı. Seçilmiş belediye eşbaşkanlarından Gülistan Akel, Dicle Erdem, Hidayet Tiryaki, Gülcemal Erdinç, Zeynep Oduncu, Sabri Özdemir, Mustafa Öztürk, Osman Karabulut, Ejder Sarıgöl ve Abdulkerim Kaya görevlerinden uzaklaştırıldı. Belediye meclisleri feshedildi. Yine 27 kadının yer aldığı ve kadın politikalarının belirlendiği Kadın Politikalar Müdürlüğü’ne kilit vuruldu. 

Kadınlara ekonomik ve sosyal destekler veren Hevi Kadın Atölyesi işlevsiz hale getirildi. Kadın Spor Kompleksi’nin Kürtçe tabelasında yer alan “Kadın” kelimesi çıkartılması dikkat çekti. Gültepe Mahallesinde kurulan Kadın Semt Pazarı, karma pazarına dönüştürüldü. 2005’te kurulan ve kadına yönelik her türlü şiddetle mücadele çalışmaları yürüten ve içerisinde bir psikolog, 6 sosyologun çalıştığı Selis Kadın Merkezi’ne 25 Aralık 2016’da kilit vuruldu. Kadın merkezi ve Musa Anter Halkevi 10 yıllığına valiliğe devredildi. 

Kadın kurumlarına yönelik kapatmaların ardından özelikle çocuk ve gençlere yönelik cinsel istismar olayları arttı. Kentte fuhuş, uyuşturucu ve bahis özendirildi. 


Tek denbêj evi yıkıldı

Kente her yaş grubuna sanat ve kültürel yetenekler kazandıran 4 halkevi (Mehmet Sincar, Musa Anter, Edip Solmaz, Ahmet Kaya,) Eylül 2016 itibarıyla kayyum tarafından işlevsiz hale getirildi. Kentin dengbêjlik kültürünün geliştirilmesi için 16 Nisan 2012’de Esentepe’de birçok Kürtçe esere imza atmış dengbêj Karapetê Xaço adına açılan Dengbej Evi de kilit vurulan kurumlar arasında. 


İsimler ve renkler değiştirildi

Çok dilli tiyatro eğitimi veren ve oyunlar sergileyen Batman Belediyesi Kültür Merkezi ile Şehir Tiyatrosu, 30 Eylül 2016’da kayyum tarafından “Tiyatro o kadar da önemli bir şey değil” denilerek kapatıldı, 8 tiyatro oyuncusu işten atıldı. 2006’dan bu yana gelenekselleşen “Kürt Kısa Film Festivali” ile bilinen Yılmaz Güney Sineması, kapatıldıktan kısa bir süre sona yangın çıkartılarak yakıldı. Atatürk Parkı girişindeki Gökkuşağı Direkleri beyaza boyandı. 1992’de Hizbullah tarafından katledilen Gazeteci Yahya Orhan adına Gercüş’te yaptırılan parkın adı kayyum Ünal Koç tarafından "15 Temmuz Şehitler Parkı" olarak değiştirildi. 


Onlarca kişi ihraç edildi

OHAL’le birlikte Eğitim Sen’e bağlı aralarında eski ve yeni şube eşbaşkanlarının da bulunduğu 43 eğitimci, 22 sağlıkçı ile Genel İş Sendikası’na üye onlarca belediye işçisi ihraç edildi. Genel-İş Sendikasının verilerine göre şuana kadar 180 işçi işten atıldı. 


Yerel medya susturuldu

KHK’ler ile Denge TV, Batman FM, Batman Gazetesi, Batman Postası, Batman Doğuş Gazetesi, Batman Çağdaş Gazetesi kapatıldı. Burada çalışan onlarca basın çalışanı işsiz bırakıldı. 27 Şubat 2017’de de Denge TV ve Batman’ın 23 yıllık radyosu olan Batman FM’in eşyalarına el konuldu. 


En az 10 dernek kapatıldı

Mezopotamya Yakınlarını kaybedenler Derneği, Mezopotamya Hukukçular Derneği Batman Şubesi, Kürt dilinin gelişimi ve öğrenilmesini amacıyla açılan KURDİ-DER, Batman Üniversitesi Özgür Öğrenciler Derneği, Yoksullukla Mücadele ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği, Din Alimleri Derneği ile Rojava ve Şengal’de DAİŞ saldırıları nedeniyle Batman’a yerleşen ailelerle dayanışmak için kurulan Rojava Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği gibi çok sayıda dernek kapatıldı. 


Tüm etkinlikler yasaklandı

 Kayıp yakınları ve İHD Batman Şubesi tarafından 4 Kasım 2016’dan beri her Cumartesi Batman İnsan Hakları Anıtı önünde düzenlenen “Kayıplar bulunsun failler yargılansın” adalet arayışı OHAL gerekçe gösterilerek yasaklandı. 31 Ekim 2016’da valiliğin yayınladığı kararla, kentte gerçekleştirilecek her türlü miting, gösteri ve toplantı yasaklandı. Yine kepenk kapatma kararı alan esnafa da para cezası ve yasal işlem uygulanacağı belirtilerek toplu kepenk kapatma yasağı getirildi. 


Mezarlara bile müdahale

İkiztepe Mezarlığı’nda bulunan ve aralarında 10 Ekim Ankara Katliamı’nda yaşamını yitiren Barış Annesi Meryem Bulut ve Aycan Kaya’nın bulunduğu mezar taşları üzerindeki yazı, resim ve renklerden ötürü yıkım kararı çıkarıldı. 


Koçerlere göç dayatıldı

Kentin Gap Mahallesi olmak üzere bazı mahallelerinde hayvancılıkla geçimini sağlayan Koçerlerin ahırları, hayvanları içerisindeyken zabıta ve TOMA eşliğinde yıkıldı. Yoksulların tek yakacak kaynağı olan tezek yasaklandı, yasağa uymayanlara cezai işlem uygulanacağı belirtildi. Koçerlere göç dayatıldı. 


Yeşil alanlar imara açıldı

Rant için hedef seçilen yeşil alanlar bir bir imara açılarak betonlaştırılıyor. 16 Mayıs Şehir Stadyumu dahil gençlerin ücretsiz olarak kendilerini geliştirecekleri spor alanları ranta açılıyor. Stadyum yerine AVM hazırlığı yapılıyor.


Cezaevine de yansıdı

OHAL’in en çok etkilediği ve baskı aracı olarak kullanıldığı yerlerin başında ise cezaevleri geliyor. 300 kapasiteli Batman Cezaevi’ndeki tutsak sayısı üç katını aştı. Sosyal aktiviteler, çeşitli gazeteler, kitaplar yasaklandı. Baskı ve işkence giderek arttı. Aile ve avukat görüşleri kısıtlandı.


İşsizlik arttı

Kente kepenk kapatma yasağı getiren valilik, ekonomik krizden kepen indirmeleri izlemekle yetindi. İşsizlik tavan yaptı. Gülistan Caddesi’ndeki esnaflar ekonomik canlılığını yitirirken Batman Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Talat Kara’nın verdiği bilgiye göre, 7 Haziran 2015 seçimlerinden bu yana Batman’da en az 800 esnaf kepenk kapattı, birçok esnaf aldıkları krediyi ödemeyecek duruma düştü. Bu sayı OHAL sürecinin uzamasıyla birlikte artarak devam ediyor.


SONYA BAYIK/DİHABER/BATMAN