Hunermend Gerîla û endama komîsyona Kultura Hunere Berî Dêrsimî dîyar kerd ke taybetê di konferanse de babete rayvistkerdişê xebatê huner û kultura cenî ser muhîm biryar amey girewtiş û wina vat: “Kultur di cuyayişê de yew çalakî ya, no ser zî şer û polîtîkayê ra dûr nîyo. Di serrê de yew konferansa TEV-ÇAND yena viraştiş û ê na konferanse de biryarê rayvistîya cewherî ser biryar girewtî. Hewna ma di warê Kurdistanî de heme xebatê kultur û hunerî nirxnay. Konferanse ra çar parçeyê Kurdistanî ra beşdarbîyîş bi. Di koye de 15 serra ke Tevgera Hunera Kurdî xebat aver bena û ma di konferansa 6’in de xebatê huner û kulture ser nîqaş kerdî û ma fikrîyay ke ganî kultur û huner eynî çarçiwe de bêrê nirxnayiş. Kultur, tevgera cuyayişê xelqkerdişa û no ser zî têkilîya kultur sîyaset û polîtîka est a.”
Kam ra û seba çi?
Endama komîsyona Kultura Hunere Dêrsimî destnîşan kerd ke kultur yew şekla çalakî ya û heme qezencê cuyayişê gêna zereyê xo û ê zî fikrîyaye ke senî fikir û ramanî senî mîyanê ra bivejnî û wina dewam kerd: “Ma senî komeleye raştî mîyanê ra bivejnê ser fikrîyayê. Na hîmê de zî xebatê ma senî bibo û kam aver bero. Hunerî ewnîyayişê ma senî bi û senî bibo? Nê babetan ser ma fikrîyayê. Ma zî fikrîyaye ke raman û fikrî encax bi rayîrê peyamê komele de komeleye ra biresnî. No ser zî komele û cuyayişê yewnan ra ciya nîyê.”
Dêrsimî ciresna ke ê di konferanse de persê huner kam ra û huner seba çi waştê verpersa bi hêz bivînê û wina domna: “Huner seba komeleyan a, no ser zî ma nêeşkenî komeleye ra kulture dûr bivisnî. Ganîyo ke tevgera huner û kultur heme di waran de bêro rayvistkerdiş û hîna çarçiweyê têkilîyan sazkerdiş şert o û hunere ra newe yew hokeya ewnîyayişê qezenckerdiş muhîm o. No ser zî no dem ra hîna muhîm xobixo rayvist kerdişo. Welatê ma nika binê serwera çar dewleta mêtingera û welata ma ame parçekerdiş û nê parçeyan pêrabestiş zî wezîfeya tevgera TEV-ÇAND a.”
Xoverodaişê Kobanê
Dêrsimî îzeh kerd ke êdî zey verên di şeran de tanq û balafiran nînê şuxulnayiş, çimkî êdî di warê vîrdozî û kulture yena şuxulnayiş û no dergî da qise xo: “Faşîzm wazena ser komeleya xobixo serwer bikera û no ser zî heme warê komeleye ra hêriş kena. Nika di Kobanê de verba faşîzme têkoşîneke gird yena dayiş. Bi no têkoşînê rîyê leyminîya faşîzmî hîna weş vejîyaya meydanî. Êdî înkarî kurd de yew nuqteya şikyayişê yena cuyayiş. Nika dinya Modernetîya Demokratîk de cuyena. Ma bi têkoşîna Tevgere azad cuyenî û no ser zî ganîyo ke ma nê qezencî xo ra wayîr bivejî. Ma no demî ra demê înşayî danî. Taybetî gerîlayê YPJî û şarê Kobanê yew kultura xoverodayişê xelq kerdî.”
Feraseta cenîya kurd
Dêrsimî dîyar kerd ke ê zaf wazenê kultura kurd aver berî û no ser têkoşîn danî û no ser zî ê wazenê bi ewnîyayişê cenîyê kultur biewnê.
Hewna kedkarê sînemayê Edûle Farqîn ciresna ke nika di pêroyina Kurdistanî de yew ravêreyeya şorişgerî yena cuyayiş û wina vat: “Ma wazenê bi xebatan kultura xo dewlemend bikerî. Ma fikrîyenî ecaba senî ma Şorişa Rojawane sînema, tîyatro û kulture ra bikirişî û ma ruhê ravêreyeya şorişgerî beşdar bibî. Embazê Halîl yew şorişger û hunermend bi û cuyayişê ey gerîlaye ra giredabi.”Sînemager Adulê Farqîn zî no dergî da qise xo: “Di koye de cenî hunerî xo ciya yew cayê ra ronayo û hetta na rewşe verba pergale kerd. Di sînemaya koye de cenî yew dîyarker a.”
Cewherîya hunere
Hunermend gerîla Xebat Med zî destnîşan kerd ke dema ke o hîna beşdarî gerîla nêbîyo zatî muzîk reyde elaqadar bîyo û wina dewam kerd: “Merdimatî encax bi komeletî bêro qezenckerdiş, komeletî zî tewr gird yew huner a. Huner komele û xozayî reyde yew a. Dema ke min koye ra ame hunerî ra ewnîyayişê min bedilya. Di koye de hunerî ra ewnîyayiş şert o, di pergale de hunerî ra ewnîyayiş tena yew het ra yo û çimkî di hunera pergale de têkilîyê maddî ver çimê de yo. Di Komeleye de tay hunermende wazenê tena xobixo meşhur bikerî û no ser têkoşîn danî.” Gerîla Xebat Med zî deyra ‘Ankara’nin taşina bak’ bedilnaya deyra ‘Ey mulkê kurd’ ra.
DEVRÎM AMED - OZGUR DEVRÎM/ZAGROS