Ziwanê ma, ziwanê edebîyatî yo. Eke ez vajî ziwan kinca edebîyatî ya, na kince zaf-zaf şîkîna ra edebîyatî. No zî bi rastîye karê ma asan keno. Xorinîya ziwanî seba edebîyatê modernî zaf muhîm a. Hetê destpêkerdişî ra newe bo zî hetê kalîteyî ra edebîyatê ma zaf rind o. Hem zere de hem teber de nuştoxê ma estê û roje bi roje kî zêdînê. Her nuştox/nuştoxe sewbîna reng dano/dana edebîyatê ma.
Seba ziwanê ma ameyox dahîna muhîm o. No semed ra goreyê mi, ma nika ra dima se kenîme, senî diqatê şarê xo oncenîme ziwan ser û senî roşnvîrê ma rîyê xo çarnenê şarê xo, înan fîkîr bikerîmê dahîna muhim o. Xebatê ziwanî zaf kêmî yê. Şar wendiş û nuştiş nêzanano. Lazim o ke pêro xebetan de cayê kirmanckî zî hende zaravayanê bînan bibo. Ez tim vana “Ma dêndar ê ziwanê xo yê.”
Çi wext tengîye bivejîyo, yew dest beno derg
Nuştiş estbîyayîşê min o. Ez bi ey solix gêna. Cinî bîyayîş duştê cuye de xora merdimî keno nêm merdim. Çike cuye de yew cinîye ke xoser rayîr şîye her çî duştê aye de beno dêsêk. Birastîye tengîye zaf a. La ez duştê ê dêsan de tena nîya. Çi wext tengîye bivejîyo duştê mi yew desto rind beno derg. Yew desto rind rindîye û hêvîye ano vîrê mi.
Kirmanckî de fekê her mintiqa cîya-cîya yo. Yê her mintiqa goreyê xo şekl girewto. Ziwan sey merdimî yo. Merdim senî ke hereket keno ziwan kî hereket keno. Na dewlemendîya ziwanî ya. Kesê ke newe dest bi nuştiş kenê yan zî kesê ke tena fekê mintiqaya xo zananê seba înan beno ke giran bo. No zî normal o. Nimûne, gama ke mi newe dest bi wendiş û nuştişî kerdîbî mi tena şarê Dêrsimî fehm kerdene. Mi vatene ê bînî sewbîna ziwan qesey kene. La ez ke musaya mi dî ke ziwanê ma her ca de sewbîna reng girewto. Û xora merdim ke wendiş û nuştiş musa ziwan bi xo ey ra vano kam o û senî şekl girewto. Tena bisebr û xebatan ma xo zî, ziwanê xo zî fehm kenîme. Ez goreyê qaydeyanê Grûba Xebate ya Vateyî nusena. Mi rastnuştiş şarê sewbîna mintiqayan fehm kerd. Eke merdim fekê mintiqaya xo de wendiş û nuştiş bizano no rind o, la lazim o ke ma fekê cayanê bînan zî fehm bikerîme.
Hardê merdimî tim veng dano merdimî
Merdimo ke dirbetê xo zaf ê, yan zî nêeşkeno xo îfade bikero huner û edebîyat ey rê beno yew lîsano nimitkî. No lîsan şekl û ruh wazeno. Eke perwerde dî kî no lîsan de eşkeno qesey bikero. Vîyarte û ameyoxê merdimî girêdayîye welatê xo yo. Merdim şêro kotî yan zî cuya xo senî dewam keno bikero nêeşkeno na rastîye ra biremo. Hardê merdimî tim veng dano merdimî. No veng roje bi roje zêdîno û beno yew qîrî. Nê hîsê ma pêrune yê.
Hunerê cinîyan ruhê cinîyan de yo
No tena ziwanê ma de wina nîyo. Dinya de kî wina yo. Cinî her çî de sey malzemeyî estê la ebi xo sey versîye peyê camêrdan de mende. Neke camêrdî cinîyan ra biaqilêr ê. Bi rastîye hunerê cinîyan ruhê cinîyan de yo. Cinî biwazo û perwerde bigêro her çî dest ra yeno. Hîsê cinîyan tenik ê. Edebîyat de zî no zaf muhîm o. Ziwanê ma de nuştiş hîna zaf newî yo la cinîyê ma kêmî bo zî nusenê. Rengê cinîyan seba ziwanê ma şans o. Çunke kesê ke nusenê rind nusenê. Ez bawer kena ke dahîna zêdîne û ma dahîna çîyanê rindan pîya kenîme.
Şîîre vêşanîya ruhê min a
Heta nika di kitabê mi çap bîye. Kitabê mino yewin hîkaye yo. Namayê ey “Bero Sûr” o. 2012 de weşenxaneyê Roşna de çap bî. Qehremanê ke kitab de ca gêne cinî ye. Goreyê mi ruhê cinîyan ruhê dinya yo. No semed ra mi o kitab de goş da ruhê cinîyan. Kitabê mino diyîn kitabê şîîre “Wextê Heskerdişî” yo. O zî weşanxaneyê Roşna de çap bî. Şîîre vêşanîya ruhê min a. Ez zaf hes kena. Her çekuya şîîre mi bena xorînîya ziwan. Kesê ke wendiş û nuştiş zananê elaqa xo pê esta la zaf kêmî ya. Şar wendiş nêzanano ke biwano. No mewzu de sucê şarî çin o. Eke yew suc esto o zî yê roşnvîran, sazgehan û komelan o. Goreyê mi, no mewzu de her kesî de tenê vîcdan bibo bes o.
Tîje bena berze
hewt koyan ser de
Peyê hewt beranê
asinênan de
Hewt merdimê bêhewnî
deyîran vanê
Hewt zerrî girpenê
Hewt waştî jîvenê hewnan de
Hewt teyrê bêperrî asmên de
çerexînê
Tîje bena berze
hewt koyan ser de
Û destê mi
Destê mi benê berz
surelayê tîje de
Destanê mi de hewt toximê
hinare
Hewt hesirî herekînê çimanê
mi ra
Çimê mi bêkes manenê