Di pêroyina Kurdistane de viraştişê projeyê bendaw û HESî domyeno û nê projeyan hem xoza û ekolojîya Kurdistanî xirap kena hem zî şarê Kurdistanî axê xo ra dona koçkerdişî. Di Depa Xarpête de di serra 2008’ê de şîrketê DARANHESÎ destpê projeyê bendawa Pembelîk û HESî kerd. No proje zî çarçiweya xo ra sînorê Çewlîg, Dêrsim û Xarpête girewtî.  

Banê binê awe mend
Peynî zî vejîya asan ke planê awanîya projeyê çin o, no ser zî Dadgeha Îdareya 1’ina Xarpête ra doz ame akerdiş. Dadgeh zî seba projeyê biryarê vindarnayiş û mohrkerdişê santralî da la belê peynîbîyîşê bendawa Pembelîk û Hesî tepiştişê awe destpê kerd.
 Verba biryarê dadgehe 13 banê binê awe mend. Di dewa Xarîka Qisleya Dêrsime de berz bîyîşê sevîyayê awe ser dewijan nêçare banê xo vila kerdî û seba ke cayekê çinî bî şîrê no ser nika bi heywanî xo di konan de cuyenî. 

Ma fek veranêdî
Dewij nameyê ey Mehmet Takmaz vat ke çi bena dewe ra? rewşa dewijan biewnê, cayeke şîrê nêmendo û wina vat: “Ma belkî di zimistanî teberî de mendî la ma qet axê fek veranêdî la belê rayedaran wazenî ma axê xo vila bikerî. Nika ra 13 banê ma binê awe mend la dewijan nêwazenê axê terk bikerî. Guya dadgeh biryarê vindarnayişê da la şîrketê DARANHES bi şekle qeçax projeyê bendaw û HESî aver beno.  Ma ra çi wazenî, kam ra zirarê ma est o. Cayê bawerî, goristan û banê ma binê awe de mend. Ez nêwazena dewa xo terk bikera. Ez dinyaye ra noca de ameya do ez noca de cuyayişê xo bida.” 

Di konan de cuyayiş
Dewij nameyê ey Zulfu Artak zî aşkera kerd ke di dewa înan de heme cayê firaze binê awe de menda û wina domna: “Do no zimistanî heme heywanî ma bicemidî. Ma nika têkoşîn dane ke do kone biciwî la belê şîrket di bendawe de xebatê tepiştişê awe domnena. Ma ra hetanê nika çend teblîgat eşrawitî. Dewijê ma nêwazenê cayê firaze terk bikerî la belê verba na rewşe zî şîrket dewijê ma doz akerd û dewijê ma ra cezaya pere ame dayiş.”
Artak îzeh kerd ke ê seba qeçax bendawe ser Qeymeqamtîya Qisleye şîyê û rayedaran reyde pêvînayiş viraştî û wina dewam kerd: “Dema pêvînayişê ma ra vatê; qeçax zî bibo ameya viraştiş. Lazimeya Tirkîyaye enerjî est o û no ser zî ganîyo ke şima dewa xo terk bikerî. Qet rayedaran ma ra ardim nêkerdî. Ma kam ra derdê xo bivajê, ma ra çik bibo se berpirsîyar dewlet a.” 

Qirkerdişê newe

Hewna 70 serra Hidir Şeyhun zî ciresna ke ê nika ê rojê zimistanî di teberî de mendî û wina peynî kerd: “Seba ke cemidyaya no ser nêweş kewta, no emrî xo de min eştî teber. 3 heywanê min telef bî. Ez xêmgîn bîya ke seba ma cayê firaz meqanê Golêxizir binê awe menda. Ez nêzana, dewlet ma ra çi wazena? do newe yew qirkerdiş bêro cuyayiş. Her kes zî zaneno ke na bendaw qeçexa la belê hewna zî na bendaw awe tepişt.”

DÎHA/DÊRSIM