Cigeyrayişanê ke amey kerdiş vetê orteke domananê qijkek yê newe mûsenê ziwanî, şikyenê 6 ziwanan pîya bimûsê û gedeyanê ke zaf ziwanan mûsayê mezgê înan hîna zî hîra bîyo û goreya domananê bînan problemanê xo hîna rew hal kerdêy. Xeberdayîşî ziwaney, fonksîyonê mezgî xurt keno. Kovara The Newsweek cîgerayîş viraşt û gorey cîgerayîşî merdimî bêserûber û zaf 2 ziwanî xeberî bidê se, leza mezgê kesan zêd beno. Û mûsyayişê ziwanî mezgê gedeyan hol kerdo.

 Kovara de, merdimî çiqas zaf ziwanan bizanê se qabê weşeya domanan û zanisteya domanan hintayê baş o. Merdimê bêserûber û zaf ziwanan xeberî bido mezgê merdimi lez beno, zêd çîya mûseno û hişê merdimî xurt beno. Gorey çende hebî cigerayişan, merdimî 2 an zi hîna zaf ziwanan bizanê, mezgê merdîmi top beno, merdim eşkeno lez û baş qirar bido û zanayişê merdimîy zanayişanê xo hîra keno û dano hîrakerdiş. Çimkî ceryana mezgî ya ziwanan û kapasîteya qalanê mezgî çîyanê ke gede nêzano bi bi hawayê erênî bandor keno û beno semedê lez mûsyayişê çîyan û averaşîyişê ey gedeyî. Fonksîyonan hîna zêd zano û îdare keno. Gorey cigerayîşan domanê ke zaf ziwanan xeberî danê, hunera înan hîna lez, zed û weş beno û domanê ku temenê înan de yê ra, 3 – 4 serrey mezgî hîna zaf xurt ameyo vînayiş.

 

Zaf ziwanê rengînî yo

Merdimî biwazê kamco ziwanî xeberî bidê se, gorey êy ziwanî ra mezgê merdiman beno zêd. Hetanî enka merdimê ke 2 ziwanî xeberî danêy mezgê înan beno zêde kes nêşkeno îzeh bikero. Encax merdîmî ziwanê ke wazenê xeberî bidê mezgê îna bol hîra û geş bîyo. Xebatkarê Zanîngeha Toronto Yorkî Cigêrayox Profesor Ellen Bialystok vano kî: “Xeberdayişê merdiman veçînayîş bikerê se, mezgê merdiman xurt beno û merdimê ku 2 ziwanî xeberî bidê gorey merdimanê bînan hîna zana û hetta hîna aver o.”

 

Zaf ziwaney keno zana

Merdimê ke zaf ziwanan xeberî bidê kultur û tarzê înan beno zêd. Merdimê ke 2 ziwanan bizanê, gorey merdimanê binan ra hîna zaf benê zana û eşkenê hîna lez ziwananê neweyan bimûsê. Dewletanê bîyanijan mîyande xo hîna rehet û geş hîs kenêy. Hetê binîde, Zanîngeha San Dîego Calîfornîa de Profesor Tamar Gollan vano ke: “Gedeyê ke ziwanêke xeberî danê û êy ke 2 ziwanî xeberî danê miyan de, ferq esto û êy ku 2 ziwanan xeber danê, xeberdanê înan daha zengîn o û zanê ke kesanê ke xeber danê dê çiçî bivajo.” Gollanî ardo vîr ke merdimî çiqa zaf ziwanan bizanê û qisey bikerê hîna zaf çekuyan zanê.domanî gird bibê se qabê yînan avantajê herî girdan ra yo. Ney semedî ra, lazimo ke heme kesîy qabê ke domanê înan zaf ziwanan bizanê ra xebatan bikerê. Hetê ney zî ard ziwan ke ziwanê makî qabê ziwanê bînan bizano zaf muhîm o û esasê ziwanê ey kesî ano meydan.


FAYSAL BOZKURT