Mazlum Doğan üç kibrit çöpü ile Newroz’u kutlarken “Berxwedan Jiyane” diyordu. 20 Mart 1982 günü akşamı Diyarbakır zindanında kaldığı hücrede Kürt tutsaklara (özellikle PKK’lilere) dayatılan teslimiyeti, itirafçılığı protesto etmek için kendini astı.
Dörtler (Ferhat, Necmi, Mahmut, Eşref) yine teslimiyeti, cezaevindeki uygulamaları protesto etmek için kendilerini 18 Mayıs 1982 günü bulundukları koğuşta üstlerine döktükleri tiner ile yakarak şehit düştüler. Ateşi söndürmeye gelen arkadaşlarına “bu bir eylemdir, ateşi söndürmeyin, daha da güçlendirin” diyorlardı.
14 Temmuz “ölüm orucu” direnişini Hayri, Kemal, Ali ve Akif başlattı. İki ay içerisinde direnerek eriyip şehit düştüler.
Direnenler kazandılar. PKK zindanda, dağda her tarafta direnerek bu günlere geldi. Newroz Kürdistan’da daha önceleride lokal olarak kutlanıyordu. Diyarbakır Maarif Koleji’nde okurken (1957-62) Newroz akşamı surlarda ateşler yakılırdı. 1978 yılında Siverek‘te Newroz’u kalenin üstünde lastik yakarak, silah sesleri arasında kutlamıştık.
Newroz ilk defa Kürdistan’da kitlesel olarak 1990 yılında Cizre, Silopi, Nusaybin, Diyarbekir’de serhildanların başlangıcı ile birlikte kutlandı. İstanbul’da HEP İl Başkanlığı Newroz’u 1991 yılında Abdi İpekçi salonunda onbeşbin kişi ile birlikte kutlamıştı. Yine 1991 yılında Newroz tüm Kürdistan’da baskılara karşın kitlesel olarak kutlandı. 1992 Newrozu Kürdistan’da kanlı geçti. Cizre, Nusaybin, Silopi, Şirnêx, Xêzek, Diyarbekir ve birçok Kürdistan şehrinde yüzlerce Kürt yaşamını yitirdi. Yüzlercesi yaralandı, binlerce Kürt sömürgeci güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınıp işkence gördüler. Kürdistan şehirleri başta Şirnêx olmak üzere harabeye döndü.
2005 yılından itibaren Newroz Kürdistan barışçıl bir biçimde kitlesel olarak kutlanmaya başlandı. Kürtler Newroz kutlamalarını hafta sonlarına denk getirerek kutlamaya başladılar. 2008 yılın da hafta sonu 23 Mart’a denk geliyordu o gün kutlandı. 2009 yılında 21 Mart hafta sonuna denk geldi C.tesi günü kutlandı.2010 yılında Newroz yine hafta sonunda kutlandı. Geçen yılda 21 Mart Pazar gününe denk geldi o gün kutlandı.
Bu yıl 21 Mart Çarşamba gününe denk geliyordu. Bu nedenle Newroz’un 18-25 Mart arasında 127 yerde kutlanmasına karar verildi. Newroz kutlamalarının startı ise hafta sonuna denk geldiği için 18 Mart’ta İstanbul ve Diyarbekir’de verilecekti. AKP hükümetinin ünlü ırkçı İçişleri Bakanı İdris N.Şahin gizli bir genelge yayınlayarak Newroz kutlamalarına 21 Mart’ta izin verilmesini istanbul ve Diyarbekir Newroz’unun ise 18 Mart’ta yapılmasının yasaklanmasını istedi. Diyarbekir ve İstanbul  valileri bu genelge üzerine Newroz kutlamalarının 18 Mart’ta yasaklanmasına karar verdiler.
Kürtler yasak dinlemezlerdi. Barikatlara, yasaklara direnerek bu günlere gelmişlerdi. Geri adım atmak intihardı. Nitekim geri adım atmadılar. Diyarbekir’de onbinler barikatları aşarak Newroz alanında toplanmaya başladılar. Polis engelleri kaldırmak zorunda kaldı. Sayıları milyona varan Kürdistanlı “ben buradayım. Kimse benim milli bayramımım yasaklıyamaz. bayramımı kutlayacağım tarihi de ben belirlerim dedi.” Bütün dünya ve Türkiye şahit oldu AKP mi, onun ırkçı İçişleri bakanı mı yoksa atadığı valiler mi yaman? Yoksa Kürt halkınının “Direniş İradesi” mi yaman! İstanbul Kazlıçeşme’deki barikat aşılamadı ama Kürtler şehit vererek, yaralılar vererek, yüzlercesi gözaltına alınarak İstanbul’un her tarafını Newroz alanına çevirdiler.
AKP’nin ırkçı İçişleri bakanı Newroz’un Diyarbekir ve İstanbul’da kutlanmasını yasaklarken, İstanbul Çırağan sarayındaki GÜNSİAD’ın Newroz resepsiyonuna 18 Mart akşamı izin verebiliyordu. Resepsiyona katılanlar ise gündüz meydana gelen olayları anımsamayarak tıkınıyorlar, boğaz manzarasında G.Kürdistanlı Arp sanatçısı Tara Jaff’ı dinliyorlardı. BDP’liler ise günün ağır bilançosu (şahadet, yaralılar ve gözaltılar) nedeniyle kutlamaya katılmıyordu.
Newroz Kürtlerin Statüsüz, Öcalansız, Anadilde eğitim, demokratik haklarına sahip olmadan kendisine dayatılan yoz yaşamı kabul etmeyeceğini bir kere daha direnerek gösterdi. Newroz kutlamalarının sonuçlarını herkesin şapkasını önüne koyup düşünmesi gerekir.
24 Mart’ta Bonn Newroz’unda birlikte olmak umuduyla....

KÜRDİSTAN TARİHİNDE BU HAFTA:
* 21 Mart 1937’de Dersim Kürt Milli hareketi başladı
* 21 Mart 1985’te ERNK (Eniya Rizgariya Kürdistan) kuruldu.
 * 21 Mart 1982 tarihinde Mazlum Doğan Diyarbekir cezaevinde teslimiyeti protesto etmek için yaşamına son verdi.
* 21 Mart 1990 tarihinde Zekiye Alkan, 21 Mart 1992 tarihinde İzmir Kadifekale’de Rahşan Demirel, 21 Mart 1994 tarihinde Almanya’da Ronahi ve Berivan kendilerini yakarak şehit oldular.
* 21 Mart 1992 Newroz kutlamaları sırasında Cizre, Silopi, Nusaybin, Xêrzek, Kerboran, Midyat’ta Türk devlet güçlerinin açtığı ateş sonucu yüzlerce sivil Kürt şehit düştü.
* Büyük Kürt alimi ve Filozofu Mela Seid-i Kurdi 23 Mart 1960 tarihinde 87 yaşında Urfa’da Hak’ın rahmetine kavuştu. Cenazesi Urfa’da Halil Rahman kulliyesinde toprağa verildi.
* 25 Mart 1976 tarihinde Ağrı Kürt Milli Hareketinin önderi İhsan Nuri Paşa Tahran’da geçirdiği kuşkulu bir trafik kazası sonucu yaşamını yitirdi.