AMED DÎCLE / ANF
Rojnameger Amed Dîcle hêrîşanê vera Şengal yê PDK-AKP û ser o nuşt. Bi 10 persan û cewaban Şengal de se beno?
Şengal de çi qewimyeno, şer seyî dest pa kerd?
Qasê 500 kesê bi tifingî yê ke xo zey ‘pêşmergeyê rojava’ biname kenê, 2ê Adare de şî sûkeka Şengal Xanesor û waştî bikerê herêmanê YBŞ. Bado ke YBŞ nayî rê destûr nêda, na kom na mintiqe de bi ca bî. Na kom bi tifinganê giran û wesayîtanê zirxî yê ke PDK ra girotî, kewtî meterîs û şodirê 3ê Adare de saet 06:00 de hêrîşê meterîsanê YBŞ kerdî. 5 lejwananê YBŞ na hêrişî de weşîya xo kerd vinî. 2 gerîlayanê HPG ke waştî bikerê mavên û vernîya şerî bigîrê zî, hetê na endamanê na komî amey kiştiş.
Xanesor kotî de ya?
Xanesor sûkeka girêdayê Şengalî ya û ser sînorê Rojawa ya. Lejwananê YPG, wextê fermana 73’î de sifte tîya de eblûqeya DAIŞ kişitî û xo resnay koyanê Şengal. Komkiştena 3’ê Tebaxa 2014’î de, korîdora ver bi Rojawa ame akerdiş zî tîya ra ravêrena. Bi sebebo ke raya Şengalijan ameya girotiş û her hetî ra girotîyaya bin ablûqa, ser na ray ra Rojawa ra hewcedarîyanê xo tedarik kenê.
PDK çira waşt bikewo na cayî?
Nê quwetê ke girêdayê PDK yê, nêşinê cayê ke Şengal de bin qontrolê DAIŞî de yê. Wazenê sînorê Rojawa bigîrê. Xo ra nê kesê ke şî na herem bi hawayekî aşkere dîyar kerdî ke ‘Armanca înan DAIŞ ra pawitişê Şengal nîya, armanca înan Rojawa ya’. Wazenê Şengal reyna bigîrê bin ablûqa û bierzê lepanê DAIŞî.
‘Pêşmergeyê Rojawa’ kamî yê?
Tayê nînan Rojawa ra remayê û tewrê komanê ‘artêşa azad’ bîyê. Mîyanê nînan de kesê ke 2012 de hêrişê Serêkanîya bin xetî kerdî zî estê.Tayê nînan sûniyê tûj yê ke dişmenê Êzidîyan ê, tayê ci zî endamê îstîxbarata Tirk ê. Înan rê quwetê Zomar yeno vaten. Dewa Eyn El Fîras a ke ser Mûsil a de yenê perwerdekerdiş. Serokwezîrê verî yê Tirk Ahmet Davûtoglû bi xo verîya 2 serran na kamp zîyaret kerdbi û perwerdeya înan ca de taqîp kerdbi. Cok ra yê ke hêrişê Şengalî kerdî, wazenê plananê AKP pratîze bikerê. Armanc birnayîşê sînorê Şengal û Rojawa yo.
YBŞ/YJŞ kamî yê?
Yewîye Xoverdayîşê Şengalî (YBŞ) û Yewîye Cinîyanê Şengalî (YJŞ), ke bî hedefê hêrîşanê quwetanê PDK û AKP, serra 2014’î de, hetê şarê Şengalî amey tenzîmkerdiş. Nê hurdî rêxistinî zî, hetê gencanê Êzidî yê ke barbaranê DAIŞ’î ra amey xelesnayîş, ronîya. 5 endamê YBŞ yê ke hêrişî de amey kiştiş, domanê şarê Şengalî yê. Malbatê nê domanan zî hetê DAIŞ‘î amey kiştiş. Şengal ra vejyayîşê YBŞ/YJŞ yeno maneya bêpawitiş ternayîşê Şengal’î.
Şerî ra dima çi qewimya?
Şero (lej) ke seatanê şodir de dest pa kerd, seatanê dihîr de qedîya. Kişta PDK waştena adirbirnayîş kerd. La hona zî herem de quwetanê xo vêşêr kenê. YBŞ da zonayen ke, iyê dê Şengalî bipawê. Îzahatê ofîsa Mesûd Barzanî ra zî ame vaten, ‘kes nêşkeno vernîya hereketîya pêşmergeyan bigîro’ û bi nayî ame dîyarkerdiş ke, do hêrişî dewam bikerê. Kişta bîn ra 5 gencê Şengalî yê endamê YBŞ, ke şerî de amey binçim girewtiş, amey teşîrkerdiş. Sermîyanê PDK bi kombîyayîşekê çapemenî nê gencan weşana ganî de teşhîr kerdî.
Nika rewş seyî ya?
Herem de na rewşa aloz ramena. Nê hewldanê wextekî, ya zî provokasyoneke wextekî nîyê. Konsepteke ke wazenê Şengal ra heta Qamişlo, ewja ra zî heta Minbic bivisnê pratîk. No konsept Enqera de ameyo amadekerdiş û PDK zî seba nayî ameya wezîfedarkerdiş. Armanc teslîm girewtiş û pelexnayîşê îradeyê kurdê azad û şaranê bîn o. Hikûmeta Tirk nêwazena kurdî ti wext bibê wayîrê statu. PDK rîwalo ke herêma Soran ê Başûr û Rojawa de marjînal bîya, bi pîyakarîya Enqera wazena hikûmdarîya xo heta Şengal hera bikero. Nayî ra do alozî dewam bikero û û rîsk her tim vêşêr o ke şer bivejyo.
Gelo ganî gerîla Şengal re bivejyo?
Mûrat Karayilan’î verîya wextekî nika vatibe, ‘Eke şarê Şengal tîvarîye de bo, ma êşkenê xo biancê. Ma bi PDK’ ra ser nayî qisey kenê.’ Seba tîvarîya Şengalî ti gam nêamê eştiş. Xo ra qismekê pêşmergeyê ke PDK rişt Şengal, nê pêşmergeyî 2014’î de Şengal ra remyay. Cok ra persa ‘Eke PKK xo Şengal ra bianco, do kam civaka Êzidî barbaranê DAIŞ ra, ke 15 kîlometre dûrê înan ê bipawo? hona bêcewab a.
Ganî çi bîro kerden?
Vînayîşê xo yê sîyasî se beno wa bibo, zey Tebaxa 2014’î, ganî her kes wayîrê civaka Êzidî bivejyo û îrade û qerarê hinan rê hurmet nîşanî vîn damûsno.
No şer, şerê birakiştişî yo?
Fermandarê HPG yê na herem Egîd Civyan’î zî aşkere kerd ke, tayî kesê ke tewrê hêrîşan bîye, bi Tirkî qisey kenê. Xo ra piranîyê înan bi maske yê. Giranîye endamanê YBŞ yê ke ewja de wezîfedar ê zî mexdûrê komkiştenî yê.
Tayê nînan, dayîk û wayê ci hetê DAIŞ‘î ra ameyê remnayen. Bêwijdanî û bêexlaqîya gird a, mordem werzo domananê Şengalî û mexdûrê komkiştenî, bi nê kesanê tarî û bi maske yê ke kampanê AKP de amey perwerdekerdiş, zey pê damûsno û no jewî zî zey ‘şerê birakiştişî’ bi name bikero.