Badê Gurgum û Sêwas dewlet wazena Dersim de kî qampa penaberan rono. Dûştê nayî nêrazîbiyenî ramenê. Sekretera Komeleya Alewîyê Demokratîk yê Enqera Sevgî Kişin nê hewldayenan zey polîtîkayê asîmîlasyonî bi name kerd û hometa alewî aya kerd ke bawereyê CHP mekerê. Kişin va, alewî rîwalo ke bawerîyê na zihnîyet kerdî Dersim, Çorûm û Koçgirî de amey qirkerden.
Hikûmeta AKP badê Dîvrîgî û Bazarcix nika zî wazena qezaya Dersim Mêzgir de seweta penaberan qamp rono. Qeza ya ke 8 hezar nifûsa ci esta de hewl danê qampa 3 hezar kesan virazê. Na kî bi xo ra vûrnayenê demografîk û kiltûrî ana, herzewbîn bingeyê alozîyê mezhebî amade kena.
Waranê alewîyan de demografya vûrnenê
Sekretera Komeleya Alewîyê Demokratîk yê Enqera Sevgî Kişin vist vîrî ke hometa alewî eve vindertis, kiltûr û îtiqatê xo her tim dûştê sîstem de vindîya, rîwalê nay tarîx ra nat bedelê girsî day. Kişin aşkere kerd ke dewlet bi polîtîkayanê xo hewl dana ke alewîyan bişikîno û asîmîle bikero. Kişin vist vîrî ke dûştê penaberê ke herb ra remay û amey de tewrê alewîyan çîno û aşkere kerd ke herbo ke Rojhelatê Mîyanî de rameno herbekê mezhebî yo. Sevgî Kişin da zonayen ke Tirkîye de wextê ronayenê Komar ra nat hel danê demografyaya warê alewîyê kurd bivûrnê û va, ‘na polîtîka 1925î de bi Plana Islahatê Tûncelî destci kerd. Çîyê ke ewro kenê kî tesadufî nîyê.
‘Wazenê vûrnayenê nifûs virazê’
Sekretera KAD yê Enqera Kişin da zonayen ke virastenê ’Qampê çeteyanê DAIŞ’ ke alewîyan qir kenê sifte mavêna mintiqeya Elbîstan-Bazarcix de destci kerdî.
Kişin vist vîrî ke cayo ke Gurgum de dewê alewî estê nifûsa ci mavêna 300 û 500 a û hayr ant pêver ardişê şaran ser: “Qampa ke Gurgum de virazenê 30 hezar hetkarê DAIŞ bi ca kenê. Dûştê Ermenîyan kî eynî polîtîkayî ramitî û peycoy qetlîama Ermenîyan virazîya. Herzewbîn verra Êzidî û Ruman kî na polîtîka ferz kerdî. Çîyê ke wazenê bikerê polîtîkayê ‘Kemerê Ereban’ yê rejîma Esad ke Rojawa rê ferz kerd o.”
Dersim çimeyê alewîyanê kurd o
Sevgî Kişin ard ziwan ke çend reynî waştî şirê Gurgum û ronayişê qampan protesto bikerê, la rîwalê qedexeyê walî nêşikyayî dekewê sûk. Kişin vist vîrî ke hona rewşê Gurgum werte der o, nika kî wazenê Dîkîlî, Dîvrîgi û Mêzgir de qampî ronê. Kişin va ‘Dersim serhênîyê alewîyanê kurdan o’. Nayî ra se ke Tirkîye de ca nêmendo, Dersim de qamp ronenê, no bi zanabîyen o.
Cezakerdişê alewîyan
Sevgî Kişin nê hewildayişan zey ‘cezakerdişê alewîyan’ biname kerd û nîya va: “Bi nê kerdisan alewîyê ke eve sîstem nêbenê jû îtiqatê ci hedef yeno girewten. Çîyê ke benê polîtîkayê şikinayiş û asîmîlasyon ke tarîx ra na het dom kenê yê.”
Kişin kerdişanê çeteyanê DAIŞ yê verra cenîyan vist vîrî û hayr ant bazaranê kole de rotiş û qetilkerdişê cenîyan ser: “Sebebê nê kerdenanê DAIŞ bawerî yo. Çîyê ke ewja de qewimyayî ma ra dûr nîyê. Qetlîama Dersim de kî 40 cenî rîwalo ke xo tecawuzê artêşa Tirkîye ra seveknê (bipawê) xo eştî Çemê Mûnzir û întixar kerdî. Zey ke ewro kendalan ra xo eştişê cenîyanê Êzidî. Nayî ra kes şeno vajo, no şarê sivîl o ke Sûrîye ra ameyo?
CHP alewîyan mijûl keno
Kişin aşkere kerd ke alewî serva ke zihnîyetê Kemalîzm rê îtiqat kerdî amey qetilkerden û nîya dewam kerd: “Wekîlê CHPyijî şî cayê ronayenê qamp û bi vatenê ‘ma bi ziwan dê dewlet hal keme” alewîyan mijûl kenê. Rîwalê vatenanê ‘ma hal kenê’ yê CHPyijan alewî Gurgum de, Koçgîrî de amey qetilkerden. Însanan dekerdî keyeyanê cem, yê ke nûmayis virastî kî zey provakator îlan kerdî. Alewîyê Dersim kî heta ke zihnîyeta CHP û Kemalîzm rê bawerî bikerê dê bibê hedefê qetlîaman.” Kişin vist vîrî ke îye dê dûştê polîtîkayê ke alewîyan rê ferz kenê qebûl nêkerê û veng da çormeyanê demokratîk ke dûştê nê polîtîkayan vejerê û xover bidê.
DÎHA/ENQERA