Suriye'de kadınlar gün geçtikçe daha güçlü örgütleniyor. Yekîtiya Star çatısı altında açılan 14 adet Kadınları Bilinçlendirme ve Eğitim Merkezi, kadın tarihi, toplumsal cinsiyetçiliğin özgürleştirilmesi, demokratik toplum konularında çok sayıda kadına eğitim veriyor. Son 4 ay 600 kadın bu merkezlere başvurdu. Yekîtiya Star kadın hareketinin en önemli faaliyet alanı eğitim merkezleri. 6 ay önce Suriye ve Kürt bölgesinde bir ilk olarak Qamışlo, Dêrika Hemko, Girkê Legê, Tirbespî, Amûdê, Afrîn, Kobanî, Dirbesiyê, Halep ve Hasekî kentlerinde 14 kadın merkezi, faaliyete başladı. 7 kişilik yönetimin olduğu genel merkez ise, Qamişlo Kadın Merkezi. Yoğunlukta Kürtlerin yaşadığı söz konusu kentlerde Arap, Ermeni, Süryani ve Asuri kadınlar da sorunlarının çözümü için bu merkezlere başvuruyor.

Eğitim faaliyetleri
Çözüme kavuşturulmuş sorunların erkek ve kadınlara eğitim konusu yapıldığı merkezlerde anadilde eğitim, kadın tarihi, toplumsal cinsiyetçilğin özgürleştirilmesi, demokratik toplum, doğa ve toplum, kadının özsavunması, özel savaş, kapitalist toplum ve devletçi zihniyet konularında seminerler veriliyor. Haftanın 4 günü verilen seminerlere 45-60 arası kadın katılıyor. Kadın merkezlerinin dikkat çeken eğitim yöntemi ise, sorun yaşayan evli çiftleri aynı platformda buluşturarak sorunlarını eğitim konusu yapması.

Başvurular
Öncelikli olarak çok sayıda kadın, çalışmalarda yer almak için merkezlere başvuruda bulunuyor. Daha önce rejim mahkemelerine başvuru hakkı olmayan kadınların sorunları, kadın merkezleri üzerinden yeni kurulmuş Halk Mahkemeleri'ne taşınıyor. Kadınlar miras, boşanma, boşanan kadınlar çocuklarının kendilerine verilmesi, şiddet, alkol ve madde bağımlısı olan eşlerini şikayet etme gibi vakalarla kadın merkezlerine başvuruyor. Qamişlo Kadını Bilinçlendirme ve Eğitim Merkezi sorumlusu Esmehan Xelîl Reşîd'in verdiği bilgiye göre 4 ay içerisinde 14 kadın merkezine aralarında Arap, Ermeni, Süryani, Asuri ve Kürt kadınlarının da olduğu 600 kadın başvuruda bulundu. 600 başvurudan 450 kadının sorunu çözüldü. Bu sorunlardan 135'i şiddet vakkasıyken, diğer başvuruların çoğunluğu kadın çalışmalarına katılmak, miras, boşanma, çocuklarının kendilerine verilmesi ve özellikle Arap kadınların madde bağımlısı eşlerinin maddeyi bırakmasını talep etmesidir. Bu başvurulardan 7 dosya yasal işlem gerektirdiği için mahkemeye sevk edildi. Mahkemeler ise karar alırken, kadın merkezlerinin kendilerine sevk ettiği sorunlarla ilgili görüşünü alıyor. Ayrıca savaşın yoğunlukta yaşandığı Halep gibi kentlerden gelen bazı kadınlar da barınmak için başvuruda bulunuyor.

Ermeni ve Arap kadınların çözüm adresi
Kadın kimliğinin tüm boyutlarıyla yaşam bulması için çalışmalar yaptıklarını belirten Esmehan Reşîd, "Kadın merkezlerimizde yoğun olarak kadının bilinçlenmesi için eğitim çalışmaları yapıyoruz. Uzun zamandır örgütleniyoruz" dedi. Öldürülme ihtimali olan kadınların öldürülmemesi için aileleri ile görüşerek resmi belge imzalattırdıklarını kaydeden Reşîd şunları belirtti: "Ermeni, Süryani ve Arap kadınları da sorunlarını merkezlerimize getiriyorlar. Özellikle çok sayıda Arap kadını şiddet ve eşlerinin madde, alkol bağımlısı nedeni ile başvuru yapıyor. Boşanma, miras ve çocukların kadınlara verilmesi gibi sorunlar var. Burada daha çok kadınlar erkekleri boşuyor. Kadın ve kent meclisleri üzerinden gelen kadınların yanı sıra direk merkezimize gelen kadınlar da var." 


Meclis örgütlenmesi
Kadın merkezlerinin yanı sıra Yekîtiya Star çatısı altında köy komünleri, mahalle kadın meclisleri ve kent kadın meclisleri de bulunuyor. Meclisler nufüs oranına göre 25-45 kadından oluşuyor. 19 Temmuz'dan sonra Yekîtiya Star Afrîn, Kobanî, Reqa, Qamişlo, Dêrika Hemko, Tiltemer, Girkê Legê, Tirbespi, Dirbesiyê, Haseki, Amûde ve Halep'te mahalle meclislerini ve kent kadın meclislerini oluşturarak ilan etti. Mahalle kadın meclisleri haftada bir mahalledeki kadın sorunlarını, kadının öz savunması ve kadın çalışmalarını değerlendirme gündemleri ile toplantısını gerçekleştiriyor. Kadın meclisleri çözemediği sorunları kadın merkezlerine aktarıyor. Mahalle ve kentte yapılan politik çalışmalara katılan kadın meclisi üyeleri kadınların bilinçlendirilmesine dönük kitap ve broşür dağıtıyor. Ayrıca Qamişlo ve Kobanî kent meclis başkanları da kadınlardan oluşuyor.

Uzun süre mücadele edildi
3 ay önce kurulan Qamişlo Kent Kadın Meclis Başkanılığı'na 50 yaşındaki 5 çocuk annesi Hanife Xelil Muhammed seçildi. Uzun zamandır kadın çalışmalarında yer alan Xelil Muhammed, "Bunun için uzun bir süre mücadele ettik. Mahallelerde yürüttüğümüz çalışmalarda kadınların mahallerle ilgili her türlü soruna dair fikirlerini alıyoruz ve genel meclislerle paylaşıyoruz" dedi. 1991 yılında Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'nın yanına gittiğini o günden bu yana kadın çalışmalarında yer aldığını dile getiren Xelil Muhammed, "PKK  Lideri Abdullah Öcalan'ı görmek için Lübnan'a gittim. Üç gün sahada kaldım ve çok etkilendim. Kürt kimliği ve kadınlarla ilgili sohbet ettik. O günden bu yana kadın çalışmalarında yer alıyorum" diye konuştu.  BİTTİ


DENİZ TUFAN / DİHA/QAMIŞLO