Tarihi çok eskiye dayanan “Mangala” oyunu, Kuzey-Doğu Suriye’de bulanan Şedadê kenti ve köylerinde hala en çok oynanan oyunlar arasında yer alıyor.
Arkeologlar, Mangala oyunun tarihinin 6. yüzyıla dayandığını belirtiyor. Afrika ülkelerinde tarımla uğraşan kesim tarafından da bilinen Mangala oyunu, ismini Arapçadan alıyor.
Mangala oyununda kullanılan tahtada toplamda 14 oyuk bulunur. Bu oyuklar ev ya da çukur ismiyle adlandırılır. Oyuncu kendi tarafındaki oyuktan taş çıkartırken sadece rakibin oyuklarına taş bırakılabilir. Büyük oyuklar oyuncular için hazine olarak adlandırılır. Amaç, oyuncu taşlarını bu hazine denen kısımlara toplmasıdır. Oyuncunun sağ tarafında yer alan oyuk o oyuncunun hazinesidir. Oyuna genellikle kura ile başlanır.
Mangala oyununu dedelerinden öğrendiklerini söyleyen Şedadê’nin El Deşişe ilçesinden olan Xilêf El Casim (85), “Bu oyun bir zihin ve hesap oyunudur. 70 yıldır bu oyunu oynuyoruz. Suriye’de Mangala yarışmaları düzenlenirdi. Birçok kişi yarışmaya katılırdı” dedi.
Düzenlenen bir çok yarışmaya da katılan Xilêf El Casim, uzman kişilerle karşılıklı oynadığını ve birçok ödül aldığını ifade etti.
Oyunun uzmanlarından Remedan El Sûd, ise oyun için “Bu oyun Qamişlo’dan, Dêrazor’a aşiretler arasında oynanan geleneksel bir oyundur. Bu oyunda en çok başarılı olan aşiret El Cibur oldu. Yeni nesillere kadar gelen bu oyun her evde oynanır” biçiminde konuştu.
ANHA/QAMIŞLO