Sonja Hamad Hesekê’li bir fotoğraf sanatçısı. 15 yaşından bu yana fotoğrafçılık yapan Hamad, Rojava ve Qendîl’de çektiği kadın savaşçıların fotoğraflarından Hamburg’da sergi açtı. Hamad, "Kürt kadınlarının mücadelesini dünyaya tanıtmayı kendime bir borç olarak biliyorum’’ diyor.
Sonja Hamad Hesekê’li bir fotoğraf sanatçısı. 3 yaşında ailesiyle birlikte Almanya’ya göç eden Hamad, Hamburg'da Jin, Jiyan, Azadî adlı kişisel bir resim sergisi açtı. Şimdiye kadar Portekiz, Hindistan, Finlandiya, İngiltere ve Almanya’nın farklı kentlerinde resim sergilerine katılan Sonja Hamad, 15 yaşından bu yana fotoğrafçılık yapıyor.
Sonja Hamad, fotoğrafçılık hikayesini şöyle anlatıyor: "3 yaşıma kadar Hesekê'de kaldım. Babamın Baas rejimiyle sorunu vardı. Daha güzel bir gelecek için Almanya'ya geldik. 8 çocuklu bir ailenin kızı olarak çocukluğum Bielefeld kenti yakınlarında geçti. Kardeşlerimle beraber okula gidiyorduk. 15 yaşına geldiğimde ne yapacağıma karar verdim. Fotoğrafçılığa büyük bir merakım vardı. Bu alanda kendimi geliştirmek için Hamburg'a taşınarak mesleğimi icra etmek istedim.
Hesekê'ye yolculuk
İki sene boyunca reklamcılık dalında çalışmama rağmen içimde hep bir boşluk vardı. Reklamcılığın bana hitap etmediğini anlayınca patronumdan izin isteyip Suriye'ye gittim. 21 sene sonra doğduğum toprakları görecektim. Şam'da akrabalarım tarafından karşılandım. Şam'ın yanı sıra ata toprağım olan Hesekê'ye, doğduğum köye gittim. Babamın bir zamanlar patikalarında yürüdüğü yollardan geçtim.
Köklerim hep burada
Almanya'da büyümüş olsam da köklerimin hep burada olduğunu hissettim. Dolayısıyla hiç yabancılık çekmedim. Kaldığım 1 ay süre zarfında zorla evlendirilen kadınların hayat hikayelerini dinledim ve fotoğraflarını çektim. Fotoğrafını çektiğim her kadının hayat hikayesini de fotoğrafın altına yazdım. Hikayesini dinlediğim çoğu kadının iradelerinin dışında evlendirildiklerini söylüyorlardı. Bunlardan birisi de teyzemdi. Çaresiz ve ne yapacaklarını bilememenin acısıyla bu yaşamı kader diye kabullenmişlerdi. Amacım bu yaşamları bir dokümanter haline getirmekti."
Rojava, Qendîl, Kobanê ve Qamişlo
Sonja Hamad çektirdiği fotoğraflar ve topladığı hayat hikayeleri ile yeniden Almanya’ya döner. Berlin'de üniversiteye başlar. Berlin’de 3,5 sene boyunca dokümanter fotografçılık üzerine eğitim alır. Bir sene boyunca serbest fotografçılık yapar. Bu esnada Suriye'de iç savaş başlar. YPG ve YPJ'li kadınların fotoğraf ve görüntülerini görünce ‘işte aradığım kadınlar diyerek’ Rojava’ya gider.
Sonja Hamad, "Kürt kadınlarının hayat hikayeleri ve fotoğrafları çekilecekse bunu yine en iyi Kürtler yapabilir diye düşündüm. Batılı fotoğrafçılar daha çok savaşı yansıtan fotoğraflar çekiyordu. Bir de bu kadınların arka plandaki hayat hikayelerini merak ediyordum. 2015’te Rojava’ya giderek çalışmalarıma başladım. 2015 Newrozu'nda Qamişlo'da iken Hesekê'de patlama olmuştu. Orada kısa bir süre kaldıktan sonra Qendîl ve Şengal’e gittim. Kobanê'de fotoğraflar çektim. Qendîl'de iken birçok kadın arkadaşın fotoğrafını çektim. Genç kadınlar bu işe çok hevesli iken, yaşça büyük olan kadınlar daha temkinliydiler. Birçoğu fotoğraf çekmek istemiyordu. Aramızda bir samimiyet olduktan sonra fotoğraflarını çekmeme izin verdiler" diyor.
Hepsi mutluydu
Fotoğrafını çektiği tüm kadınların mutlu ve huzurlu olduğunu belirten Sonja Hamad, "Hepsi gülümsüyordu, fotoğraf çekerken. Niçin mücadele ettiklerini ve niçin bu dağlarda olduklarını biliyorlardı. Çok zor doğa koşullarında yaşamalarına rağmen kimse bundan şikayet etmiyordu. Ülkesinden 21 sene uzak kalmış olan beni bağırlarına bastılar ve her konuda bana yardımcı oldular. Çoğunun hayat hikayesi birbirine benziyordu. Hepsi sömürgeci devletlerin baskısından nasibini almıştı. Onları bu dağlarda buluşturan ortak acılarıydı. Bu kadar acıya rağmen mutluydular’’ diye konuştu.
Serginin ismi Jin Jiyan Azadî
Rojava ve Qendîl’de çektiği fotoğraflardan Hamburg’ta bir sergi açan Hamad’ın sergisinin ismi ise Jin, Jiyan, Azadî…
Neden bu ismi tercih ettiğini sorduğumuzda ise Hamad şu yanıtı veriyor: "Kadın yaşamın kendisidir. En çok acıyı onlar çektiği için en çok özgür olmayı onlar hak ediyor. Katıldığım birçok yürüyüşte Jin Jiyan Azadî sloganı atılınca buna fazla bir anlam yüklemiyordum. Ama Qendîl, Şengal, Kobanê ve Rojava Devrimi'nde kadının emeğini ve mücadelesini tanıdıkça bunun ne kadar önemli bir slogan olduğunu anladım. Kadınların mücadelesine duyduğum saygıdan dolayı böyle bir ismi vermeyi tercih ettim. Bundan sonrada çalışmalarımın ekseninde kadınlar olacak. Kürt kadınlarının mücadelesini dünyaya tanıtmayı kendime bir borç olarak biliyorum.’’
Resim sergisi için Meksika'dan davet alan Sonja Hamad, Ağustos ayında da Berlin'de sergi açacağını duyurdu.
16 Haziran’a kadar
Sonja Hamad'ın fotoğraf sergisi 16 Haziran'a kadar Hamburg'da Elligersweg 14 numarada açık olacak.