Bir keman virtüözü

Nure Dlovanî, Erivan’da dünyaya gelen bir Kürt sanatçı. Kürtlerin en önemli dengbêjlerinden Reşîdê Baso'nun torunu, Hozan Dilovan’ın kızı olan Nure bir keman virtüözü. Müzik pedagogu olan Dlovanî hedeflerini ve sanat serüvenini anlattı.

ŞAHİN BOZLAR / MAINZ

Önce “deng”, sonra “bêj” vardı. Zamanın başka bir hızla aktığı, aşkların savaş sebebi sayıldığı, gecelerin daha uzun sürdüğü, yolların bitmek tükenmek bilmediği,  sesin söz olduğu, sözün stran olduğu çağda dengbêjler vardı. Onlar, o eşsiz söz ustaları, gördükleriyle, duyduklarıyla, hissettikleriyle anlattılar tarihi.

Erivan Radyosu Kürt müziğinin kalbi. Dengbêjler, modern Kürt müziği yapan sanatçıların çoğunun kıblesi Erivan Radyosu’ydu.

Nure Dlovanî, Erivan’da dünyaya gelen bir Kürt sanatçı. Dedesi Kürtlerin en önemli dengbêjlerinden Reşîdê Baso’dur. Hozan Dilovan’ın kızı olan Nure’nin kardeş Reşo Dlovanî’de mey, zurna ve şivik üzerine akademik eğitim almış. Nure Dlovanî Kürt müziğinin kalbi Erivan’da Kürt sanat camiasının içinde ve sanatçı bir ailede büyümüş bir keman virtüözü. Dlovanî aynı zamanda piyano çalıyor.

Akademik çalışmalar yapıyor

Nure Dilovanî, Erivan ve Moskova’da müzik akademisine gitmiş. 15 yıl önce geldiği Almanya’da da Frankfurt Müzik Akademisi’nde, dünya klasik müziği üzerine öğrenim görmüş ve müzik pedagogu olmuş. 2015 yılından bu yana Köln Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak müzik alanında eğitim veriyor.

Köln Üniversitesi’nde Kürt müziği üzerine verdiği derslerin yanı sıra her yarıyılda Kürt sanatçıların da katılımıyla, öğrencileriyle birlikte konserler veriyor. Dlovanî, aynı zamanda Köln’de bir Gymnasium’da da müzik öğretmeni olarak çalışıyor ve okulda bir de çocuk orkestrası yönetiyor.  Almanya Kültür Bakanlığı aracılığıyla farklı şehirlerde seminerler de veriyor. Dlovanî, bu seminerlere ilişkin ”Doğu müzik tonlarının nasıl klasik batı enstrümanlarında çalınabildiği üzerine eğitim veriyorum” diyor.

Zoru başardı

Nure Dlovanî tüm bu eğitimleri süresince, babası Hozan Dilovan tarafından Kürt müziği konusunda destek de almış. Her ne kadar klasik müzik eğitimi alsa da Kürt müziği konusunda yetkinleşmek Nure Dlovanî’yi oldukça zorlamış. Bu zorluğu ise şu cümlelerle özetliyor: ”Ailem ve babam Kürt müziği konusunda üzerimde oldukça duruyordu. Gerçekten Kürt müziği benim için çok zordu. Tamam ruhumda vardı ama onu icra etmek çok farklı bir şey. Klasik müzik okumuşsun, klasik çalmak, Kürtçe çalmaktan çok farklı. Farklı tonları ve çalma tekniği var.”

Alman klasik müzik orkestralarının aranılan ismi haline gelen Nure Dlovanî, birçok Alman, senfoni ve flarmoni orkestrasında aktif olarak yer alıyor.

Kürt müziği projeleri

Anadili olan Kürtçe olmak üzere Ermenice, Rusça, İngilizce ve Almancayı çok iyi bilen Nure Dlovanî, son zamanlardaki çalışmalarında kilam ve söylediği şarkılarla da dikkat çeken bir isim. Kürt müziği ile ilgili projeleri de olduğunu söyleyen Dlovanî, şunları belirtti: ”Bunlardan biri Trio Mara. Trio kelime anlamıyla üç anlamına gelmektedir. Grubumuz 3 Kürt kadından oluşmaktadır. Bunlar solist, piyanist ve kemanist. Bu grubumuzla beraber ‘Derî’ adlı bir albüm çıkardık. Şimdiye kadar katıldığımız özellikle Alman organizasyonlarında ve çeşitli uluslararası radyo programlarında grup olarak büyük ilgi gördüğümüzü söyleyebilirim. Bu projemizin gördüğü ilgi, Kürt müziğinin gelişimine ve tanıtımına yaptığı katkı bizi mutlu ve gelecek için daha da motive etmektedir.

Kadınlar grubu

Bir diğer proje ise Avian Quartet. Quartet kelime anlamı bakımından dört anlamına gelmektedir. Avian (Cemre) projesinde benle beraber yaylı enstrümanlar çalan (2 keman, 1 viola ve 1 cello) 3 Alman müzisyen kadın arkadaşım yer alıyor. Grubumuzda genel olarak Kürtçe eserlerin yanında Türkçe ve Ermenice eserler çalıp söylüyoruz. Geçen yıl Cemil Qoçgiri ile canlı kayıt bir albüm hazırladık. Avian Quartet ile çeşitli Alman radio ve organizasyonlarına katılma şansı bulduk. Kürt müziğinde bu stilde ve sadece kadınlardan oluşan bir grup eksikliği olması bizi böyle bir projeyi hayata geçirmeye itti. Eski Kürtçe halk ezgilerini kendimiz yaylı Quartet için yeniden aranje ediyoruz. Bu proje ile Kürt müziğini klasik ve Jazz müziğiyle buluşturma gayreti içerisindeyiz.”

Yeni proje sürpriz

Yeni bir proje üzerinde de çalıştığını söyleyen Nure Dlovanî, “Şu anda çok güzel ve anlamlı bir başka projenin hazırlıklarını yapmaktayım. Bu çalışma şimdilik sürpriz olarak kalsın. Ama emin olun bu proje kemanımın da katkılarıyla Kürt müziği için çok anlamlı bir çalışma olacak. Yukarıda dile getirdiğim projeler ve sanatçılarla Avrupa’nın hemen hemen her yerinde konserler veriyoruz” diyor.

Rojavalı çocuklara Skype’tan ders

Nure Dlovanî kısa zaman içerisinde öğretmen eksikliğinden dolayı Rojava’daki çocuklara internet (Skype) üzerinden keman, piyano ve genel nota bilgisi dersleri vereceğini de belirtiyor. Dlovanî bu konuda ise şunları belirtiyor: “Bu zamana kadar birçok çocuk, genç ve yetişkine dersler verdim ama bunun kadar bana heyecan veren bir süreç olmamıştı. Rojava’daki çocuklara ufakta olsa imkanlar dahilinde bir katkı sunma hissi, bende çocuksu bir sevinç ve heyecan yaratıyor.”