Bu günlerde sıkı bir çalışma rejimine girmiş bulunuyorum. Kürdistan tarihi ile ilgili araştırmalar yapıyorum. Araştırma yaparken araştırılan konuyu tek taraflı olarak incelemek tıkanıklık yaratıyor. Bu nedenle Kürtler ve Kürdistan konusunda çeşitli Türk yazarlarında kitaplarını okuyorum. Bilal N.Şimşir’in ‘Kürtçülük 1-2’ (1789-1999) adlı kitaplarını daha yeni bitirdim.
Bilal Şimşir 1933 Bulgaristan doğumlu, 1957 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesini bitirdikten sonra aynı fakültede üç yıl siyasi tarih asistanlığı yapıyor. Daha sonra Dışişleri bakanlığında başkatip, müsteşar ve konsolos olarak çalışıyor. Paris, Şam, Lahey, Arnavutluk, Çin ve Avustralya’da diplomat olarak bulunuyor. Onlarca kitaba imzasını atmış. ‘Kürtçülük’ kitabı 2007 yılında Sedat Simavi ödülünü alıyor.
Bilal Şimşir Kemalist bir yazar. Bu nedenlede Kürt meselesine “Kemalist” gözlükle bakıyor. Ancak kitapta konuşma, rapor türünden yüzlerce belge var. Söylevlerden, raporlardan uzun alıntılar almış. Sağır İsmet’in (İnönü) hatıralar kitabından yaptığı alıntıda “Şeyh Seid İsyanını İngilizlerin doğrudan doğruya hazırladığına veya çıkardığına dair kesin deliller bulunamamıştır” belirlemesinin yanında alıntı yaptığı İngiliz belgelerinde Şeyh Seid isyanında İngilizlerin parmağı olduğunu göstermek için kendisini epeyice zorluyor.
Yazar kitabının ikinci cildinde 2.paylaşım savaşı sürecinde “Dicle Talebe Yurdu”nda Kürtçü yetiştirildiğini bunların adları, eylemleri ileride çok duyulacaktır” diyor. Doğrudur! Dicle Talebe Yurdu daha önce bir yazımda da belirttiğim gibi “modern Kürt Yurtseverliğinin” kilometre taşlarındandır. Şimşir’in Kürt gençlerine hocalık yaptığını söylediği 1950-54 dönemi Diyarbekir milletvekili Av.M.Remzi Bucak bu yurdun kurucusu ve arka plandaki başkanıdır. Eşi rahmetli Zehra halam ile birlikte bir misyoner olarak yurdun gelişmesinde emek vermiştir(bakınız Apê Musa’nın Hatıralarım Cilt 1.sayfa 106-107). TKDP’sini ilk Genel Başkanı Faik Bucak, YTP Genel başkanlığı ve Sağlık Bakanlığı yapan Yusuf Azizoğlu amca, 49’lar ve 23’ler davalarının sanığı eski Bitlis bağımsız senatörü Ziya Şerefhanoğlu amca, Kürt filozofu, Şeyxülmuhariri, yazarı bir devrin sanığı, tanığı, mağduru ve şehidi Apê Musa, rahmetli eski Hakkari bağımsız milletvekili Av.Ali Karahan amca ve daha birçokları bu yurtta feyzlendiler.
Şimşir aynı kitabında sayın Dr. Tarık Ziya Ekinci ağabey’in ‘Anılar’ kitabından alıntı yaparak, 1932 yılında G.Batı Kürdistan’da yayınlanan “Hawar” ve 1942 yılında yayınlanan “Ronahi” dergilerinin bu yurda getirilip Kürtleştirilen öğrencilere okutulduğunu belirtikten sonra, bu yayınları kim Suriye’den getiriyordu? Diye soruyor. Sorduğu soruya kendisini verdiği cevap, Fransız manda yönetiminin kuryeler vasıtası ile veya daha güçlü ihtimal olarak kaçakçı kuryeler tarafından getirildiğini söylüyor.
Rahmetli Palu’lu Mustafa (Mıço) Siverek’e yerleşmiş kaçakçılıkla iştigal eden bir Kürt’tür. Şehit Faik Bucak’ın yakın dostudur. F.Bucak halktan insanlarla çok iyi dostluk kurardı. Benim kirvem rahmetli Mehmet İncaz da kaçakçı idi. Bana “senin kirven kaçakçıdır” diye takılırlardı. Baban başka kimse bulamadı mı diye dalga geçerlerdi. Ben bunu babama söylediğimde gülerdi büyüyünce beni anlarsın derdi. Palulu Mustafa amca babamın 1941-42 yıllarındaki G.Batı Kürdistan’daki kuryesidir. Kaçağa gittiğinde Hawar, Ronahi, Cegerxwîn’in şiirlerini babama getirirmiş, rahmetli annem de babamın evraklarını nenemin evinde yaptığı bir zulada saklarmış.
Dicle Talebe Yurduna giren dergiler bu dergiler ve kitaplardır. Böylece Bilal Şimşir’in merakınıda gidermiş olalım.
Palulu Mustafa amca’nın torunu şehit Orhan 35 yıl sonra Üniversite tahsilini yapmak üzere İstanbul’a gelir. İktisat Fakültesine kaydını yaptırır. Şehitler A.İhsan Üçkardeş, Çetin Sonkurt ile birlikte bir üçlü idiler. Kürdistan Özgürlük mücadelesine katıldılar. Orhan ve rahmetli Sinan hoca’nın oğlu Çetin Siverek’te ayrı ayrı tarihlerde sığınaklarda şehit düştüler. A.İhsan Dersim’e giderken arkadaşlarını Peri suyundan geçirirken şehit düştü.
Palulu Mustafa amca şehit Faik Bucak’ın kuryesi idi. O günkü koşullarda önemli görevler yapmıştı. Torunu büyüdü Kürt özgürlük mücadelesine katıldı. Devlet güçleri ve Sedat Bucak’ın korucuları tarafından şehit edildi.
İnsanları öldürmekle Kürtlük’ü ve Kürdistanı inkar etmenin mümkün olmadığı Palulu Mustafa ve şehit torunu Orhan’ın yaşam hikayesi ile ispatlanıyordur sanırım.
KÜRDİSTAN TARİHİNDE BU HAFTA:
* YTP eski G.başkanı ve eski sağlık bakanı, Dicle Talebe Yurdu kurucusu Kürt yurtseveri Dr.Yusuf Azizoğlu 1 Mayıs 1970 tarihinden vefat etti.
* Kürt yazar Xeciyê Cindi 1 Mayıs 1990 tarihinde aramızdan ayrıldı.
* PKK kurucu ve yöneticisi Mehmet Karasungur ve kadrolarından İbrahim Bilgin Kürtler arası bir ihtilafı çözmek üzere gittikleri Qandil’de, 2 Mayıs 1983 tarihinde bir komplo sonucu şehit düştüler.
* Kürt Kadınları Teali Cemiyeti 3 Mayıs 1919 tarihinde İstanbul’da kuruldu.
* Kürt yurtseveri ve enternasyonalisti Avni Gökoğlu Filistin’den dönerken Suruç’ta jandarma ile girdiği çatışmada şehit düştü.
* Ağrı Kürt Milli harekatından sonra 5 Mayıs 1932 tarihinde çıkan “İskan yasası” ile binlerce Kürt batı’ya sürüldü.
* 6 Mayıs 1996 tarihinde PKK G.Başkanı A.Öcalan’a Şam’da MİT tarafından suikast düzenlendi.
Bir kitap, bir yazar bir anı