Sivil toplum organizasyonu WADI, 2019 yılında Güney Kürdistan’da 324 kız çocuğunun sünnet edildiğini açıkladı. Veriler, kadın sünnetinin azalmış olsa da halen bir tehdit olmaya devam ettiğini gösteriyor.
6 Şubat, dünyada kadın sünnetine sıfır tolerans günü olarak karşılanıyor. Alman Konsolosluğuna bağlı olarak çalışma yürüten WADI sivil toplum örgütü, her yıl 6 Şubat’da Güney Kürdistan’da yürüttükleri kadın sünneti (hadana) verilerini açıklıyor. Bu yılki çalışma sonuçları Silêmanî’ye bağlı Germiyan’da düzenlenen bir panelle açıklandı.
Panel katılımcıları, hadananın kadınlar üzerindeki etkisini değerlendirirken, 15 yıllık çalışmalarının sonuçlarını da paylaştı.
Sıfır’a ulaşmak mümkün
Panelistlerden biri Çemçemal Cutqal köyü muhtarı Serhed Ezîz. Köyündeki kadınların sünnet edilmemesi için çalışan muhtar Serhed, diğer köylerin de benzer bir çaba içinde olması gerektiğini dile getirdi. Serhed, 15 yılın ardından çalışma yürüttükleri köylerinde kadınların sünnet edilme oranının sıfır olduğunu söyledi.
Hukuk mücadelesi yürütülmeli
Kürdistan Parlamentosu’nda hadananın yasaklandığı maddenin geçmesi için çalışma yürüten Avukat Şoxan Hemê Reşîd, bu sürecin nasıl işlediği ve hadana karşısında hukuksal mücadelenin nasıl yürütülmesi gerektiğini değerlendirdi.
Yol katedildi
Aktivist Hêro Ehmed ise 15 yıldır Helepçe’de kadın sünnetine engel olmak için önemi yol katettiklerini dile getirdi.
Germiyan ekibinde yer alan Kewser Musa Îsa da hadananın en yaygın olduğu yerlerden biri olmasına rağmen bu yıl ki verilerde hiçbir vakaya rastlanmamasının hem toplumsal eğitimlerinin hem de mıntıkada yer alan kanaat önderlerini ikna etmelerinden kaynaklandığını söyledi. Veriler ise şöyle:
2019 yılında Güney Kürdistan’da 0-25 yaş aralığında 3 bin 476 kişi ile görüşmeler yapıldı. WADI’nin sorularına kimi mağdurların kendisi cevap verirken, bazı mağdurlara ilişkin ise ailelerinin cevap verdiği kaydedildi. Görüşmeler sonucunda 2019 yılı içerisinde sadece 324 kız çocuğunun hadana edildiği tespit edildi.
Germiyan’da sıfırlandı
Germiyan’da 832 yapılan görüşmede hiç hadana edilen kadına rastlanmadı. Hewlêr’de bin 333 kadınla yüz yüze görüşme yapıldı ve bunlardan 161 kişinin hadana edildiği, Ranya’da ise bin 511 kişi ile yapılan görüşme sonucunda 163 kadının hadana edildiği sonucu ortaya çıktı.
Yüzde 10.4’ten 9,3’e düştü
WADI’nin 2018 yılı verileri ise şöyle:
1 ila 18 yaş arasında Germiyan, Ranya ve Hewlêr’de 2 bin 997 kadınla yapılan görüşme ardından 313 kadının hadana edildiği tespit edildi. Germiyan’da 29, Hewlêr’de 120 û Ranya’da ise 164 kadın hadana edildi. Hadana edilen kadınlar ise 8 ile 14 yaş arasında.
WADI organizasyonunun verilerine göre, 2018 yılında yüzde 10.4 olan hadana oranı 2019 yılında yüzde 9.3’e düştü. Germiyan’da bu yıl hiç hadana vakasına rastlanmazken, bu veriler sadece organizasyonun yapmış olduğu görüşmeler ardından edindiği bilgiler. Verilerle oldukça azalmış olsa da Güney Kürdistan’da kadın sünneti halen devam ediyor.
SILÊMANÎ
70 milyon kız çocuğu daha tehlikede
Dünya genelinde 200 milyon kız çocuğu ve kadın sünnetli. Birleşmiş Milletler verileri, gelecek 10 yılda 70 milyon çocuğun daha sünnet edilme tehdidiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.
6 Şubat Kadın Sünnetine Karşı Sıfır Tolerans Günü kapsamında kadın sünnetine dikkat çeken Almanya merkezli Dünya Nüfus Vakfı, Birleşmiş Milletler verilerinin sünnet edilme tehlikesiyle karşı karşıya olan kadın sayısının 2030 yılına kadar 70 milyonu bulacağını gösterdiğini ve bu uygulamayı engellemek için adım atılmazsa, sayının daha da artacağını açıkladı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de dünya çapında en az 200 milyon kız çocuğu ve kadının sünnet edildiğine işaret etti. DSÖ sorumlusu Ian Askew konuyla ilgili açıklamasında “Kadın sünneti sadece bir insan hakkı ihlali değil, aynı zamanda buna maruz kalan pek çok kadının fiziksel ve psikolojik sağlığını ciddi ölçüde etkileyen bir uygulamadır” dedi. Kadın sünnetinin sağlık açısından herhangi bir yararı olmadığını vurgulayan Askew, uygulamaların sonlandırılması için daha fazla yatırıma ihtiyaç olduğunun da altını çizdi.
Dünya Nüfus Vakfı Genel Müdürü Renate Bähr da cinsiyet eşitsizliğinin nedenlerini anlamadan, kadın sünnetinin bitirilemeyeceğini belirterek cinsiyet ayrımcılığıyla savaşmak için harekete geçme çağrısı yaptı. Bähr, “Küresel kararların ve ulusal yasaların uygulanabilmesi için, bu toplumlarda ayrımcılığa karşı savaşan politikacıları, dini liderleri, öğretmenleri, bu uygulamalardan etkilenenleri ve tehlike altında olanları güçlendirmemiz gerekmektedir” diye sözlerini sürdürdü.
30 Afrika ülkesinde yaygın
Kadın sünneti uygulaması genellikle dini ve kültürel nedenlerle Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde görülüyor. Dünya Sağlık Örgütü, uygulamanın 30 Afrika ve Asya ülkesinde yaygın olduğunu belirtti. Birleşmiş Milletler verileri, Somali, Gine ve Cibuti’de kadınların yüzde doksanının sünnetli olduğunu gösteriyor. Bu toplumlarda geleneksel anlayış, sünnetsiz kadınların saf olmadığını ve evlilik olasılıklarının az olduğunu dayatıyor.