ALİ ÖZŞERİK / ZÜRİH
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliğine bağlı ’Düşünce ve İfade Özgürlüğü Hakkının Desteklenmesi ve Korunması Komitesi’ ile ‘Yargısız veya Keyfi İnfazları Önlemesi Komitesi’ yaptıkları ortak açıklamayla “Gazetecilere karşı suçlar cezasız kalmamalı” dedi.
2 Kasım Gazetecilere Karşı Suçlarda Cezasızlıkla Mücadele Uluslararası Günü vesilesiyle açıklama yapan iki komite, devletleri gazetecilere karşı işlenen suçlar ve şiddete karşı kararlı bir şekilde karşı çıkmaya ve suçlulardan en sert şekilde hesap sormaya çağırdı.
Dünyanın dört bir yanındaki gazetecilerin hükümet yetkililerinin, organize suç örgütlerinin ve çetelerin tehdit ve saldırılarıyla karşı karşıya kaldığına dikkat çekilen açıklamada şöyle denildi: “Siyasi liderler, muhabirleri düşmanları olarak suçlayarak, gazetecilere karşı düşmanlığı kışkırtmakta. Haber için çalışan yüzlerce gazeteci gözaltına alındı veya zorla kaybedildi. Hükümetlerin duyarsız kalması, özgür ve bağımsız medyaya yapılan günlük saldırıların faillerinden hesap sorulmasını zayıflatmakta. Basın özgürlüğüyle ilgili çalışmalar yürüten örgütler sadece bu yıl bile onlarca muhabirin öldürüldüğünü belirtmektedir.”
Açıklamada Türkiye’de öldürülen Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı olayının da tarafsız, hızlı, kapsamlı bir şekilde soruşturulması da talep edildi.
Tüm dünyada tablo vahim
BM raporlarına göre 2006 yılından bugüne toplam 1096 gazeteci öldürüldü. Son bir yılda öldürülen gazeteci sayısı 86. Bu cinayetlerin sadece yüzde 10’u aydınlatılabildi. 2017 yılında gazeteciler için en tehlikeli yer, Asya-Pasifik bölgesi oldu. Gazeteci cinayetlerinin yüzde 34’ü bu bölgede işlendi. Bunu yüzde 28 ile Latin Amerika ve Karayip bölgeleri izledi. Cinayetlerin yüzde 22’si Arap ülkelerinde, yüzde 7’si ise Afrika’da işlendi. Gazetecilerin cinayete kurban gittiği bölgeler arasında son üç sırayı Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Orta Avrupa aldı. Gazeteciler açısından en tehlikeli olan ülkeler arasında ilk sırayı Meksika aldı. Geçen yıl Meksika’da 13 gazeteci öldürüldü. İkinci sırada yer alan Afganistan’da ise 11 gazeteci yaşamını yitirdi. Geçen yıl cinayete kurban giden gazetecilerin yüzde 90’ının, daha önceki yıllarda olduğu gibi yerel düzeyde çalışan gazeteciler olduğu belirtildi. Bulgar gazeteci Viktoria Marinova, bu yıl AB topraklarında işlenen gazeteci cinayetlerinin son kurbanı oldu.
Demokrasi ve hukukun kurumsal işlerlik kazandığı Avrupa Birliği (AB) ülkeleri son 13 ayda üç gazeteci cinayetine sahne oldu. Maltalı gazeteci Daphne Carauna Galiza, Slovak gazeteci Jan Kuciak evinde ölü bulunmuştu. Her iki gazeteci de ülkelerindeki politikacılarla işadamları arasındaki şaibeli ilişkileri ve yolsuzluk iddialarını araştırıyordu. Yaptığı yolsuzluk haberleriyle tanınan 30 yaşındaki Viktoria Marinova, bir parkta tecavüz edildikten sonra boğularak öldürülmüş halde bulundu. Katil zanlısı olduğu düşünülen kişi, Almanya’da yakalanarak Bulgaristan’a iade edildi.
Türkiye gazeteci hapishanesi
Uluslararası Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), Aralık 2017 itibariyle dünya çapında 262 gazetecinin hapiste olduğunu açıkladı. Komitenin her yıl açıkladığı rapora göre, en fazla gazetecinin cezaevinde olduğu üç ülke sırasıyla Türkiye, Çin ve Mısır. CPJ Temsilcisi Elena Beiser Türkiye hakkında şunları belirtmişti: “Türkiye üst üste ikinci yıl da en fazla gazetecinin cezaevinde olduğu ülke konumunda olduğunu belirtti. Türkiye 2018 yılında da gazeteciler hakkında açılan soruşturma, tutuklama ve saldırılarda ilk sıralardaki yerini korudu.”