Almanya Gündemi


Cumartesi günü Bonn’da düzenlenen merkezi Newroz etkinliğine dair akıllarda kalan iki temel husus var. Birincisi, Bonn’dan dünyaya duyurulan KCK’nin ateşkes ilanı. İkincisi ise dondurucu soğuklar.  
Hatırlanırsa ilk kar ta kasım ayında düşmüştü. O zamanlar denildi ki ‘erken kış uzun bahar demek’. Ama gel gör ki martın sonuna geldik, bahardan hala ses-seda yok. Hava durumuna bakıyoruz, ‘yarın kar yağabilir’ uyarılarından ötürü sonraki günlere ait tahminlere göz atmaktan dahi korkuyoruz.
Birileri dedi ki ‘Boşuna beklemeyin, baharın geleceği yok’.
Hadi ordan, olur mu öyle şey? Her kışın sonu bahar değil mi?
Değilmiş. En azından bundan neredeyse tam 200 yıl önce, 1816 senesinde öyle olmamış. O sene Orta Avrupa’da kış sonbahara transit geçiş yapmış. Döneme ait belgelere nisandan eylül ayına kadar bulutların gökyüzünden hiç çekilmediği kaydedilmiş. Sanmayın ki sadece yağmur yağmış; o yılın haziran ayında Baden-Württemberg ve Strasbourg taraflarındaki düzlüklere bile kar düşmüş. Ağustosta da toprak geceleri hala buz tutuyormuş.
Fransız Devrimi’nin ardından Napolyon önderliğinde Fransa ile Avrupa’nın diğer güçlü devletlerinin oluşturduğu koalisyon arasındaki ‘Napolyon Savaşları’ daha yeni bitmişti. Savaşa kurban gitmeyenler bu kez açlıktan ölme tehdidi ile karşı karşıyaydı. Zira bitmeyen kış nedeniyle nehirler taşıp tarlaları suya gömerken, kuru kalan yerlerde ise hasat donuyordu.  1816/17 kıtlığına bir de tifüs ve kolera salgınları eklenince sayısız insan o tek mevsim yılında öldü.
Karlsruheli bir mucit olan Karl Drais, birçok kişi gibi o sıralar zamanının çoğunu içeride geçiriyordu. Kıtlık ve soğuklar nedeniyle, ulaşım için vazgeçilmez olan atlar sırasıyla telef olmuştu. Bir alternatife ihtiyaç vardı. Atölyesinde gece gündüz uğraşıyordu ve sonunda buldu: İnsanların kullanabileceği iki tekerlekli bir ulaşım aracı! Bildiğimiz bisiklet işte o zaman icat edildi.
Bu arada 1816 yılının baharsız ve yazsız geçmesine sebep olan, Endonezya’daki bir yanardağ patlaması. Nisan 1815’te Tambora Dağı’nda meydana gelen patlama o kadar büyük ki, bir yanda 10 bini aşkın insanın ölümüne yol açarken bir yanda da küresel çapta iklimde anormalliklere neden oldu. Atmosfere karışan volkanik kül sıcaklığı düşürdü ve bu şekilde ‘yazsız yıla’ sebep oldu.
2013 kışının – şimdilik - en az Paskalya haftasonuna kadar devam etmesi bekleniyor. Sonrası umarız nihayet bahar...