
Üzerinden yedi buçuk ay geçen depremin izlerini silmeye çalışan Wan’a, Kürt illerinin yanında, çeşitli kurum ve sivil toplum örgütleri de destek veriyor. Wan depremi sonrası, yardım taleplerinin geri çevrildiğini söyleyen Barış Anneleri İnisiyatifi Üyesi Kewê Işık, “Dünyanın birçok yerinden yardım geldi. Buna rağmen deprem sonrası yemek bulamayan Wan halkına, yemek yerine, biber gazı verildi. Yardım yerine tazyikli su ve copla karşılık geldi. Buradan Valiye ve Başbakana sesleniyorum. ‘Biz Müslümanız’ diyorlar, ama Müslümanlıklarını görmedik” diyor.
Wan depremi sonrası yaşanan sorunlardan elektrik ve su sorunlarına işaret eden Cahide Ölmez, ise “Tüm sözlere rağmen daha dördüncü ayda, su ve elektrik faturaları yüksek fiyatlarla geldi. Bu faturalar, vicdana aykırı bir olaydır. Evlerinde aylarca kalmamış olan insanlara bu tür oyunların oynanması insanlık suçudur. O faturaları ödemeyecek ve bu zulmü kabul etmeyeceğiz” diyor.
‘Yaşanan intiharlar şüpheli’
Van Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (VAKASUM) çalışanlarından Ceyhan Timur, Wan’da yaşanan deprem sonrası, kadın intiharlarının ‘şüpheli ölüm’ler olduğunu belirtiyor. Ceyhan, “Wan’ın Erdîş İlçesi’nde 28 günlük bir gelinin, sonrasında, Elbak, Mîks ve Qerqelî’de meydana gelen 18 yaş altı intiharlar, aslında kadına, toplumsal yapıda biçilen rollerin sonucudur” diyor.Van Kadın Derneği (VAKAD) çalışanlarından Zozan Özgökçe de, “Nasıl ki toplumda ‘Yuvayı yapan dişi kuştur’ anlayışı varsa, çadır ve konteynırda da aynı anlayış hakimdi. Bu deprem, zihinlerin altındaki erkek egemen bakış açısı ve tahakkümü, daha çok gün yüzüne çıkardı” diyor.
Wan’da, deprem sonrası ekonomik durumu kötü olanların daha çok kötüleştiğinin, kadın ve erkek arasındaki cinsiyet rollerinin daha çok belirginleştiğine vurgu yapan Özgökçe, “Depremden en çok yoksullar etkilendi. Çadır ve konteynırlarda kalanların çoğu yoksul, kalabalık ve eşi olmayan, yada cezaevinde olan kadınlar. Kurduğumuz çadırlarda kadınlara hijyen, kadın hakları, cinsel sağlık konularında eğitim veriyoruz. İmkanlar ölçüsünde destek oluyoruz” diyor. “
JINHA/WAN