Îsvîçre de qederê kurdan amo tayîn kerdene. Xo vîra nêkerîme, Lozan zî suka Îsvîre ya. Kurdî çi zulumke oncenê, peymana Lozan ra oncenê. Eke o waxt heqê kurdan biamenê dayene, ewro halê ma niya xiravin nêbiyenê. Kurdî ke o waxt jûbiyenê, ma zî ewro herdê sero serbest ciwiyenê.

Peymana Lozan de lewê Tirkiye de, Îngîltere, Fransa, Îtalya, Japonya, Yunanîstan, Romanya, Bulgarîstan, Portekîz, Belçîka û Yugoslavya ca guret. Bi yardimê nî dugelan û dêk û dolabanê Îsmet Înonu, kurdî Lozan de bêbare û bêheqe mendî. Peymana Lozanî 23ê temuze yê serra 1924 de îmza biye. Bi na peymane kamiya kurdan werte ra dariye we. Kurdî gune naye ewrro xo vîra mekerê!
Nika rojdemê kurdan de konferansê Cenevre yê 2îne esto. La, kurdî onca jûyenya xora dûrî yê. Tarîxê xora tewa nêmusê. Emser ma zaf bîme sa û vat Kongra Netevî yena pêser, peyniye de hata ewro na kongra nêbiye. Hesabê qickekî yê kurdan vireniya serbestiya kurdan de benê manê. Kurdî ke na konferans mekuyê, endî dîna de cayê xo nêbeno.
Îta de birêz Mesut Barzanî rolode girs kaykeno. Barzanî hata nika şoreşê Rojava qebul nêkerd. Hata vat: “Rojava de şoreş nêbiyo.” Yanî kilmek verva şoreşê Rojava vejiya û poştî qomê xo nêdê. Hama, birêz Barzanî gune bizono, ke hatake pêro kurdî serbest nêbî, başurê Kurdistan zî binê tehdît dero. Mordem gune bi vatena dismenê kurdan qan nêbo.
Jû numune: Waxtoke birêz Barzanî ame Amed, serokwezîrê tirkî Recep Tayyîp Erdogan dolimo viren çekuyê Kurdistan guret fekê xo. Naye ser ra hona asme ranêvêrde, verniyazê AKP ser CHP, MHP û AKP na çekuye onca protokolanê meclîse ra vete. Recep Tayyîp Erdogan raştke samîmî biyenê, partiya ey na çekuye protokolanê meclîse ra nêvetenê. Birêz Barzanî gune naye zî bivîno.
La nika onca sînyalê pozîtîfî başur ra yenê. PKK û PDK ameyî pêser, seweta Rojava jûvînî de qesey kerd û ameyî hure. Naye ser rêxistinê Rojavayî Hewlêr de ameyî pêser û onca ganî kerdena Konseyê Berzî yê kurdanê Rojava sero ameyî jû fikir.
Destê kurdan de, jûyenya xora qederî, zovîna îmkanê bînî çînê. Eke kurdan qesê xo jûnêkerd, piya jû raye ra nêşî, serbestiya kurdan zî nêbena. Kurdî desture mede ke Cenevre, Lozana 2îne bo. En îmkanê girşî birêz Barzanî dest de estê. Barzanî gune Rojava rê wayîr vejiyo. Kurdî pêro seweta Rojavayê xo gunê jû bê, çike tîja kurdan na raye rojava ra vejîna.