Suriye’de savaşan taraflardan Esad rejimi ile Batı güdümlü muhalifleri uzlaştırmak için İsviçre’de düzenlenen Cenevre 2 müzakerelerinin ilk turu, dün hiçbir ilerleme kaydedilemeden sona erdi. Cenevre’de bir hafta boyunca yapılan görüşmelerde taraflar, çözümü konuşmak yerine sürecin nasıl işleyeceğine dair soru işaretlerine takıldı. Müzakelerde Suriye’deki şiddetin sonlandırılması, ateşkesin sağlanması, siyasi gücün geçiş hükümeti kurularak paylaşılması ve kuşatılan bölgelere insani yardım ulaştırılması gibi temel sorunlar üzerinde uzlaşma sağlanamadı.
Derin görüş ayrılığı var
Esad rejimi ile Batı güdümlü Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu’nun (SMDK) müzakere heyetleri arasında bu meselelerin hangi sıralamayla ele alınacağı tartışma konusu oldu. Her iki taraf da müzakerelerin 2012 Cenevre 1 Bildirgesi temelinde yürütülmesi konusunda uzlaşıya vardı. Bildiri, Suriye’ye insani yardım ulaştırılması, çatışmaların sona erdirilmesi ve karşılıklı rızaya dayalı tam yetkili bir geçiş hükümeti oluşturulmasını öngörüyor. Ancak taraflar geçiş hükümeti konusunda derin bir fikir ayrılığı içinde. Bir haftalık müzakerelerde bu karşıtlık sona erdirilemedi. Zira SMDK geçiş hükümeti konusuna öncelik vermek isterken Esad rejimi ise ilk adımın ‘terörü’ tartışmak olması gerektiğini savundu.
Brahimi de gizlemedi
Müzakerelerde arabulucuk yapan BM ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi, Cenevre’de tamamlanan ilk tur görüşmelerinin ardından taraflar arasında derin ayrılıkların sürdüğünü belirtti. Brahimi, Cenevre 2’de taraflar arasında yapılan görüşmelerin ilk turunun zor ve mütevazi bir başlangıç niteliği taşıdığını belirtti. Görüşmelerde sürecin çok yavaş ilerlediğini ve ciddi bir yol alamadıklarını söyleyen Brahimi, her şeye rağmen tarafların ilk kez yüz yüze konuşmasının önemli olduğunu söyledi. Brahimi, “Taraflar arasındaki derin ayrılıklar sürüyor, bunu gizlemenin anlamı yok” ifadesini kullandı.
İkinci tur muamma
Brahimi, görüşmelerin ikinci turunun 10 Şubat’ta başlaması gerektiğini belirterek, SMDK’nin bu düşünceye onay verdiğini söyledi. Brahimi, rejimi temsil eden delegasyonun Şam’a gidip görüşmelerin ikinci turu için onay alacağını belirtti.
‘Hayal kırıklığı içindeyim’
Brahimi, yapılması halinde ikinci oturumda daha fazla ilerleme kaydedileceğini umduğunu söylemekle yetindi. Bir hafta boyunca tarafları uzlaştırmak için çaba sarf eden Brahimi, “Umuyorum tekrar bir araya geleceğimiz bir sonraki oturumda daha iyi bir tartışma yapacağız” dedi. Brahimi, taraflar arasındaki uzlaşmaşlık nedeniyle BM’nin yardım konvoyunun açlık krizi yaşanan abluka altındaki Humus’a hala girememiş olmasının da “büyük hayal kırıklığı yarattığını“ söyledi.
Safi: Geçiş yönetimi hayati
Cenevre görüşmelerinin ilk turunun tamamlanmasının ardından konuşan SMDK Sözcüsü Luay Safi ise görüşmelerin devam etmesinin tek yolunun geçiş yönetiminin kabul edilmesi olduğunu söyledi. Safi, “Bizim için Cenevre 1’in tamamen uygulanması, geçiş hükümetinin kurulması ve bunun askeri ve güvenlik olarak da desteklenmesi hayatidir” dedi.
Esad koltuktan vazgeçmiyor
Rejim heyeti ise Beşar Esad’ın görevden ayrılmasına kesinlikle sıcak bakmazken, geniş kitlelerin temsil edildiği bir ulusal birlik hükümetinin kurulmasına karşı çıkmıyor.
Cerba Münih’e geçti
Öte yandan müzakerelerden bir sonuç elde edemeyen SMDK’nin Başkanı Ahmed Cerba, Avrupa’da temaslarına devam ediyor. Cerba’nın dünkü görüşmelerin tamamlanmasının ardından 50. Münih Güvenlik Zirvesi çerçevesinde bir dizi görüşme yapmak üzere Almanya’ya geçtiği bildirildi. Esad rejimini adım atmaya zorlamak için destek arayan Cerba’nın, Cenevre 2 Konferansı’nın organizatörleri BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüşmeler yapması bekleniyor.
CENEVRE