Derhênere û Rojnamegera îtalyanije Benedetta Argentîerîya ke 2014 de şîye Rojawan û 2 belgefîlmî antî, dîyar kerde ke Şorişê Rojawanî heme de dinya de olan da û wina va: “Çapemenîya herême giranî dana dayîşê şerî. Ganî heme hetê Şorişê Rojawanî hetê her hetan ra bêro famkerdene.”
Şorişê Rojawanî ke bi rayberîya cinîyan de pê ame, heme dinya de tesîrêko gird viraşt. Heta nika xeylê hetanê dinya ra merdiman vera xo da Rojawanî û mîyanê têkoşînê ci de ca girewt. Nînan ra yewe zî Derhênere û Rojnamegera îtalyanije Benedetta Argentîerî ya. Argentîerî 2014 de şîye Rojawan û ewja de bi nameyê Our War (Şerê Ma) û I Am Revolutîon (Şorişê Ma) de 2 belgefîlmî antî.
Argentîerî roja ke şîya Rojawan ra nata bedilîyayîşê ke herême de bîyî ser o qisey kerde û bale ante muhîmîya Şorişê Rojawanî ser. Argentîerî dîyar kerde ke roja ke şîya Rojawan ra nata xeylê çîyê herême de bedilîyayî û wina domnaye: “Herême êdî ameyo dûşto ke bêro nimunegirewtene. Îdareyê Rojawanî vera xeylê hêrişanê çeteyan de reyna zî payan ser o vindet û no zî bi sebeb ke herême de averşîyayîşê muhîmî pê bêrî.
Argentîerî dewamê qiseykerdişê xo de va ‘ez destpêk de wazena vaja ke dezgehê çapemenîye yê herême heme çîyî ra ver ser şerê herême de vindenî’ û wina dewam kerde: “Ez seba ke şorişî hîna baş analîz bikera, şîya herême. Ez xeylê çî musaya. Sey nimune no şoriş de cinîyan tena vera çeteyan de şer nêkerd. No ewnîyayîşêko kêm o. Şorişê Rojawanî tarîx de zaf muhîm o. Badê ke çeteyî bin kewtî, nika ganî cîyayîya îdareyê herême bêro nîşandayene. Labelê no nîno nawitene. Ganî no şoriş baş bêro famkerdene. Çimkî hetêk ra YPG, YPJ û QSD herême azade kenî, heto bîn de sîstemêk yeno awankerdene. Ganî no bêro dîyayene.”
Cinîyî rayberîya sîyasî û komelkî bica anî
Argentîerî bale ante rolê cinîyan ser û wina va: “Çapemenîye tena rolê cinîyan yê şerî ser o vindena. Helbûk cinîyî hetê îdeolojîk û fikrî de rayberîya şorişî kenî. Ewja de kultur û sîstemêko newe yeno xelqkerdene. Nêyî nînî dîyayene. Sîstem tena cinîyan rê pîlkerdişê domanan û karê keyeyî kerdene heq vîneno. Helbûk Şorişê Rojawanî de cinîyî rayberîya xo ya sîyasî û komelkî bica anî. Reyna têkoşînê cinîyanê Rojawanî bi sebeb ke cinîyî xo ra bawer bikerî. Ya raşte, no têkoşîn mi ser o zî tesîrê girdî kerdî. Rêxistinî, destek û cuya hemare ya cinîyanê tîya taybet o. Komelanê dinya de çin o. Şorişê Rojawanî seba cinîyanê heme dinya bi hêvî. Cok ra ti cinî, tevger yan zî rêxistina cinîyan nêşêna mana û muhîmîya Şorişê Rojawanî nêvîno.”
Ê dewletî nêşenî qeraran bigîrî
Argentîerî qiseykerdişê xo de qala destekdayîşê Tirkîya yê grûbanê terorî kerde û wina va: “Têkilîyê Tirkîya bi Amerîka, Rûsya û Almanya de estî. Coka destekdayîşê Tirkîya yê çeteyan hetê dîplomatîk de krîz virazeno. Sey nimune James Jeffreyî kombîyayîşê çapemenîye de dîyar kerd ke ê do destek bidî hêzanê QSDyî. Labelê no vernîya tehdîdanê Tirkîya nêgirewt. Dewletê ke endamê Yewîya Ewropa yî Tirkîya hişyar kerd, labelê Tirkîya zî bextwaştoxan ser ro vernîya înan girewt. Coka ê dewletî nêşenî derheqê Tirkîya de tayê qeraran bigîrî.”
Vernîya kamerayan de aştî, pey kamerayan de şer
Argentîerî qala çareserîye zî kerde û wina va: “7 serrî yo ke herême de talan, koç, rijnayîş û sewbîna estî û nînan nîşanê ma da ke çareserîye ancax bi rayîrê sîyasî mumkin a. Dewletê ke mudaxîlê şerî benî yan zî destek danî, vernîya kamerayan de qala çareserîya sîyasî kenî, labelê herême de şerî kûr kenî. Sey nimune dagîr kerdişê Tirkîya yê Efrînî yo. O wext ma bipersî, dewletê ke îdîa kenî ke ê aştî û îstîkrar wazenî, çira destûr danî dagîrkerîye rê? Eke hêrişê Vakur û Rojhelatê Sûrîye bêro kerdene, o wext do peynîya ci bibo felaket. Heta nika şerî ra tewr zaf sîvîlî tesîr bîyî. Eke çîyêko winasî bibo, dejî do kûrêr bibî.”
DILŞAD CÛDÎ / ANHA/QAMIŞLO