Başûrê Kürdistan’da dağ eteklerinde köylüler hayvanları için çilo toplamaya başladı. Çilo toplama 50-60 kişilik gruplarla komünal olarak yapılıyor.
MIHEMED HESEN / ROJNEWS/RANYA
Başûrê Kürdistan’da sonbahar ile birlikte köylüler hayvanların kış yiyecekleri için çilo (yapraklı ağaç dalları) toplamaya başladı. Köylüler dağ eteklerinde berû(palamut) ve mazî(meşe) ağaçlarından çilo topluyor. Köylülerin esas amacı ağaçları budamak. Budama işi sonucunda kesilen yapraklı irili ufaklı dallarla aynı zamanda kışın hayvanlar doyuruluyor.
Binarê Qendîl’e bağlı Zergelê köylüleri sonbaharın gelişi ile birlikte komünal bir çalışmayla çilo toplama başladı. Qendîlli Mihemed Xidir da bu işi kendini bildi bileli yapanlardan. Çilo toplama işinin inceliklerinden bahseden Xidir, “Çilo toplama işine 20 Ağustos’tan sonra başladık. Bu işi hayvan yetiştirdiğimiz için yapıyoruz. Hayvanlarımızın kış yiyeceği olan çiloları tüm köylüler topluca yapıyoruz. Sayımız bazen 50 bazen de 60 kişi. Birlikte olmazsak yapamayız” diyor.
Çilo toplayanlar işe başlarken gruplara ayrılıyor. Bir kısmı budama işleri ile uğraşırken, bir kısmı da budanan çiloları topluyor. Toplanan çilolar taşınabilir yığınlar haline getiriliyor. Pek de kolay bir iş gibi görünmüyor. O yüzden bu iş grubunda yer alanlar muhakkak işi iyi bilen ve kuvvetli kişilerden oluşmalı. Kar veya yağmurda bozulmayacak şekilde birbirine geçirilmeli.
Çilo toplama işlerine kadınlar da yerini alıyor. Şem Resûl, “İşimiz erkeklerinkinden biraz daha zor. Biz hem yemek yapıyor hem de çilo topluyoruz. Köyde toplumsal ilişkilerimiz güçlü. Herkes, hergün bir aileye imkanı doğrultusunda yardım ediyor. Örneğin; bugün ben Mam Îbrahîm’in evine yardıma gitmişsem, yarın da onlar yardıma gelir. Kimse para karşılığında yardım etmez” dedi.