- Türkiye Meclisi Adalet Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifi, 12-18 yaş grubundaki çocuklar için daha ağır cezaların önünü açıyor.
Adalet Komisyonu, çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler içeren “Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni kabul etti. Teklif, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklara verilecek hapis cezalarının üst sınırlarını artırıyor. Buna göre; işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde çocuklar hakkında 19 yıldan 27 yıla kadar; müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.
Yaş indirimi uygulanması
Düzenleme, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar açısından yaş indiriminin uygulanmamasına olanak tanıyor. 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında ise bir üst yaş grubuna ait ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hâkime takdir yetkisi veriliyor. Bu düzenlemelerle çocukların yaşları nedeniyle yararlandığı ceza indirimlerinin bazı suçlar bakımından sınırlandırılmasının önü açılıyor.
Suça sürüklenmemiş!
Teklif, Çocuk Koruma Kanunu’nda kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesini de değiştiriyor. İfadenin yerine “adli süreçteki çocuk” tanımı getirilecek. “Suça sürüklenen çocuk” kavramı, çocukların suçla ilişkisini yalnızca bireysel sorumluluk üzerinden değil de yoksulluk, ihmal, istismar, şiddet ve eğitimden kopma gibi toplumsal koşullarla birlikte ele alan çocuk adalet sisteminin temel kavramları arasında yer alıyor.
Daha fazla ceza çare değil
DEM Parti Milletvekili Beritan Güneş, Adalet Komisyonu’ndaki görüşmeler sırasında teklife tepki gösterdi. Çocukların suça sürüklenmesine yol açan koşullar ortadan kaldırılmadan cezaların ağırlaştırılmasının suçları önlemeyeceğini belirten Güneş, çözümün “koruma, önleme ve onarma” politikalarında aranması gerektiğini söyledi.
15-18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indiriminin uygulanmamasına, 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise daha ağır ceza rejiminin uygulanabilmesine olanak tanıyan düzenlemeleri eleştiren Güneş, çocukların dürtü kontrolü ve davranışlarının sonuçlarını değerlendirme kapasitesinin yetişkinlerle aynı olmadığını söyledi. Cezaların artırılmasının tekrar suça sürüklenmeyi engellemediğini belirten Güneş, psikososyal destek, eğitim, bağımlılık tedavisi ve tahliye sonrası destek programlarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Komisyonda kabul edilen teklif, yasalaşması için Meclis Genel Kurulu’nda görüşülecek. ANKARA
***
Devlet ancak suçla görüyor
DEM Parti milletvekilleri Beritan Güneş ve Newroz Uysal, Diyarbakır Çocuk Hapishanesi’nde çocukların eğitim, sağlık, psikososyal destek ve bağımlılık tedavisi hizmetlerine erişemediğini açıkladı.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekili Beritan Güneş ile Adalet Komisyonu üyesi Newroz Uysal, Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi’nden avukatlarla birlikte Diyarbakır Çocuk Hapishanesi’ndeki çocukları ziyaret etti. Ziyaretin ardından hapishane önünde açıklama yapan Güneş, görüştükleri çocukların anlatımlarının, çocuk hapishanelerinde rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma amacıyla etkili bir çalışma yürütülmediğini ortaya koyduğunu söyledi. Güneş, “Çocukların yalnızca kapatma yöntemleriyle cezalandırıldıklarını, topluma kazandırılmaları için herhangi bir çalışma yapılmadığını gözlerimizle gördük” dedi.
Güneş, çocukların eğitim, sağlık ve tedavi hizmetlerine erişiminde ciddi sorunlar bulunduğunu; psikososyal destek ve onarıcı adalet mekanizmalarının ise ya işlemediğini ya da hiç bulunmadığını söyledi.
Görüştükleri çocukların önemli bir bölümünün uyuşturucu kullanım öyküsü bulunduğunu aktaran Güneş, buna rağmen çocukların hiçbirinin hapishanede tedavi edilmediğini belirtti. Güneş, bağımlılık ve çocukları suça sürükleyen koşullar ortadan kaldırılmadan yalnızca ceza uygulanmasının sorunları derinleştireceğini ifade etti.
Güneş, devletin çocukları ancak bir suçla ilişkilendirildikten sonra gördüğünü vurgulayarak, şunları söyledi: "Çocukların suç örüntüleri oluşmadan önce devletin yapabileceği çok şey olmasına rağmen bunların hiçbiri yapılmıyor. Devlet çocukları ancak suç işlediklerinde görünür hale getiriyor. Çocukların eğitime ve sağlığa erişmesini, hayatlarını yeniden kurmasını sağlayacak mekanizmalar oluşturulması gerekirken, çocukların daha fazla zorbalandıkları bir gerçeklikle karşılaştık."
Güneş, çocukların ceza indirimlerinin kaldırılmasını ve hapiste tutulma sürelerinin artırılmasını öngören kanun teklifine de tepki gösterdi. Çocukların eğitim evlerine gönderilmesinin zorlaştırılmasının ve kapatmanın temel yöntem haline getirilmesinin suç oranlarını düşürmeyeceğini belirten Güneş, çocuklara özgü, onarıcı ve koruyucu bir adalet sistemine ihtiyaç olduğunu söyledi. “Çocukları hapsederek ve daha ağır cezalandırarak toplumdaki suçları azaltamayız” diyen Güneş, hapishanelerde çocukların yetişkinlerden farklı ihtiyaçlarını gözeten bir mekanizmanın bulunmadığını ifade etti. Güneş, şunları ekledi: Çocukluk tanımını değiştirmenin topluma hiçbir faydası olmayacak. Kapatarak ve cezalandırarak sorunları çözemeyiz; aksine daha da derinleştiririz."
