DAİŞ işgalinde bulunan Irak’ın stratejik önemdeki Musul kentine operasyon başladı. 15 Ekim Cumartesi akşamı başlayan operasyon çerçevesinde, ABD ordusuna bağlı topçu birlikleriyle uluslararası koalisyondan uçaklar, kente bombardıman düzenledi. ABD topçu birlikleri, Musul kent merkezindeki yaklaşık 20 kilometre mesafede yer alan Başika dağında bulunuyor. Pentagon dün yaptığı açıklamada Musul yakınlarında DAİŞ’e ait en az altı hedefin vurulduğunu duyurdu.
DAİŞ paniğe kapıldı
Bombardımanların başlamasıyla birlikte paniğe kapılan DAİŞ unsurlarının uçakların görüş açısını kapatmak için lastik ve kent çevresinde kazılan hendeklere doldurulan ham petrolü yakmaya başladığı bildirildi. Musul'da, 3500-4 bin civarında DAİŞ’linin bulunduğu tahmin ediliyor.
Kent çembere alınıyor
Alınan bilgiye göre operasyonunun bu aşamasında Musul'un çevresi sarılarak DAİŞ baskı altına alınacak. Operasyonda ilk aşamada hava kuvvetleri ve topçu atışlarından yararlanılacak. Son aşama olan zırhlı araç ve piyade hareketi sonra devreye girecek. Kara harekatı dün akşam saatlerine (18:00) kadar henüz başlamamıştı.
Irak ordusu, Musul'un güneybatı cephesindeki Şırgat kasabası ve doğusundaki Musul Barajı çevresine konuşlanmış durumda. Ordu, günlerdir bölgeye yoğun bir askeri sevkiyat yapıyor.
Halk broşürlerle uyarıldı
Irak ordusu bir yandan da Musul halkını operasyona hazırlıyor. Irak Hava Kuvvetleri’ne ait uçaklar hafta sonu kentin üzerinden attıkları binlerce broşür ile halkı operasyona karşı uyardı. Dağıtılan el ilanlarında Musulluların kendilerini nasıl güvence altına alabilecekleri resimlerle anlatılıyor. Bilgilendirme broşüründe evlerin camları yapıştırıcı bantlarla sağlamlaştırılarak bombardıman sırasında parçalanmalarının önlenebileceği belirtilirken, hava saldırısının yapıldığı bölgelere ancak bombardımanın durmasından en erken bir saat sonra yaklaşılması istendi.
ABD: Startı Irak ordusu verecek
Cumartesi akşamı "operasyon başladı" haberleri üzerine ABD Başkanı Barack Obama’nın DAİŞ ile Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk Twitter hesabından yaptığı açıklamada "Musul operasyonunu Abadi (Irak Başbakanı Haydar El Abadi) ilan edecek. Bundan önce her açıklama erkendir" dedi.
ABD Savunma Bakanlığı’ndan (Pentagon) yapılan ilk açıklamada ise "Musul kentinin kurtarılmasına ilişkin operasyonun henüz topyekün başlamadığı" belirtildi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da "Musul’un özgürleştirilmesi, Irak ordusunun bir planıdır ve Irak hükümetinin DAİŞ’i kesin olarak yenmek için seçtiği bir zamanda başlayacak" dedi.
Operasyona kimler katılacak?
Operasyonun şimdiye kadar DAİŞ’e yönelik en kapsamlı savaş olacağı belirtiliyor. Irak ordusunun liderliğinde ve ABD'nin öncülük ettiği koalisyon güçlerinin destek verdiği Musul’u kurtarma operasyonuna peşmerge ve Şii milisleri de katılacak. Ancak peşmerge ilerlemeyecek. Sadece hattı koruyacak. Ve Musul’dan kaçacak halkın kontrolünü, yerleştirilmelerini üstlenecek.
YBŞ davet bekliyor
Yekineyên Berxwedana Şengalê (YBŞ) ve Yekineyên Jinên Şengalê (YJŞ) komutanlıkları ise dün yazılı bir açıklama yaparak Musul operasyonlarına katılmaları için Bağdat’tan resmi davet beklediklerini duyurdu. Ezîdîlerden oluşan YBŞ ve YJŞ, iki yıldan fazladır Şengal ve Musul çevresinde DAİŞ’e karşı etkili mücadele eden birliklerden.
Türkiye operasyona alınmadı
Türk güçleri ise operasyona alınmadı. Türk devleti, Başika'da eğittiği Haşd El Vatani (yeni adıyla Ninova Bekçileri) birliklerinin de harekata katılacağını iddia ediyordu. Ancak operasyonun ilk aşamasının başlamasının ardından Türk Başbakanlık kaynaklarından gazetecilere yapılan açıklamada, "Operasyonda şimdilik Türk güçleri yok" dendi.
Türkiye, Şii Haşd El Şabi güçlerine alternatif olarak Sünni Haşd El Vatani birliklerinin kurulmasına önayak oldu ve halen Türk askerleri Başika’daki üste bu birlikleri eğitiyor.
Bağdat istemiyor
Bu da Şii Başbakan yönetimindeki Bağdat’ın tepkisini çekiyor. Türkiye-Irak arasındaki ilişkiler hali hazırda Musul'daki Başika Üssü nedeniyle gergin. Bağdat yönetimi Başika’dan çekilmesini istediği Türkiye'nin Musul operasyonuna da katılmasını istemiyor.
Erdoğan neden bu kadar ısrarlı?
Bağdat’ın kesin vetosuna rağmen Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin Musul yakınlarında bulunan Başika Üssü'nden çekilmeyeceğini söylüyor hatta ‘operasyona katılmazsak B ve C planlarını uygularız’ diyor. Türkiye’nin bu ısrarlı tavrının arkasında mezhepsel çıkarları ve Kürt karşıtı politikaları yatıyor.
Zira Türkiye Irak merkezi hükümetinin Musul’a hakim olması durumunda, bölgesel Şii-Sünni eksenli mücadelesinde alan ve nüfuz kaybedeceğinin farkında. Irak ordusunun Musul’a hakim olması durumunda Bağdat ile yakın işbirliği içinde olan İran da Türkiye ile Suudi Arabistan’ın başını çektiği Sünni cepheye karşı önemli bir kazanım elde edecek. Bu da Erdoğan’ın hanesine başarısızlık olarak yazılacaktır. Bu nedenle de Türk devleti, DAİŞ’in Musul’dan çıkarılması ardından Kürt ve Şiileri devre dışı bırakarak kendine bağlı Sünni grupların kentte hakim olmasını sağlamak derdinde.
Hedeflerden biri de Kürtler
Plan, 1920’li yıllarda Musul’un Kürtsüzleştirilmesiyle sonuçlanan dönemi hatırlatıyor. Türk hükümetinin ‘Musul'un demografik yapısının bozulmasına izin vermeyeceğiz’ çıkışlarının altında da o dönemin kirli stratejileri yatıyor. Türkiye’nin Musul üzerinden Kürt güçlerinin kontrolündeki Şengal’i işgal etmeyi planladığı da ifşa olmuş durumda. Bu nedenle Kürtler ile YBŞ de Türk birliklerinin harekata katılmasına karşı çıkıyor. YBŞ dünkü açıklamasında "Türk devletinin Musul’daki varlığı halkımız için yeni katliamların habercisi olmak demektir. Halkımızın başına gelen 74 Ferman’dan 65’i Osmanlı ve Türk devleti tarafından yapılmıştır. Ve halkımız bunu hiçbir zaman unutmamıştır ve unutmayacaktır. Türk devletinin buradaki varlığı yeni bir işgal ve ferman harekatıdır. Biz bu işgali kesinlikle kabul etmeyeceğiz" diyerek tavrını açıkça ilan etti.
Petrolü kim kullanacak savaşı
Musul’daki petrol yatakları da hem Bağdat hem Kürt yönetimi ve Mesud Barzani ile yakın işbirliği yapan Türkiye için ekonomik açıdan çok önemli.
Irak politikası darbe alabilir
Öte yandan Barzani yönetiminin de Irak merkezi hükümeti ile birlikte bu operasyonda yer alması Bağdat ile Hewlêr arasındaki sorunların çözümü için olumlu bir atmosfer yaratabilir. Abadi ile Mesud Barzani’nin anlaşması Türkiye’nin Irak politikasına önemli bir darbe olur.
HABER MERKEZİ