- Danimarka’da yeni hükümet resmen göreve başlarken, kabinedeki kadınların sayısı ülke siyasi tarihinde bir ilke imza attı.
ERDAL ÇOLAK
Başbakan Mette Frederiksen liderliğinde kurulan yeni koalisyon hükümetinde 21 bakandan 11’i kadın, 10’u ise erkeklerden oluşuyor. Böylece Danimarka’da ilk kez bir hükümette kadın bakanların sayısı erkek bakanların önüne geçti. Cinsiyet dengesi açısından Avrupa’daki en dikkat çekici hükümetlerden biri olduğu belirtiliyor.
24 Mart seçimlerinin ardından başlayan ve ülke tarihinin en uzun hükümet kurma süreci olarak kayıtlara geçen 69 günlük müzakerelerin ardından kurulan dört partili koalisyon; Sosyal Demokratlar, Sosyalist Halk Partisi, Ilımlılar ve Radikal Sol Parti’den oluşuyor. “Dörtlü Yonca Hükümeti” olarak adlandırılan koalisyonda Sosyal Demokratlar 9, Sosyalist Halk Partisi 5, Ilımlar 4 ve Radikal Sol ise 3 bakanlıkla temsil ediliyor.
Kadınlar kabinede
Yeni hükümetin en dikkat çekici yönlerinden biri, kadın siyasetçilerin üstlendiği güçlü pozisyonlar oldu. Başbakan Mette Frederiksen’in yanı sıra birçok önemli bakanlık kadın isimlere emanet edildi. Kadınların hükümet içindeki ağırlığının yalnızca sembolik olmadığı, karar alma süreçlerinde de belirleyici rol oynayacağı gösterildi.
Çevre hareketinden
Kabinenin en dikkat çekici atamalarından biri ise çevre aktivisti ve Danimarka Doğa Koruma Derneği Başkanı Maria Reumert Gjerding oldu. Daha önce 2015-2018 yılları arasında parlamentoda görev yapan Gjerding’in hükümete dahil edilmesi, sürpriz olarak değerlendirildi.
Veliaht tartışmaları
Yeni kabinenin açıklanmasının ardından Sosyal Demokrat Parti içinde de dikkat çekici yorumlar yapıldı. Özellikle bazı kritik görev dağılımlarının, Başbakan Frederiksen’in gelecekteki siyasi halefi konusunda önemli mesajlar içerdiği belirtiliyor. Siyasi yorumcu Hans Redder, bazı çevrelerde hayal kırıklığı yaşanırken, diğer gruplarda büyük memnuniyet bulunduğunu belirterek, “Bu tercihlerin Frederiksen’in parti içindeki olası halefine dair güçlü bir işaret olarak okunduğunu” söyledi.
Sosyal reformlar
Yeni hükümet yalnızca kabine yapısıyla değil, açıkladığı kapsamlı sosyal reform programıyla da dikkat çekiyor. Hükümet programına göre:
* Tüm vatandaşlar için ücretsiz diş tedavisi sistemi kademeli olarak hayata geçirilecek.
* 22 yaş altındaki çocuk ve gençler toplu taşımadan ücretsiz yararlanabilecek.
* Meyve ve sebzelerde KDV tamamen kaldırılacak.
* Diğer gıda ürünlerinde KDV oranı yarıya indirilecek.
* Düşük gelirli emeklilere aylık 1.000 kron ek destek verilecek.
* Erken emeklilik sistemi genişletilecek.
* Ücretsiz tüp bebek tedavisindeki çocuk sayısı sınırı kaldırılacak.
Finansman tartışması
Hükümetin iddialı sosyal harcama planları, muhalefet ve iş dünyasının eleştirilerini de beraberinde getirdi. Özellikle birçok reformun finansman kaynağının henüz net olarak açıklanmamış olması soru işaretleri yaratıyor. Danimarka Sanayi Konfederasyonu (DI) ve Danimarka Ticaret Odası temsilcileri, hükümetin reform hedeflerini olumlu bulduklarını ancak finansman planlarının belirsizliğine dikkat çekti.
Yeni hükümet, Danimarka siyasetinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki süreçte hükümetin sosyal reform vaatlerini nasıl finanse edeceği ve koalisyon ortakları arasındaki uyumu nasıl koruyacağı yakından izlenecek.